Glukozamina na stawy – skuteczność, działanie i najlepsze preparaty

Glukozamina – co to za substancja?

Glukozamina to naturalna substancja wytwarzana w organizmie z cząsteczek glukozy i glutaminy (aminokwasu) przy udziale enzymu syntetazy glukozaminy. Chemicznie należy do grupy aminocukrów i jest niezbędnym składnikiem tkanek oraz wydzielin ludzkiego organizmu. Największe ilości glukozaminy znajdują się przede wszystkim w chrząstce stawowej. Glukozamina jest niezbędna do wytwarzania glikozaminoglikanów i proteoglikanów, które są głównymi składnikami chrząstki stawowej. Stąd suplementy glukozaminy na stawy znalazły zastosowanie w procesie odbudowy chrząstki i leczeniu objawów zapalenia i choroby zwyrodnieniowej stawów [1].

Czy istnieją jakieś produkty, gdzie występuje naturalna glukozamina? Niestety nie występuje ona w żadnym z podstawowych produktów żywnościowych i nie jest niestety możliwym, by przyjmować ją wraz z codzienną dietą. Dlatego w celu dostarczenia aminocukru do organizmu konieczna jest jego suplementacja. Zbadano, że u ludzi wytwarzanie endogennej glukozaminy utrzymuje się na poziomie 4-20 g/dzień i wraz z wiekiem ilość ta maleje, a w związku z tym pogłębiają się zmiany degeneracyjne chrząstki stawowej. Jaka jest najlepsza glukozamina na stawy i czy w ogóle suplementacja glukozaminy na stawy ma sens [1,2]?

Glukozamina na stawy – czy jest skuteczna?

Czy glukozamina na stawy jest skuteczna? Czy ma sens jej stosowanie w chorobie zwyrodnieniowej stawów albo w innych schorzeniach? Na zmiany zwyrodnieniowe narażone są osoby starsze, ale też dorośli w średnim wieku, szczególnie Ci zmagający się z nadwagą lub zupełnie na odwrót – sportowcy. Stopniowe przeciążenie stawów prowadzi do obumierania komórek chrząstki, uszkodzeń łańcuchów glikozaminoglikanów i włókien kolagenowych (będących „rusztowaniem” chrząstki stawowej), zwiększonego tarcia w stawach, a w konsekwencji do powstania ubytków w chrząstce. Rozwijający się w obrębie stawu stan zapalny powoduje ból nie tylko podczas aktywności ruchowej, ale również w spoczynku [1,2].

Choroba zwyrodnieniowa stawów postępuje przewlekle przez wiele lat, a zmienione chorobowo stawy (najczęściej staw biodrowy, kręgosłupa oraz staw kolanowy), znacznie obniżają jakość życia pacjenta przez współwystępujące dolegliwości bóle i ograniczenia w poruszaniu się. Wśród leków zalecanych w chorobie zwyrodnieniowej stawów oprócz niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków przeciwzapalnych, glikokortykosteroidów i koksybów zalicza się również substancje łagodzące objawy zwyrodnienia (przez korzystne działanie na skład chrząstki) z tzw. grupy SYSADOA (ang. Symptomatic Slow Acting Drugs for Osteoarthritis). Do tej grupy leków chondroprotekcyjnych należy m.in. glukozamina. Z tego wynika, że warto stosować glukozaminę na stawy. Ale jaki wybrać preparat? Czy istnieje glukozamina jako lek? Jaka glukozamina jest najlepsza na stawy [1,2]?

Przegląd preparatów na stawy z glukozaminą. Co możesz kupić w aptece?

