Skutki uboczne leku Metotreksat Accord: Co warto wiedzieć?

Spis treści

• Wprowadzenie
• Działania niepożądane
• Częstość występowania działań niepożądanych
• Ważne terminy medyczne
• Słownik pojęć
• Podsumowanie

Wprowadzenie

Metotreksat Accord to lek cytostatyczny stosowany w leczeniu różnych typów nowotworów. Jak każdy lek, może powodować działania niepożądane, które mogą być niebezpieczne lub zagrażające życiu. W tym artykule omówimy, jakie skutki uboczne mogą wystąpić podczas stosowania tego leku oraz jak je rozpoznać.

Działania niepożądane

Metotreksat Accord może powodować różnorodne działania niepożądane, które mogą wystąpić w dowolnym momencie podczas leczenia. Oto niektóre z nich:

• Utrata apetytu, nudności, wymioty, bóle brzucha, zaburzenia trawienia, niestrawność^[1].
• Stan zapalny i owrzodzenie jamy ustnej i gardła^[1].
• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych^[1].
• Półpasiec^[1].
• Wpływ na krew, np. niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia^[1].
• Biegunka^[1].
• Suchy kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej, gorączka^[1].
• Wysypka, zaczerwienienie i świąd^[1].
• Ból głowy, zmęczenie, senność^[1].

Częstość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane są klasyfikowane według częstości występowania:

1. Bardzo często (mogą wystąpić u więcej niż 1 osoby na 10): Utrata apetytu, nudności, wymioty, bóle brzucha, zaburzenia trawienia, niestrawność, stan zapalny i owrzodzenie jamy ustnej i gardła, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych^[1].
2. Często (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 osoby na 10): Półpasiec, wpływ na krew, biegunka, suchy kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej, gorączka, wysypka, zaczerwienienie i świąd, ból głowy, zmęczenie, senność^[1].
3. Niezbyt często (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 osoby na 100): Pancytopenia, agranulocytoza, zapalenie naczyń krwionośnych, reakcje rzekomo anafilaktyczne i alergiczne zapalenie naczyń, zawroty głowy, dezorientacja, depresja, drgawki, encefalopatia, chłoniak, włóknienie płuc, krwawienie i owrzodzenie w obrębie żołądka i jelit, zapalenie trzustki, powikłania cukrzycowe, zmniejszenie stężenia albumin, zwiększona pigmentacja skóry, utrata włosów, bolesne łuszczące się zmiany spowodowane łuszczycą, wzrost guzków reumatycznych, działanie na skórę i błony śluzowe, czasem ciężkie (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka), nadwrażliwość skóry na światło słoneczne, pokrzywka, łamliwość kości (osteoporoza), bóle stawów, bóle mięśni, zwłóknienie i marskość wątroby, stłuszczenie wątroby, zapalenie i owrzodzenie pęcherza moczowego, krwiomocz, trudności w oddawaniu moczu, zapalenie i owrzodzenie pochwy^[1].
4. Rzadko (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 osoby na 1 000): Zapalenie osierdzia, wysięk i tamponada osierdzia, niedokrwistość megaloblastyczna, wahania nastroju, niedowład, wpływ na mowę, w tym dyzartria i afazja, mielopatia, zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie, zakrzepica (mózgu, zakrzepica żył głębokich i żył siatkówki), niskie ciśnienie krwi, cukrzyca, zapalenie gardła, bezdech, astma oskrzelowa, zapalenie dziąseł, zapalenie jelita cienkiego, krew w kale, zburzenia wchłaniania, trądzik, rany na skórze, zmiany pigmentowe paznokci, siniaki, złamania, niewydolność nerek, skąpomocz, azotemia i bezmocz, zwiększone stężenie kwasu moczowego, zwiększone stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy, uszkodzenie wątroby, nieprawidłowy rozwój gruczołów piersiowych^[1].
5. Bardzo rzadko (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 osoby na 10 000): Zakażenia, posocznica, zakażenia oportunistyczne, ciężka niewydolność szpiku kostnego, niedokrwistość spowodowana tym, że szpik kostny nie może produkować krwinek (niedokrwistość aplastyczna), powiększenie węzłów chłonnych, zaburzenia limfoproliferacyjne (nadprodukcja krwinek białych), eozynofilia, neutropenia i hipogammaglobulinemia, immunosupresja, bezsenność, zaburzenia funkcji intelektualnych, takich jak myślenie, zapamiętywanie i logiczne rozumowanie, ból stawów i (lub) mięśni, brak siły, miastenia (osłabienie mięśni), odczyn oponowy (porażenie, wymioty), ostre aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zaburzenia czucia, zmiany odczuwania smaku (metaliczny smak), zapalenie spojówek, retinopatia, utrata wzroku, podpuchnięte oczy, zapalenie mieszków włosowych rzęs, łzawienie i światłowstręt, zespół rozpadu guza, alergiczne zapalenie naczyń, zapalenie gruczołów potowych, zaburzenia czynności płuc, duszność, zapalenie płuc, zakażenia płuc, wysięk w jamie opłucnowej, rozszerzenie okrężnicy (toksyczne rozdęcie okrężnicy), krew w wymiocinach, uaktywnienie przewlekłego zapalenia wątroby, ostre zwyrodnienie wątroby, zapalenie wątroby wywołane przez wirus opryszczki, niewydolność wątroby, bolesny obrzęk skóry wokół paznokci, rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych w skórze, białkomocz, utrata libido, impotencja, zaburzenia miesiączkowania, wydzielina z pochwy, bezpłodność, gorączka, zaburzone gojenie ran^[1].

Ważne terminy medyczne

Podczas leczenia metotreksatem mogą wystąpić różne terminy medyczne, które warto znać:

• Leukopenia – zmniejszenie liczby białych krwinek, co zwiększa ryzyko zakażeń.
• Trombocytopenia – zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do krwawień.
• Encefalopatia – zaburzenia funkcji mózgu, które mogą objawiać się dezorientacją, drgawkami i innymi objawami neurologicznymi.
• Hepatotoksyczność – toksyczne działanie na wątrobę, które może prowadzić do jej uszkodzenia.
• Neutropenia – zmniejszenie liczby neutrofili, co zwiększa ryzyko zakażeń.

Słownik pojęć

• Leukopenia – zmniejszenie liczby białych krwinek, co zwiększa ryzyko zakażeń.
• Trombocytopenia – zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do krwawień.
• Encefalopatia – zaburzenia funkcji mózgu, które mogą objawiać się dezorientacją, drgawkami i innymi objawami neurologicznymi.
• Hepatotoksyczność – toksyczne działanie na wątrobę, które może prowadzić do jej uszkodzenia.
• Neutropenia – zmniejszenie liczby neutrofili, co zwiększa ryzyko zakażeń.

Podsumowanie

Metotreksat Accord jest skutecznym lekiem stosowanym w leczeniu różnych typów nowotworów, ale może powodować różnorodne działania niepożądane. Ważne jest, aby pacjenci byli świadomi tych skutków ubocznych i regularnie monitorowali swoje zdrowie podczas leczenia. W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Materiały źródłowe

• [1]: Ulotka leku