REKLAMA

Jak dawkować adenozynę – podstawowe informacje

Adenozyna (Adenosinum) to substancja czynna wykorzystywana w leczeniu nagłych zaburzeń rytmu serca, głównie w napadowym częstoskurczu nadkomorowym. Jest dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań, który podaje się wyłącznie dożylnie, najczęściej w warunkach szpitalnych, gdzie możliwe jest ciągłe monitorowanie pracy serca i natychmiastowa interwencja w przypadku powikłań12.

Dawkowanie u dorosłych

  • Początkowa dawka: 3 mg adenozyny w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), podanym w ciągu 2 sekund32.
  • Druga dawka: jeśli po 1-2 minutach nie nastąpi poprawa, podaje się 6 mg w taki sam sposób32.
  • Trzecia dawka: jeśli nadal brak efektu, można podać 12 mg32.
  • Maksymalna dawka: nie zaleca się stosowania dawek większych niż 12 mg ani dodatkowych dawek po trzeciej próbie32.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

  • Pierwsza dawka: 0,1 mg/kg masy ciała (nie więcej niż 6 mg na raz)4.
  • Kolejne dawki: w razie potrzeby można zwiększać dawkę o kolejne 0,1 mg/kg, aż do ustąpienia zaburzeń rytmu serca, ale nie przekraczać 12 mg jednorazowo4.
  • Stosowanie u dzieci zawsze wymaga obecności sprzętu do resuscytacji i ciągłego monitorowania EKG4.
Ważne dla pacjentów:

  • Adenozyna podawana jest wyłącznie dożylnie, zwykle przez personel medyczny w warunkach szpitalnych.
  • Podczas podawania konieczne jest ciągłe monitorowanie pracy serca i ciśnienia tętniczego, aby natychmiast wykryć ewentualne powikłania.
  • Nie należy stosować kolejnych dawek, jeśli po którejś z nich pojawią się poważne zaburzenia rytmu serca.
  • Podanie adenozyny może wywołać krótkotrwałe niepożądane objawy, które zwykle szybko ustępują.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Dawkowanie u dzieci i młodzieży opiera się na masie ciała. Rozpoczyna się od 0,1 mg/kg, a w razie potrzeby można stopniowo zwiększać dawkę, nie przekraczając 12 mg jednorazowo4. U dzieci adenozyna powinna być stosowana tylko w warunkach szpitalnych, pod ścisłym nadzorem medycznym4.

Osoby w podeszłym wieku

Nie ma konieczności zmiany dawkowania u osób starszych. Zalecane jest stosowanie tych samych dawek co u dorosłych45.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

Adenozyna jest metabolizowana poza nerkami i wątrobą, dlatego zaburzenia funkcji tych narządów nie wymagają modyfikacji dawkowania46. Skuteczność i bezpieczeństwo adenozyny nie ulegają zmianie u osób z niewydolnością nerek lub wątroby46.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

W dostarczonych źródłach nie zawarto szczegółowych informacji na temat dawkowania adenozyny u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. W takich przypadkach decyzję o zastosowaniu leku podejmuje lekarz na podstawie indywidualnej oceny korzyści i ryzyka4.

Bezpieczeństwo stosowania adenozyny – co warto wiedzieć?

  • Adenozyna może być podawana tylko wtedy, gdy możliwa jest natychmiastowa interwencja medyczna.
  • W przypadku stosowania innych leków, takich jak dipirydamol, konieczna może być modyfikacja dawki adenozyny lub nawet jej odstawienie.
  • Nie zaleca się stosowania adenozyny u osób z niektórymi schorzeniami serca (np. blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, zespół chorego węzła zatokowego bez stymulatora), a także u osób z ciężką astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc z objawami skurczu oskrzeli7.
  • W razie przedawkowania działania niepożądane zwykle szybko ustępują, ale mogą być konieczne działania ratunkowe, np. podanie aminofiliny lub teofiliny8.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Adenozyna jest stosowana głównie w leczeniu napadowego częstoskurczu nadkomorowego oraz pomocniczo w diagnostyce różnicowej tego zaburzenia rytmu serca910. Schemat dawkowania jest taki sam zarówno w leczeniu, jak i podczas diagnostyki – kolejne dawki podaje się do momentu uzyskania efektu terapeutycznego lub diagnostycznego, nie przekraczając zalecanych maksymalnych dawek32.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Maksymalna jednorazowa dawka adenozyny wynosi 12 mg32. Przekroczenie tej dawki nie jest zalecane. W przypadku przedawkowania mogą pojawić się objawy takie jak poważne obniżenie ciśnienia tętniczego, znaczne zwolnienie akcji serca lub nawet chwilowe zatrzymanie pracy serca. Jednak ze względu na bardzo krótki czas działania adenozyny, niepożądane objawy zwykle szybko ustępują811.

Podsumowanie dawkowania adenozyny u różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Początkowo 3 mg dożylnie (bolus), następnie w razie potrzeby 6 mg, a potem 12 mg. Nie przekraczać 12 mg jednorazowo32.
Dzieci i młodzież Pierwsza dawka 0,1 mg/kg (max 6 mg), kolejne dawki zwiększane o 0,1 mg/kg do max 12 mg4.
Osoby starsze Dawkowanie jak u dorosłych45.
Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby Nie wymaga modyfikacji dawki46.
Kobiety w ciąży i karmiące Brak szczegółowych danych – decyzja należy do lekarza4.

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie adenozyny u dorosłych?

Początkowo 3 mg dożylnie, jeśli brak efektu 6 mg, a następnie 12 mg. Nie przekraczać 12 mg jednorazowo.

Czy dzieci mogą otrzymywać adenozynę?

Tak, dawka początkowa to 0,1 mg/kg masy ciała, a w razie potrzeby zwiększa się ją do maksymalnie 12 mg.

Czy trzeba zmieniać dawkę adenozyny przy niewydolności nerek lub wątroby?

Nie, nie ma potrzeby modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.

Jak szybko działa adenozyna i jak długo utrzymuje się jej efekt?

Adenozyna działa bardzo szybko po podaniu dożylnym, a jej efekt jest krótkotrwały – zwykle kilka sekund do kilku minut.

REKLAMA