Ogólne zasady dawkowania amitryptyliny
Amitryptylina jest dostępna w postaci tabletek powlekanych o różnych mocach, które przyjmuje się doustnie, popijając wodą. Lek można stosować niezależnie od posiłków12.
- Dorośli (depresja): Terapia zwykle zaczyna się od małej dawki 25 mg dwa razy na dobę (czyli łącznie 50 mg na dobę). W razie potrzeby dawka może być zwiększana o 25 mg co drugi dzień, aż do maksymalnej dawki 150 mg na dobę, podzielonej na dwie porcje. Dawka podtrzymująca to najmniejsza skuteczna dawka34.
- Dorośli (ból neuropatyczny, profilaktyka migreny, przewlekłe napięciowe bóle głowy): Zalecana dawka to 25–75 mg na dobę, zwykle wieczorem. Leczenie rozpoczyna się od 10–25 mg wieczorem, a następnie można zwiększać dawkę co 3–7 dni o 10–25 mg, w zależności od tolerancji. Dawkę można przyjmować jednorazowo wieczorem lub podzielić na dwie porcje w ciągu doby56.
- Dzieci (moczenie nocne):
- Dzieci w wieku 6–10 lat: 10–20 mg na dobę, podawane 1–1,5 godziny przed snem.
- Dzieci w wieku 11 lat i starsze: 25–50 mg na dobę, także wieczorem przed snem.
Dawka powinna być zwiększana stopniowo, a przed rozpoczęciem leczenia zaleca się wykonanie EKG78.
Czas trwania terapii zależy od wskazania. W leczeniu depresji efekty pojawiają się zazwyczaj po 2–4 tygodniach, a leczenie kontynuuje się przez około 6 miesięcy po ustąpieniu objawów, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu. W przypadku bólu neuropatycznego, migreny i przewlekłych bólów głowy leczenie jest zwykle długotrwałe i wymaga regularnej oceny zasadności kontynuowania terapii56.
- Lek należy odstawiać stopniowo – szybkie zaprzestanie stosowania może powodować nieprzyjemne objawy odstawienne, takie jak ból głowy, bezsenność czy drażliwość.
- W przypadku dzieci i młodzieży amitryptylina nie jest zalecana do leczenia depresji, bólu neuropatycznego ani migreny. Wyjątek stanowi leczenie moczenia nocnego u dzieci powyżej 6 lat.
- Przed rozpoczęciem leczenia u dzieci zaleca się wykonanie badania EKG.
- Najniższa skuteczna dawka powinna być stosowana przez najkrótszy możliwy czas.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Amitryptylina jest stosowana u dzieci jedynie w leczeniu moczenia nocnego. Nie zaleca się jej stosowania w innych wskazaniach (np. depresja, ból neuropatyczny) u pacjentów poniżej 18. roku życia ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności56.
- Dzieci 6–10 lat: 10–20 mg przed snem
- Dzieci 11 lat i starsze: 25–50 mg przed snem
Pacjenci w podeszłym wieku oraz z chorobami serca
Osoby starsze (powyżej 65 lat) oraz pacjenci z chorobami układu krążenia powinni rozpoczynać leczenie od niższych dawek:
- Początkowo 10–25 mg na dobę (w przypadku depresji, bólu neuropatycznego i innych wskazań)
- Dawkę można ostrożnie zwiększać do 100–150 mg na dobę, podzieloną na dwie dawki, w zależności od tolerancji i skuteczności. U pacjentów z bólem neuropatycznym, migreną czy bólami głowy zaleca się nie przekraczać 75 mg na dobę bez wyraźnej potrzeby
- Należy zachować szczególną ostrożność przy dawkach powyżej 100 mg na dobę34910
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Amitryptylinę można stosować u pacjentów z niewydolnością nerek w standardowych dawkach. Nie jest wymagana modyfikacja dawkowania w tej grupie1112.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
W przypadku chorób wątroby zaleca się ostrożność. Dawkę należy dobierać indywidualnie, a jeśli to możliwe, kontrolować stężenie amitryptyliny we krwi. U osób z ciężką chorobą wątroby stosowanie amitryptyliny jest przeciwwskazane11121314.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania amitryptyliny w okresie ciąży i karmienia piersią. W przypadku konieczności zastosowania leku w tych grupach, decyzję podejmuje lekarz po rozważeniu korzyści i ryzyka1516.
- Maksymalna dawka dobowa u dorosłych wynosi zwykle 150 mg, choć w leczeniu depresji w warunkach szpitalnych stosowano dawki do 200 mg na dobę, a wyjątkowo – do 300 mg1718.
- Nie zaleca się jednorazowego podawania dawki wyższej niż 100 mg.
- Przedawkowanie amitryptyliny może być bardzo niebezpieczne – już spożycie 750 mg lub więcej przez osobę dorosłą może prowadzić do ciężkich objawów zatrucia, takich jak zaburzenia rytmu serca, śpiączka czy drgawki.
- Dzieci są szczególnie wrażliwe na przedawkowanie i mogą doświadczyć poważnych konsekwencji już przy mniejszych dawkach1920.
- Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie amitryptyliny jest uzależnione od schorzenia, które leczymy:
- Depresja: 50–150 mg na dobę (podzielone na dwie dawki), w wyjątkowych sytuacjach dawka może być wyższa, ale tylko pod ścisłym nadzorem lekarza i w warunkach szpitalnych.
- Ból neuropatyczny, profilaktyka migreny, przewlekłe napięciowe bóle głowy: 25–75 mg na dobę, zwykle wieczorem.
- Moczenie nocne (u dzieci): 10–20 mg (dzieci 6–10 lat) lub 25–50 mg (dzieci 11 lat i starsze) wieczorem, przed snem.
Podsumowanie – dawkowanie amitryptyliny u różnych pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (depresja) | Początkowo 25 mg 2x/dobę, do 150 mg/dobę (w dwóch dawkach) |
| Dorośli (ból neuropatyczny, migrena, przewlekłe bóle głowy) | 25–75 mg/dobę, wieczorem; początkowo 10–25 mg, stopniowe zwiększanie |
| Dzieci 6–10 lat (moczenie nocne) | 10–20 mg/dobę, wieczorem przed snem |
| Dzieci 11 lat i starsze (moczenie nocne) | 25–50 mg/dobę, wieczorem przed snem |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Początkowo 10–25 mg/dobę; ostrożne zwiększanie do 100–150 mg/dobę, podzielone na dwie dawki |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Brak konieczności modyfikacji dawki |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Ostrożne dawkowanie, indywidualna ocena; przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Stosowanie tylko po decyzji lekarza |
Amitryptylina to lek o szerokim zastosowaniu, ale jej dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania do potrzeb pacjenta. Warto zwrócić uwagę na różnice w schematach leczenia w zależności od wieku, wskazania i chorób współistniejących. Przestrzeganie zaleceń dawkowania minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i zwiększa skuteczność terapii3478.


















