Botox jest lekiem stosowanym w leczeniu wielu schorzeń, w tym przykurczów mięśni, nadpotliwości, nietrzymania moczu oraz zmarszczek. Poniżej przedstawiamy szczegółowy przewodnik dotyczący dawkowania leku Botox, oparty na informacjach zawartych w dokumentach “Charakterystyka produktu leczniczego” oraz “Ulotka leku”.

Spis treści

• Ogólne zalecenia dotyczące dawkowania
• Dawkowanie dla dzieci
• Dawkowanie dla dorosłych
• Czas działania leku
• Przedawkowanie
• Słownik pojęć
• Podsumowanie
• Materiały źródłowe

Ogólne zalecenia dotyczące dawkowania

Botox może być podawany jedynie przez lekarzy posiadających odpowiednie doświadczenie oraz kwalifikacje. Liczba iniekcji przypadających na poszczególne mięśnie oraz wielkość dawki zależy od wskazania. Lekarz zadecyduje, jaka dawka, jak często i do którego mięśnia zostanie podana. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki leku^[1].

Dawkowanie dla dzieci

Ustalono bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku Botox u dzieci i młodzieży w wieku powyżej dwóch lat w leczeniu uporczywych skurczów mięśni stawu skokowego i stopy związanych z porażeniem mózgowym. Dostępne są ograniczone informacje dotyczące stosowania leku Botox w innych wskazaniach u dzieci^[2].

• Uporczywe przykurcze mięśni stawu skokowego i stopy u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym: Zalecana dawka wynosi 4 do 8 jednostek/kg masy ciała lub 300 jednostek, w zależności od tego, która dawka jest niższa. Podczas leczenia obu nóg, dawka maksymalna nie powinna przekraczać 10 jednostek/kg masy ciała lub 340 jednostek^[3].

Dawkowanie dla dorosłych

Dawkowanie leku Botox oraz czas jego działania różnią się w zależności od wskazania leczniczego. Poniżej przedstawiono szczegółowe zalecenia dla poszczególnych wskazań^[4]:

• Uporczywe przykurcze nadgarstka i dłoni: Dokładne dawkowania oraz miejsca wstrzyknięć ustalane są indywidualnie. Dawka maksymalna wynosi 240 jednostek.
• Uporczywe przykurcze stawu skokowego i stopy: Całkowita dawka wynosi od 300 do 400 jednostek podzielonych do 6 mięśni w każdej sesji leczenia.
• Uporczywy kurcz powiek i połowiczny kurcz twarzy: 25 jednostek na jedno oko, maksymalnie do 100 jednostek.
• Uporczywy kręcz karku: 200 jednostek, maksymalnie do 300 jednostek.
• Bóle głowy u pacjentów z przewlekłą migreną: Od 155 do 195 jednostek.
• Nadreaktywność pęcherza moczowego: 100 jednostek.
• Nietrzymanie moczu u pacjentów po urazach rdzenia kręgowego lub ze stwardnieniem rozsianym: 200 jednostek.
• Nadpotliwość pach: 50 jednostek na każdą pachę.
• Zmarszczki pionowe między brwiami: 20 jednostek.
• Zmarszczki w okolicy bocznego kąta oka: 24 jednostki.
• Zmarszczki poziome czoła: 20 jednostek.

Czas działania leku

Czas do osiągnięcia poprawy oraz czas utrzymywania się działania leku różnią się w zależności od wskazania^[5]:

