Wskazania do stosowania leku Fentanyl WZF
Fentanyl WZF to silny opioidowy lek przeciwbólowy, który znajduje szerokie zastosowanie w medycynie. W artykule omówimy, jakie schorzenia i dolegliwości leczy ten lek, jakie są jego wskazania oraz jakie środki ostrożności należy zachować podczas jego stosowania.
Spis treści
- Wskazania do stosowania
- Dawkowanie i sposób podawania
- Przeciwwskazania
- Środki ostrożności
- Słownik pojęć
- Materiały źródłowe
Wskazania do stosowania
Fentanyl WZF jest stosowany w różnych sytuacjach klinicznych, w tym:
- Zniesienie bólu podczas krótkich zabiegów chirurgicznych – Fentanyl WZF w małych dawkach jest skuteczny w łagodzeniu bólu podczas krótkotrwałych procedur chirurgicznych[1].
- Środek przeciwbólowy i hamujący oddychanie – W dużych dawkach fentanyl jest stosowany jako środek przeciwbólowy oraz do hamowania oddychania u pacjentów wymagających wspomagania oddechu[1].
- Analgezja chirurgiczna – Fentanyl jest używany do wywołania analgezji chirurgicznej podczas znieczulenia ogólnego[1].
- Neuroleptoanalgezja – W połączeniu z lekami neuroleptycznymi, fentanyl jest stosowany do przeprowadzenia neuroleptoanalgezji, czyli znieczulenia z użyciem środków neuroleptycznych[1].
- Analgosedacja – Fentanyl może być stosowany jako lek pojedynczy lub w skojarzeniu z innymi lekami, takimi jak benzodiazepiny, w celu przeprowadzenia analgosedacji[1].
- Leczenie silnych bólów – Fentanyl jest stosowany w leczeniu silnych bólów, takich jak ból pourazowy czy ból towarzyszący zawałowi mięśnia sercowego[1].
Dawkowanie i sposób podawania
Fentanyl WZF może być podawany na różne sposoby, w zależności od potrzeb pacjenta i rodzaju zabiegu:
- Domięśniowo – Podanie leku w mięsień.
- Dożylnie – W szybkim wstrzyknięciu (bolus), we wlewie ciągłym lub metodą PCA (Patient-Controlled Analgesia, czyli analgezja kontrolowana przez pacjenta)[2].
- Podskórnie – We wstrzyknięciu lub we wlewie ciągłym[2].
- Zewnątrzoponowo – Podając dawkę jednorazową, we wlewie ciągłym lub metodą PCA[2].
- Podpajęczynówkowo – Podając dawkę jednorazową lub we wlewie ciągłym[2].
Przeciwwskazania
Fentanyl WZF nie powinien być stosowany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość – Uczulenie na fentanyl lub którykolwiek z pozostałych składników leku[1].
- Depresja oddychania – Z wyjątkiem przypadków wymienionych w wskazaniach[1].
- Choroby zaporowe płuc – Stany kliniczne, które mogą stanowić przeciwwskazanie do zastosowania zewnątrzoponowej lub podpajęczynówkowej drogi podania[1].
- Stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) – Nie stosować fentanylu podczas stosowania IMAO oraz przez 2 tygodnie od chwili zakończenia leczenia tymi inhibitorami[1].
Środki ostrożności
Podczas stosowania fentanylu należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Uzależnienie – Pacjenci z wywiadem uzależnienia od alkoholu, leków na receptę lub substancji nielegalnych powinni poinformować o tym lekarza[2].
- Choroby psychiczne – Pacjenci z zaburzeniami nastroju lub innymi chorobami psychicznymi powinni poinformować o tym lekarza[2].
- Choroby płuc – Pacjenci z chorobami płuc, zmniejszoną rezerwą płucną, chorobą alkoholową, zaburzeniami czynności nerek lub wątroby powinni być monitorowani przez lekarza[2].
- Depresja oddechowa – Podczas stosowania fentanylu może wystąpić nasilona depresja oddechowa, zwłaszcza w dużych dawkach lub we wlewie[2].
- Podawanie w okresie porodu – Fentanyl może spowodować depresję oddychania u noworodka[2].
- Zespół serotoninowy – Podczas stosowania fentanylu z lekami serotoninergicznymi może wystąpić zespół serotoninowy[2].
Słownik pojęć
- Opioidowy lek przeciwbólowy – Lek działający na receptory opioidowe w mózgu, stosowany w celu łagodzenia bólu.
- Analgezja – Zniesienie bólu.
- Neuroleptoanalgezja – Znieczulenie z użyciem środków neuroleptycznych i opioidowych.
- Analgosedacja – Połączenie analgezji (zniesienia bólu) i sedacji (uspokojenia).
- Depresja oddechowa – Zahamowanie oddychania, które może być spowodowane przez leki opioidowe.
- Zespół serotoninowy – Potencjalnie groźny dla życia stan, który może wystąpić podczas stosowania leków wpływających na system serotoninergiczny.
Materiały źródłowe
| Wskazania do stosowania | Zniesienie bólu podczas krótkich zabiegów chirurgicznych, środek przeciwbólowy i hamujący oddychanie, analgezja chirurgiczna, neuroleptoanalgezja, analgosedacja, leczenie silnych bólów. |
| Dawkowanie i sposób podawania | Domięśniowo, dożylnie, podskórnie, zewnątrzoponowo, podpajęczynówkowo. |
| Przeciwwskazania | Nadwrażliwość, depresja oddychania, choroby zaporowe płuc, stosowanie IMAO. |
| Środki ostrożności | Uzależnienie, choroby psychiczne, choroby płuc, depresja oddechowa, podawanie w okresie porodu, zespół serotoninowy. |



















