Niedoczynność tarczycy a karmienie piersią

Do prawidłowego przebiegu laktacji niezbędna jest wyrównana gospodarka hormonalna kobiety. Tyczy się to również hormonów tarczycy, których odpowiednie stężenie w surowicy krwi wpływa na omawiany proces. Przyjmowanie syntetycznej lewotyroksyny sodowej (Euthyrox N, Letrox, Althyxin, Eferox, Eltroxin, Tirosint Sol) ma wyrównać niedobory hormonalne i tym samym uregulować ilość produkowanego pokarmu. Lek przyjmujemy jednak tylko wtedy, gdy jest to konieczne (!), w ściśle określonych przez lekarza dawkach [3].

Euthyrox a karmienie piersią — czy lewotyroksyna jest bezpieczna?

Lewotyroksyna sodowa zawarta w preparatach takich jak np. Euthyrox, Letrox czy Eltroxin jest zgodna z karmieniem piersią zarówno według klasyfikacji prof. Briggsa, jak i prof. Hale’a (kategoria L1 – leki bezpieczne w trakcie laktacji). Oznacza to, że lek nie wpływa negatywnie na rozwój dziecka, nie wykazuje szkodliwego działania, a także nie zaburza procesu laktacji. 

Warto zaznaczyć, że lewotyroksyna sodowa przenika do mleka matki jedynie w niewielkim stopniu. Co więcej, niektóre z badań wykazują, że ilość lewotyroksyny sodowej przedostającej się do mleka matki jest na tyle mała, że trudno oznaczyć jej stężenie. Idąc tym tokiem myślenia, stosowanie odpowiednio dopasowanej dawki terapeutycznej nie powinno więc wywoływać rozwoju nadczynności u dziecka [1, 3].

Jak prawidłowo przyjmować lewotyroksynę podczas karmienia piersią?

Preparaty zawierające lewotyroksynę sodową należy przyjmować rankiem, co najmniej pół godziny przed pierwszym posiłkiem. Do prawidłowego wchłaniania substancji czynnej konieczne jest przyjęcie leku na czczo, czyli zastosowanie przynajmniej 8-godzinnej przerwy od ostatniego posiłku. 

Choć lewotyroksyna sodowa nie przenika w znaczącym stopniu do mleka matki, warto przyjąć lek dopiero po karmieniu dziecka (rano, na czczo, jednak przed najdłuższą przerwą w karmieniu). Jednocześnie pamiętajmy, że lek osiąga stężenie maksymalne w organizmie po około 2-4 godzinach. W tym czasie warto wstrzymać się od karmienia piersią (o ile to oczywiście możliwe) [3].

Trudności z przełykaniem leków z lewotyroksyną

W przypadku trudności z przełykaniem, po konsultacji z lekarzem, tabletki można dzielić na równe dawki (dotyczy to leków takich jak: Euthyrox, Letrox, Althyxin, Eferox) [4, 5, 6, 8]. Producent preparatu Eltroxin nie zaleca natomiast kruszenia ani dzielenia tabletek leku [7].

Co ciekawe, w niektórych sytuacjach (np. u dzieci i niemowląt) możliwe jest rozpuszczanie tabletek w niewielkiej ilości wody (10-15 ml) i zażywanie ich w postaci zawiesiny (dotyczy preparatów Euthyrox, Letrox, Althyxin, Eltroxin). Ową zawiesinę należy przygotowywać bezpośrednio przed użyciem, a także dodatkowo popić wodą (podobnie jak tabletki) [4, 5, 6, 7]. Producent preparatu Eferox nie zaleca natomiast rozpuszczania leku w żadnym rozpuszczalniku [8].

Na rynku istnieją również gotowe roztwory leków zawierające lewotyroksynę sodową. Stosujemy je bezpośrednio z ampułki jednodawkowej (Tirosint Sol) lub butelki (Althyxin – producent dołącza specjalną strzykawkę służącą do podania doustnego). W przypadku preparatu Tirosint Sol, jeśli zachodzi taka konieczność, zawartość ampułki jednorazowej możemy dodatkowo rozprowadzić w wodzie i zażyć bezpośrednio po przygotowaniu [9, 10].

Kiedy nie można karmić piersią?

Nie ulega wątpliwości, że to właśnie pokarm matki jest możliwie najlepszym pożywieniem dla dziecka, zwłaszcza w pierwszym półroczu życia. Istnieje jednak szereg sytuacji, w których karmienie dziecka jest kategorycznie przeciwwskazane. Dotyczy to m.in. matek zakażonych wirusem HIV, nadużywających narkotyków i alkoholu, chorujących na czynną gruźlicę płuc, a także poddawanych radio- i chemioterapii. Karmienie piersią odradza się również w przypadku galaktozemii (zaburzenie przekształcania węglowodanów) oraz wrodzonej nietolerancji laktozy u noworodka [1, 2].

Czy można karmić piersią w przypadku infekcji?

Uważa się, że przeciwwskazaniem do karmienia piersią nie są choroby górnych oraz dolnych dróg oddechowych (wirusowe i bakteryjne), układu moczowego, a także dolegliwości ze strony jamy brzusznej, które przebiegają z podwyższoną temperaturą ciała. Co więcej, jednoczesne stosowanie w tych schorzeniach niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen) oraz antybiotyków nie jest podstawą do przerwania karmienia dziecka. 

Nie oznacza to bynajmniej, że możemy przyjmować dowolne leki na własną rękę! Pamiętajmy, aby w przypadku infekcji w okresie laktacji zgłosić się do lekarza, który zdiagnozuje schorzenie i dobierze odpowiednie leczenie [2].