Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneWprowadzenie do działań niepożądanych bupropionu
Każdy lek może wywoływać działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić12. Bupropion, zarówno stosowany samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi substancjami, ma dość szeroki zakres możliwych skutków ubocznych. Wiele z nich jest łagodnych, ale mogą zdarzyć się także poważniejsze reakcje, zwłaszcza przy nieprawidłowym stosowaniu lub u osób z określonymi schorzeniami13.
Profil działań niepożądanych bupropionu zależy od postaci leku (np. tabletki o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu), drogi podania, przyjmowanej dawki, czasu stosowania oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, stan zdrowia czy przyjmowanie innych leków4. W przypadku preparatów złożonych (np. bupropion z naltreksonem), działania niepożądane mogą być inne niż przy monoterapii3. Zawsze należy rozważyć korzyści i ryzyko związane ze stosowaniem bupropionu, a wszelkie niepokojące objawy skonsultować z lekarzem.
Działania niepożądane według częstości występowania
Bardzo często (≥1/10)
- Bezsenność – trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu526.
- Ból głowy – najczęściej o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu56.
- Suchość w jamie ustnej – uczucie suchości, które może być uciążliwe zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu57.
- Nudności, wymioty oraz inne zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego – mogą pojawić się zwłaszcza na początku leczenia76.
Często (≥1/100 do <1/10)
- Reakcje nadwrażliwości – wysypka, świąd, pokrzywka, pocenie się57.
- Pobudzenie, lęk, drażliwość26.
- Drżenia, zawroty głowy, zaburzenia smaku26.
- Zmniejszenie apetytu, utrata masy ciała28.
- Bóle brzucha, zaparcia26.
- Szumy uszne, zaburzenia widzenia26.
- Wzrost ciśnienia tętniczego krwi, zaczerwienienie skóry56.
- Gorączka, osłabienie, ból w klatce piersiowej26.
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
- Depresja, splątanie26.
- Zmniejszenie masy ciała2.
- Zaburzenia koncentracji, zaburzenia widzenia28.
- Tachykardia (przyspieszone bicie serca)2.
- Nieprawidłowe sny, w tym koszmary senne5.
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
- Drgawki – najczęściej uogólnione napady toniczno-kloniczne; ryzyko rośnie przy przekroczeniu zalecanej dawki52.
- Bardziej nasilone reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, duszność, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny52.
- Zaostrzenie łuszczycy, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona6.
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, żółtaczka, zapalenie wątroby6.
- Nietrzymanie moczu, trudności w oddawaniu moczu6.
Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Zaostrzenie tocznia rumieniowatego układowego, ostra uogólniona osutka krostkowa6.
- Drżenie mięśni, dystonia, ataksja, parkinsonizm6.
- Brak koordynacji ruchowej, zaburzenia pamięci, parestezje (mrowienie), omdlenia6.
- Rozszerzenie naczyń, niedociśnienie ortostatyczne6.
- Łysienie9.
Częstość nieznana
- Niedokrwistość, leukopenia i trombocytopenia (zaburzenia krwi)52.
- Hiponatremia (obniżony poziom sodu we krwi)2.
- Myśli i zachowania samobójcze, psychoza, zespół serotoninowy (szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych)52.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde działanie niepożądane, nawet jeśli wydaje się nieistotne, powinno być zgłoszone do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta leku. Dzięki temu możliwe jest ciągłe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania bupropionu1011.
