Jak działa bisakodyl?

Bisakodyl to środek przeczyszczający należący do grupy leków działających bezpośrednio na jelito grube. Jego głównym zadaniem jest pobudzenie perystaltyki jelit, czyli ruchów, które przesuwają treść pokarmową wzdłuż przewodu pokarmowego. Bisakodyl zwiększa także ilość wody i elektrolitów w jelicie grubym, co prowadzi do zmiękczenia stolca i ułatwienia wypróżnienia123. Dzięki temu działa szybko i skutecznie, nie wpływając na procesy trawienia i wchłaniania w jelicie cienkim23.

Wskazania do stosowania bisakodylu

Bisakodyl jest stosowany w leczeniu różnych rodzajów zaparć oraz w przygotowaniu do badań i zabiegów, które wymagają oczyszczenia jelit. Zakres wskazań może się różnić w zależności od postaci leku (tabletki dojelitowe, czopki) i wieku pacjenta.

Wskazania u dorosłych

U osób dorosłych bisakodyl jest wykorzystywany w leczeniu:

  • Zaparcia różnego pochodzenia – zarówno przewlekłe, jak i nawykowe zaparcia, w tym u osób obłożnie chorych, w podeszłym wieku, po zmianie diety lub w okresie pooperacyjnym4567891011
  • Krótkotrwałe, objawowe leczenie zaparć – pomoc w szybkim złagodzeniu dolegliwości512131415
  • Opróżnienie jelita przed badaniami diagnostycznymi i zabiegami chirurgicznymi – na przykład przed rektoskopią, cholecystografią, urografią, rentgenodiagnostyką jamy brzusznej czy innymi badaniami obrazowymi467891011
  • W stanach wymagających ułatwienia defekacji – np. w okresie przed i pooperacyjnym512131415
Ważne: Bisakodyl można stosować w różnych postaciach – najczęściej są to tabletki dojelitowe i czopki. Tabletki dojelitowe przeznaczone są do połknięcia w całości, bez rozgryzania. Czopki natomiast wykorzystywane są do szybkiego działania, szczególnie gdy konieczne jest szybkie opróżnienie jelita. Nie należy stosować bisakodylu codziennie przez dłuższy czas bez ustalenia przyczyny zaparć, ponieważ może to prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i nasilenia zaparć16171819.

Wskazania u dzieci

Bisakodyl może być stosowany u dzieci, jednak obowiązują tu szczególne zasady:

  • Krótkotrwałe leczenie zaparć – bisakodyl może być stosowany u dzieci powyżej 10. roku życia, jednak przy przewlekłych zaparciach lub w przygotowaniu do badań i zabiegów u dzieci poniżej 10 lat powinien być stosowany wyłącznie na zlecenie lekarza2021222324252627
  • Opróżnienie jelita przed badaniami i zabiegami – u dzieci w każdym wieku wymaga konsultacji z lekarzem20222324252627
  • Czopki – mogą być stosowane u dzieci w krótkotrwałym leczeniu zaparć, jednak dawkowanie i czas stosowania powinien ustalić lekarz28.

Wskazania dopuszczone u dorosłych mogą być przeciwwskazane u młodszych dzieci – szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub samodzielnym podawaniu preparatu.

Wskazania w połączeniach z innymi substancjami czynnymi

W dostarczonych źródłach nie występują informacje o połączeniach bisakodylu z innymi substancjami czynnymi, które byłyby zarejestrowane do stosowania w konkretnych wskazaniach.

Specjalne grupy pacjentów

W niektórych przypadkach należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu bisakodylu:

  • Osoby w podeszłym wieku – mogą stosować bisakodyl, ale powinny unikać długotrwałego używania i monitorować stan nawodnienia organizmu, ponieważ są bardziej narażone na zaburzenia wodno-elektrolitowe1719.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek – w przypadku ryzyka odwodnienia należy zachować szczególną ostrożność, a leczenie kontynuować wyłącznie pod nadzorem lekarza1719.
  • Kobiety w ciąży – bisakodyl nie jest zalecany do rutynowego stosowania w ciąży; preferowane są inne metody łagodzenia zaparć, takie jak zwiększenie ilości płynów, błonnika w diecie i aktywności fizycznej. W wyjątkowych przypadkach stosowanie bisakodylu jest możliwe tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne2930313233.
Wskazówki praktyczne:

  • U dzieci poniżej 10 lat z przewlekłym zaparciem bisakodyl powinien być stosowany wyłącznie na zalecenie lekarza.
  • W przygotowaniu do badań diagnostycznych i zabiegów chirurgicznych u dzieci i dorosłych decyzję o zastosowaniu bisakodylu powinien podjąć lekarz.
  • Nie należy przyjmować bisakodylu w przypadku bólu brzucha o nieznanej przyczynie, nudności lub wymiotów.
  • Bisakodyl nie jest lekiem odchudzającym i nie wpływa na utratę masy ciała.

Możliwość stosowania bisakodylu w różnych grupach pacjentów – tabela

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Zaparcia różnego pochodzenia Tak Tak Tak, z modyfikacją (tylko na zlecenie lekarza u dzieci <10 lat) Tak Tak, z ostrożnością
Krótkotrwałe, objawowe leczenie zaparć Tak Tak Tak, z modyfikacją (tylko na zlecenie lekarza u dzieci <10 lat) Tak Tak, z ostrożnością
Opróżnienie jelita przed badaniami i zabiegami Tak Tak Tak, tylko na zlecenie lekarza Tak Tak, z ostrożnością

Bisakodyl jako skuteczny i bezpieczny środek przeczyszczający

Bisakodyl to sprawdzona substancja czynna, która skutecznie pomaga w leczeniu różnych rodzajów zaparć oraz w przygotowaniu do badań i zabiegów wymagających oczyszczenia jelit. Może być stosowany zarówno przez dorosłych, jak i dzieci – jednak u najmłodszych pacjentów oraz w szczególnych sytuacjach (np. przewlekłe zaparcia, przygotowanie do zabiegów) zawsze wymaga konsultacji z lekarzem. Odpowiednie stosowanie bisakodylu pozwala na szybkie i bezpieczne osiągnięcie efektu przeczyszczającego, bez wpływu na procesy trawienia i wchłaniania składników odżywczych23.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się bisakodyl?

Bisakodyl stosuje się w leczeniu różnych rodzajów zaparć oraz do opróżnienia jelit przed badaniami i zabiegami chirurgicznymi.

Czy bisakodyl można podawać dzieciom?

Bisakodyl można podawać dzieciom, ale u dzieci poniżej 10 lat wyłącznie na zlecenie lekarza i pod jego kontrolą.

Czy bisakodyl można stosować codziennie?

Nie zaleca się codziennego stosowania bisakodylu przez dłuższy czas bez ustalenia przyczyny zaparć.

Czy bisakodyl jest bezpieczny w ciąży?

W ciąży bisakodyl można stosować tylko w wyjątkowych przypadkach i po konsultacji z lekarzem.