Jak działa anakinra?
Anakinra należy do grupy leków immunosupresyjnych, a dokładniej jest inhibitorem interleukin – białek odpowiedzialnych za powstawanie i utrzymywanie stanu zapalnego w organizmie1. Działa poprzez blokowanie interleukiny-1, która odgrywa kluczową rolę w rozwoju objawów zapalnych w różnych chorobach. Dzięki temu anakinra pomaga zmniejszyć objawy takie jak ból, gorączka czy obrzęk1.
Wskazania do stosowania anakinry u dorosłych
Zakres zastosowania anakinry jest szeroki, jednak w każdym przypadku jej użycie wynika z konkretnych potrzeb zdrowotnych i potwierdzonych wskazań klinicznych. W zależności od choroby, anakinra może być stosowana samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami2.
- Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS): Anakinra jest przeznaczona dla dorosłych z RZS, u których leczenie samym metotreksatem nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Stosuje się ją w połączeniu z metotreksatem, aby złagodzić objawy choroby2.
- COVID-19: Anakinra może być stosowana u dorosłych pacjentów z zapaleniem płuc spowodowanym COVID-19, u których konieczne jest leczenie tlenem i istnieje ryzyko rozwoju ciężkiej niewydolności oddechowej (oceniane na podstawie poziomu suPAR we krwi). Warunkiem jest spełnienie szczególnych kryteriów laboratoryjnych2.
-
Zespoły gorączek okresowych: Lek jest wskazany do leczenia autozapalnych zespołów gorączek okresowych, takich jak:
- Okresowe zespoły zależne od kriopiryny (CAPS), w tym:
- Rodzinna gorączka śródziemnomorska (FMF); w razie potrzeby podaje się anakinrę razem z kolchicyną3.
- Choroba Stilla: Anakinra jest stosowana w leczeniu choroby Stilla u dorosłych, zwłaszcza gdy objawy układowe są wyraźne lub gdy inne metody leczenia nie są wystarczająco skuteczne. Lek można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwzapalnymi i modyfikującymi przebieg choroby4.
- Anakinra jest stosowana wyłącznie w konkretnych, potwierdzonych rozpoznaniach i pod ścisłym nadzorem lekarza.
- W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów lek stosuje się w połączeniu z metotreksatem, jeśli monoterapia nie wystarcza.
- Leczenie COVID-19 anakinrą jest możliwe tylko u pacjentów spełniających określone kryteria laboratoryjne i kliniczne.
- Wskazania do stosowania anakinry są ściśle określone i nie należy stosować leku w innych przypadkach bez zalecenia lekarza.
Wskazania do stosowania anakinry u dzieci
Anakinra może być stosowana także u dzieci i młodzieży, jednak tylko w wybranych przypadkach i po spełnieniu określonych kryteriów wiekowych oraz masy ciała3. Lek przeznaczony jest dla dzieci od 8 miesiąca życia i o masie ciała co najmniej 10 kg w następujących wskazaniach:
- Okresowe zespoły zależne od kriopiryny (CAPS): Takie jak NOMID/CINCA, MWS oraz FCAS.
- Rodzinna gorączka śródziemnomorska (FMF): Z możliwością łączenia z kolchicyną.
- Choroba Stilla: W tym młodzieńcza postać idiopatycznego zapalenia stawów o przebiegu układowym (uMIZS), jeśli inne metody leczenia nie są skuteczne lub objawy mają umiarkowane lub duże nasilenie4.
Nie zaleca się stosowania anakinry u dzieci i młodzieży w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów (MIZS) – dostępne dane nie potwierdzają skuteczności w tej grupie5.
Stosowanie anakinry w szczególnych grupach pacjentów
- Osoby starsze (≥ 65 lat): Nie wykazano różnic w skuteczności i bezpieczeństwie stosowania anakinry w porównaniu z młodszymi pacjentami. Jednak ze względu na większą podatność na zakażenia, należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia tej grupy6.
- Pacjenci z niewydolnością nerek: U osób z łagodną niewydolnością nerek nie ma konieczności modyfikacji dawki. W przypadku umiarkowanej niewydolności zalecana jest ostrożność, a u osób z ciężką niewydolnością nerek lub dializowanych należy rozważyć podawanie leku co drugi dzień7.
Tabela – wskazania do stosowania anakinry w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) | Tak (w połączeniu z metotreksatem) | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją u ciężkiej niewydolności |
| COVID-19 (z zapaleniem płuc i ryzykiem progresji) | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją u ciężkiej niewydolności |
| CAPS (zespoły zależne od kriopiryny) | Tak | Tak | Tak (od 8 miesięcy, >10 kg) | Tak (ograniczone dane) | Tak, z modyfikacją u ciężkiej niewydolności |
| Rodzinna gorączka śródziemnomorska (FMF) | Tak | Tak | Tak (od 8 miesięcy, >10 kg) | Tak (ograniczone dane) | Tak, z modyfikacją u ciężkiej niewydolności |
| Choroba Stilla (w tym uMIZS) | Tak | Tak | Tak (od 8 miesięcy, >10 kg) | Tak (ograniczone dane) | Tak, z modyfikacją u ciężkiej niewydolności |
| Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS) | Nie | Nie | Nie | Nie | Nie |
Stosowanie anakinry u dzieci i młodzieży ogranicza się do wybranych schorzeń, takich jak zespoły gorączek okresowych (CAPS, FMF) i choroba Stilla. Lek można podawać dzieciom od 8. miesiąca życia, pod warunkiem, że dziecko waży co najmniej 10 kg. Wskazania do leczenia muszą być potwierdzone, a terapia prowadzona pod ścisłym nadzorem specjalisty. W przypadku innych schorzeń, takich jak młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS), anakinra nie jest zalecana ze względu na brak potwierdzonej skuteczności.
Anakinra – nowoczesna terapia o szerokim zastosowaniu
Anakinra jest lekiem, który dzięki swojemu działaniu blokującemu interleukinę-1, znajduje zastosowanie w leczeniu wielu chorób o podłożu zapalnym zarówno u dorosłych, jak i dzieci234. Jej skuteczność została potwierdzona w badaniach klinicznych, a zakres wskazań obejmuje zarówno reumatoidalne zapalenie stawów, jak i ciężkie, rzadkie choroby autozapalne oraz wybrane przypadki COVID-19. Przed rozpoczęciem terapii zawsze konieczna jest ocena lekarska oraz dopasowanie schematu leczenia do indywidualnych potrzeb pacjenta.


