• Uporczywe przykurcze mięśni stawu skokowego i stopy u dzieci: Poprawa następuje zazwyczaj w ciągu 2 tygodni po wstrzyknięciu leku.
• Uporczywe przykurcze nadgarstka i dłoni u dorosłych: Poprawa następuje zazwyczaj w ciągu dwóch tygodni po wstrzyknięciu leku, a maksymalne działanie uzyskuje się po 1-2 tygodniach.
• Uporczywe przykurcze stawu skokowego i stopy u dorosłych: Kiedy działanie leku ulegnie osłabieniu, w razie potrzeby można ponownie podać lek, jednak nie częściej niż co 12 tygodni.
• Uporczywy kręcz karku: Poprawa następuje zazwyczaj w ciągu 2 tygodni po wstrzyknięciu leku, a maksymalne działanie uzyskuje się po 6 tygodniach.
• Nadreaktywność pęcherza moczowego: Poprawa następuje zazwyczaj w ciągu 2 tygodni po wstrzyknięciu leku, a działanie utrzymuje się do 6-7 miesięcy po wstrzyknięciu.
• Nietrzymanie moczu u pacjentów po urazach rdzenia kręgowego lub ze stwardnieniem rozsianym: Poprawa następuje zazwyczaj w ciągu 2 tygodni po wstrzyknięciu leku, a działanie utrzymuje się przez 8-9 miesięcy po wstrzyknięciu.
• Nadpotliwość pach: Poprawa następuje zazwyczaj w ciągu 1 tygodnia po wstrzyknięciu leku, a działanie utrzymuje się średnio do 7,5 miesiąca po wstrzyknięciu.
• Zmarszczki pionowe między brwiami: Poprawa następuje zazwyczaj w ciągu tygodnia po wstrzyknięciu leku, a maksymalne działanie jest widoczne po 5-6 tygodniach od podania leku. Efekt utrzymuje się do 4 miesięcy po wstrzyknięciu.
• Zmarszczki w okolicy bocznego kąta oka: Poprawa następuje zazwyczaj w ciągu tygodnia po wstrzyknięciu leku, a maksymalne działanie jest widoczne po 3-4 dniach od podania leku. Działanie utrzymuje się do 5 miesięcy po wstrzyknięciu.
• Zmarszczki poziome czoła: Poprawa następuje zazwyczaj w ciągu tygodnia od zakończenia leczenia. Efekt leczenia utrzymuje się średnio przez okres do 4 miesięcy po wstrzyknięciu.

Przedawkowanie

Oznaki przedawkowania mogą nie być widoczne przez kilka dni po wstrzyknięciu. Jeżeli przypadkowo nastąpi wstrzyknięcie lub połknięcie, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem i pozostawać pod obserwacją przez kilka tygodni. Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli po wstrzyknięciu leku Botox pacjent zaobserwuje wystąpienie następujących objawów^[6]:

• Osłabienie sąsiadujących mięśni i (lub) mięśni oddalonych od miejsca wstrzyknięcia.
• Trudności w oddychaniu, połykaniu lub mowie.
• Przypadkowe przedostanie się pokarmu lub płynów do płuc, spowodowane porażeniem mięśni, które może doprowadzić do zapalenia płuc.
• Opadanie powiek, podwójne widzenie.
• Uogólnione osłabienie.

Słownik pojęć

• Botox – Lek zawierający toksynę botulinową typu A, stosowany w leczeniu różnych schorzeń, w tym przykurczów mięśni, nadpotliwości, nietrzymania moczu oraz zmarszczek.
• Jednostka – Miara stosowana do określenia dawki leku Botox.
• Przykurcz – Stan, w którym mięśnie są stale napięte, co może prowadzić do ograniczenia ruchomości stawów.
• Nadpotliwość – Nadmierne wydzielanie potu, które może być uciążliwe i przeszkadzać w codziennych czynnościach.
• Nietrzymanie moczu – Niekontrolowane wyciekanie moczu.
• Zmarszczki – Linie i fałdy na skórze, które powstają w wyniku starzenia się skóry i utraty jej elastyczności.

Podsumowanie

Botox jest lekiem stosowanym w leczeniu wielu schorzeń, w tym przykurczów mięśni, nadpotliwości, nietrzymania moczu oraz zmarszczek. Dawkowanie leku zależy od wskazania oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. Lek może być podawany jedynie przez lekarzy posiadających odpowiednie doświadczenie oraz kwalifikacje. Czas działania leku różni się w zależności od wskazania, ale zazwyczaj wynosi od kilku tygodni do kilku miesięcy. W przypadku przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [3]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [4]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [5]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [6]: Ulotka leku
• [7]: Ulotka leku
• [8]: Ulotka leku
• [9]: Ulotka leku