Tabela: Działania niepożądane bupropionu według układów narządowych i częstości występowania
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ krwiotwórczy | – | – | – | – | – | Niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia |
| Układ immunologiczny | – | Reakcje nadwrażliwości (np. pokrzywka) | – | – | Bardziej nasilone reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny | – |
| Metabolizm i odżywianie | – | Utrata apetytu | Zmniejszenie masy ciała | – | Zaburzenia stężenia glukozy | Hiponatremia |
| Psychiczne | Bezsenność | Pobudzenie, lęk, drażliwość | Depresja, splątanie | – | Agresja, wrogość, omamy, nieprawidłowe sny, depersonalizacja, urojenia, paranoidalne myśli | Myśli i zachowania samobójcze, psychoza, napad lęku panicznego |
| Układ nerwowy | Ból głowy | Drżenia, zawroty głowy, zaburzenia smaku | Zaburzenia koncentracji | Drgawki | Dystonia, ataksja, parkinsonizm, brak koordynacji, zaburzenia pamięci, parestezja, omdlenie | Zespół serotoninowy |
| Oko | – | Zaburzenia widzenia | – | – | – | Podrażnienie oczu, światłowstręt |
| Ucho i błędnik | – | Szumy uszne | – | – | – | Choroba lokomocyjna |
| Serce | – | – | Tachykardia | – | Kołatanie serca | – |
| Naczynia | – | Wzrost ciśnienia krwi, zaczerwienienie skóry | – | – | Rozszerzenie naczyń, niedociśnienie ortostatyczne | Wahania ciśnienia |
| Układ pokarmowy | Suchość w jamie ustnej, nudności, wymioty | Ból brzucha, zaparcia | – | – | – | Biegunka, bóle zębów |
| Wątroba i drogi żółciowe | – | – | – | – | Zwiększenie aktywności enzymów, żółtaczka, zapalenie wątroby | Zaostrzenie objawów tocznia |
| Skóra i tkanka podskórna | – | Wysypka, świąd, pocenie się | – | – | Rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, zaostrzenie łuszczycy, łysienie | Ostra uogólniona osutka krostkowa |
| Mięśnie i stawy | – | – | – | – | Drżenie mięśni, bóle stawów | Rabdomioliza |
| Nerki i drogi moczowe | – | – | – | – | Zaburzenia oddawania moczu, nietrzymanie moczu | Dyzuria, częstomocz |
| Ogólne | – | Gorączka, ból w klatce piersiowej, osłabienie | – | – | – | Dreszcze, uczucie przypływu energii |
Bupropion – skutki uboczne zależne od postaci leku i pacjenta
Działania niepożądane bupropionu mogą się różnić w zależności od formy leku, dawki i długości stosowania. W preparatach złożonych, takich jak naltrekson z bupropionem, mogą pojawić się dodatkowe objawy, a niektóre skutki uboczne mogą być bardziej nasilone. Osoby starsze, pacjenci z zaburzeniami nerek lub cukrzycą typu 2 mogą być bardziej narażeni na występowanie działań niepożądanych, zwłaszcza tych ze strony przewodu pokarmowego i układu nerwowego4.
Niektóre działania niepożądane pojawiają się głównie na początku leczenia i z czasem ustępują, jak np. nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej czy bóle głowy. W przypadku wystąpienia poważnych objawów, takich jak drgawki, ciężkie reakcje alergiczne lub myśli samobójcze, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem52.
Jak postępować w przypadku wystąpienia działań niepożądanych?
Jeśli zauważysz u siebie jakiekolwiek działania niepożądane podczas stosowania bupropionu, poinformuj o tym lekarza lub farmaceutę. W przypadku łagodnych objawów, takich jak suchość w ustach czy niewielkie bóle głowy, często wystarczy obserwacja i cierpliwość, ponieważ mogą one ustąpić samoistnie5. W przypadku nasilonych lub niepokojących objawów, szczególnie drgawek, poważnych reakcji alergicznych lub zaburzeń psychicznych, konieczna jest natychmiastowa konsultacja medyczna512.
Bupropion – bezpieczeństwo stosowania i monitorowanie
Bupropion to skuteczna substancja czynna, jednak wymaga świadomego stosowania i regularnego monitorowania. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest umiarkowane, a ich zakres jest szeroki – od łagodnych do potencjalnie poważnych. Stosowanie bupropionu powinno być zawsze dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem innych przyjmowanych leków oraz stanu zdrowia53.