Jakie zastosowanie ma kwas borowy?

Kwas borowy występuje w postaci bezwonnego białego proszku lub bezbarwnych kryształków. Ze względu na to, że jest neurotoksyczny i kumuluje się w organizmie, nie stosuje się go doustnie, a jedynie zewnętrznie. Kwas borny działa przeciwzapalnie oraz ściągająco, a także słabo przeciwgrzybiczo i przeciwbakteryjnie.

Substancja wchodzi w skład wodnych roztworów i maści (maks. stężenie 3%), zasypek (maks. 10%), a nawet globulek dopochwowych (maks. 1,0-2,0%) jako środek przywracający prawidłowy odczyn skóry lub środowiska pochwy oraz przeciwdziałający namnażaniu się drobnoustrojów [1].

Czy można stosować kwas borowy na grzybicę skóry i paznokci?

Terapia onychomikozy, czyli grzybicy paznokci, jest dla wielu osób procesem żmudnym i długotrwałym. Nieleczona, może przenosić się na inne paznokcie, a w skrajnych przypadkach doprowadzać do zakażenia ogólnoustrojowego. Choć na rynku jest obecnie sporo preparatów zawierających substancje o działaniu przeciwgrzybiczym (np. lakiery do paznokci z cyklopiroksem czy amorolfiną), zdarza się, że pacjenci sięgają po roztwór wodny kwasu bornego. Rzeczywiście, działa on łagodnie bakterio- i grzybostatycznie, jednak jego aplikacja może nie przynieść oczekiwanych rezultatów.

Roztwór wodny kwasu bornego można jednak stosować pomocniczo, także w przypadku grzybicy skóry (przestrzenie między palcami, szpara międzypośladkowa, doły pachowe, pachwiny oraz skóra pod piersiami u kobiet). Miejsce zmienione chorobowo należy przemyć 2% roztworem wodnym kwasu bornego, a następnie nanieść preparat w postaci kremu lub maści, które zawierają substancję przeciwgrzybiczą (np. mikonazol, klotrimazol, cyklopiroks) lub substancję grzybiczą połączoną z glikokortykosteroidem.

Kwas borowy jest również składnikiem preparatu złożonego, który zawiera również kwas galusowy, octowy i salicylowy, a także salicylan metylu oraz taninę (Acifungin forte). Preparat stosuje się pomocniczo w przypadku zakażenia grzybiczego paznokci oraz wałów okołopaznokciowych [2].

Jak stosować kwas borowy na nadmierną potliwość stóp?

Nadmierna aktywność gruczołów potowych jest kłopotliwa — może dotyczyć zarówno całego ciała, jak i jego poszczególnych partii, np. dłoni czy stóp. Na aptecznych półkach znajdziemy szereg preparatów wspomagających walkę z tym dosyć uporczywym problemem.

Wśród nich można wymienić zasypki zawierające wspomniany już kwas borowy i inne składniki (np. talk, kwas salicylowy, weglan magnezu, olejek z drzewa herbacianego), które działają nie tylko odkażająco i przeciwzapalnie, ale również pochłaniają nadmiar wilgoci gromadzącej się na skórze stóp (Antypot, Proftin-G) [3].

Czy warto stosować kwas borowy na infekcje grzybicze pochwy?

Ze względu na działanie przeciwdrobnoustrojowe, kwas borowy jest również stosowany w ginekologii. Substancja wchodzi w skład preparatów wspomagających leczenie infekcji grzybicznych, przyczyniając się do przywrócenia prawidłowego, kwasowego odczynu w obrębie pochwy, a także spowalniając rozwój patogenów.

Kwas borowy zawarty w globulkach dopochowych występuje w połączeniu z innymi składnikami, m.in. kwasem mlekowym, witaminą E, olejkiem z drzewa herbacianego czy kwasem hialuronowym (Canditon, Albivag) [4].

Kwas borowy w lekach recepturowych

3% roztwór kwasu bornego jest częstym składnikiem leków recepturowych sporządzanych w warunkach aptecznych. Ma działanie ściągające, antyseptyczne i wysuszające, dlatego może być wykorzystywany do miejscowego odkażania zmienionej chorobowo skóry oraz okolic intymnych. Wodny roztwór kwasu bornego, oprócz postaci płynnych, wchodzi w skład kremów i maści recepturowych.

Co ciekawe kwas borowy, stosuje się go również w jałowych preparatach ocznych — pełni wówczas rolę stabilizatora innych substancji leczniczych, np. chlorowodorku prokainy czy siarczanu neomycyny [5].