Jak prawidłowo dawkować lek Cytosar?
Lek Cytosar, zawierający substancję czynną cytarabinę, jest stosowany w leczeniu różnych rodzajów białaczek. Prawidłowe dawkowanie tego leku jest kluczowe dla skuteczności terapii oraz minimalizacji ryzyka działań niepożądanych. W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować lek Cytosar, bazując na informacjach zawartych w dokumentach “Charakterystyka produktu leczniczego” oraz “Ulotka leku”.
Spis treści
- Wskazania do stosowania
- Dawkowanie i sposób podawania
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Możliwe działania niepożądane
- Jak przechowywać lek Cytosar
- Słownik pojęć
Wskazania do stosowania
Lek Cytosar jest wskazany przede wszystkim do indukcji i podtrzymania remisji w ostrej białaczce szpikowej zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Stosuje się go również w leczeniu innych białaczek, takich jak ostra białaczka limfoblastyczna i przewlekła białaczka szpikowa (faza blastyczna). Lek może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi[1].
Dawkowanie i sposób podawania
Lek Cytosar może być stosowany wyłącznie przez lekarzy z doświadczeniem w dziedzinie chemioterapii nowotworów. Może być podawany we wlewie dożylnym, we wstrzyknięciu dożylnym lub podskórnie[1]. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje na temat dawkowania:
Podanie dożylne
- Standardowe dawki: Na początku leczenia (indukcja remisji) ostrej białaczki nielimfocytarnej dawka cytarabiny w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi wynosi zwykle 100 mg/m² pc. na dobę w ciągłym wlewie dożylnym (dni od 1. do 7.) lub 100 mg/m² pc. dożylnie co 12 godzin (dni od 1. do 7.)[1].
- Duże dawki: Od 2 g/m² pc. do 3 g/m² pc., podawane we wlewie dożylnym trwającym od 1 do 3 godzin, stosowanym co 12 godzin przez 2-6 dni wraz z innymi lekami przeciwnowotworowymi lub w monoterapii[1].
Podanie podskórne
- Zazwyczaj podaje się 20-100 mg/m² pc. w zależności od wskazania i zastosowanego schematu leczenia[1].
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
Dawkowanie leku Cytosar u dzieci i młodzieży jest podobne do zalecanego u dorosłych. Aktualne zalecenia dotyczące dawkowania należy sprawdzić w najnowszych standardach postępowania[1].
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem leczenia lekiem Cytosar, lekarz musi rozważyć stosunek korzyści dla pacjenta do ryzyka wystąpienia znanych działań toksycznych produktu. Główne działania toksyczne to zahamowanie czynności szpiku, leukopenia, małopłytkowość i niedokrwistość[1]. Inne ważne ostrzeżenia obejmują:
- Ryzyko ciężkich i czasem śmiertelnych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, przewodu pokarmowego i płuc przy stosowaniu dużych dawek[1].
- Możliwość wystąpienia ciężkich uszkodzeń oka oraz neuropatii przy stosowaniu dużych dawek[1].
- Ryzyko wystąpienia ostrego zapalenia trzustki przy stosowaniu leku Cytosar z innymi lekami[1].
- Pacjenci przyjmujący lek Cytosar nie powinni być szczepieni żywymi szczepionkami[2].
Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, Cytosar może powodować działania niepożądane. Bardzo częste działania niepożądane obejmują posocznicę, zapalenie płuc, zahamowanie czynności szpiku kostnego, małopłytkowość, niedokrwistość, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, biegunki, wymioty, nudności, ból brzucha, zaburzenia czynności wątroby, wypadanie włosów, wysypkę, zespół cytarabinowy oraz gorączkę[2].
Jak przechowywać lek Cytosar
Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Przechowywać w temperaturze poniżej 25ºC, nie zamrażać, przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem[2].
Słownik pojęć
- Ostra białaczka szpikowa – Rodzaj nowotworu krwi, który charakteryzuje się szybkim wzrostem liczby nieprawidłowych białych krwinek w szpiku kostnym.
- Ostra białaczka limfoblastyczna – Nowotwór krwi i szpiku kostnego, który dotyczy limfocytów, jednego z rodzajów białych krwinek.
- Przewlekła białaczka szpikowa – Rodzaj białaczki, który rozwija się powoli i dotyczy głównie dorosłych.
- Leukopenia – Zmniejszenie liczby białych krwinek we krwi, co zwiększa ryzyko infekcji.
- Małopłytkowość – Zmniejszenie liczby płytek krwi, co zwiększa ryzyko krwawień.
- Niedokrwistość – Stan, w którym liczba czerwonych krwinek lub ilość hemoglobiny jest poniżej normy, co prowadzi do zmniejszenia zdolności krwi do transportu tlenu.
- Zespół cytarabinowy – Zespół objawów, który może wystąpić po podaniu cytarabiny, obejmujący gorączkę, ból mięśni, ból kości, ból w klatce piersiowej, osutkę plamisto-grudkową, zapalenie spojówek i złe samopoczucie.
| Wskazania do stosowania | Ostra białaczka szpikowa, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka szpikowa (faza blastyczna) |
| Podanie dożylne | Standardowe dawki: 100 mg/m² pc. na dobę w ciągłym wlewie dożylnym (dni od 1. do 7.) lub 100 mg/m² pc. dożylnie co 12 godzin (dni od 1. do 7.). Duże dawki: Od 2 g/m² pc. do 3 g/m² pc., podawane we wlewie dożylnym trwającym od 1 do 3 godzin, stosowanym co 12 godzin przez 2-6 dni. |
| Podanie podskórne | 20-100 mg/m² pc. w zależności od wskazania i zastosowanego schematu leczenia |
| Dawkowanie u dzieci i młodzieży | Podobne do zalecanego u dorosłych |
| Specjalne ostrzeżenia | Zahamowanie czynności szpiku, ryzyko ciężkich uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, przewodu pokarmowego i płuc, ryzyko uszkodzeń oka i neuropatii, ryzyko ostrego zapalenia trzustki, unikanie szczepień żywymi szczepionkami |
| Możliwe działania niepożądane | Posocznica, zapalenie płuc, zahamowanie czynności szpiku kostnego, małopłytkowość, niedokrwistość, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, biegunki, wymioty, nudności, ból brzucha, zaburzenia czynności wątroby, wypadanie włosów, wysypka, zespół cytarabinowy, gorączka |
| Przechowywanie | Przechowywać w temperaturze poniżej 25ºC, nie zamrażać, przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem |



