Wiemy już, że stosowanie glukozaminy na stawy ma sens. Niestety nie istnieje naturalna glukozamina, dlatego warto sięgnąć po leki z glukozaminą lub suplementy diety. Niestety leki z glukozaminą (Flexove, Chronada Arthryl) dostępne są jedynie na receptę – nie ma wersji bez recepty. Natomiast bez recepty znajdziemy sporo preparatów zarejestrowanych jako suplementy diety (Rotoxal, Rotoxal Senior, Arthron Complex). Najczęściej oprócz glukozaminy na stawy zawierają chondroitynę, kolagen, witaminy i minerały, które jeszcze bardziej wspierają kondycję stawów. Jaka jest najlepsza glukozamina na stawy? Poniżej opisujemy wybrane preparaty, aby ułatwić Państwu wybór.

Flexove 625 mg, tabletki

O produkcie

• lek dostępny na receptę;
• każda tabletka zawiera 625 mg glukozaminy (w postaci glukozaminy chlorowodorku);
• wskazania: łagodzenie objawów łagodnego i umiarkowanego zapalenia stawu kolanowego;
• dawkowanie: 1250 mg glukozaminy (2 tabletki) raz na dobę w celu złagodzenia objawów;
• dodatkowe informacje i zalecenia od producenta: Glukozamina nie jest zalecana do leczenia w przypadku ostrego bólu. Złagodzenie objawów (szczególnie bólu) nastąpi dopiero po kilku tygodniach leczenia, a w niektórych przypadkach nawet później. Jeśli po 2–3 miesiącach nie nastąpi złagodzenie objawów, należy ponownie rozważyć leczenie glukozaminą.

Arthryl, proszek

O produkcie

• lek dostępny na receptę;
• wskazania: leczenie objawów łagodnej lub umiarkowanej choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych;
• dawkowanie: leczenie objawów łagodnej lub umiarkowanej choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych;
• dodatkowe informacje i zalecenia od producenta: wykazano skuteczność produktu leczniczego podczas stosowania przez okres do 3 miesięcy. Skuteczność
  i bezpieczeństwo potwierdzono również w kluczowym badaniu klinicznym dotyczącym stosowania przez okres do 3 lat. Nie można zalecić ciągłego podawania produktu leczniczego przez okres dłuższy niż 3 lata, ponieważ nie ustalono bezpieczeństwa stosowania dłużej niż 3 lata.

Artresan Optima, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• skład: siarczan glukozaminy (zawiera skorupiaki), L-askorbinian wapnia, amid kwasu nikotynowego, tlenek cynku, siarczan manganu, kolagen typu II, ekstrakt z korzenia imbiru (Zingiber officinalis), siarczan chondroityny (zawiera ryby), ekstrakt z kłącza ostryżu długiego (Curcuma longa), ekstrakt z owoców dzikiej róży, żelatyna (kapsułka), barwnik kapsułki: dwutlenek tytanu, substancja przeciwzbrylająca: stearynian magnezu;
• dawkowanie: 3 razy dziennie 1 kapsułka. Stosować przez 6-8 tygodni. Cykl przyjmowania preparatu można powtarzać co 2 miesiące;
• polecany do stosowania u osób narażonych na zmiany zwyrodnieniowe i obciążenia stawów (podeszły wiek, sportowcy, osoby z nadwagą);
• w kładzie oprócz glukozaminy i chondroityny zawarte są inne substancje, które posiadają właściwości chondroprotekcyjne, tj.: ekstarkt z korzenia imbiru, kłącza kurkumy czy owoców dzikiej róży oraz kolagen typu II wchodzący w skład włókien kolagenowych stanowiących „rusztowanie” tkanki chrzęstnej. L-askorbinian wapnia (witamina C) jest naturalnym antyoksydantem oraz wspiera syntezę kolagenu. Preparat zawiera również amid kwasu nikotynowego (niacyna, wit. B3, wit. PP), którego mechanizm nie jest do końca poznany, jednak istnieją doniesienia o jego korzystnym wpływie na elastyczność, ruchomość stawów oraz zmniejszenie stanu zapalnego.

Arthron Complex, tabletki powlekane

O produkcie

• suplement diety;
• skład: 2 tabletki zawierają: siarczan glukozaminy – 1000 mg (w tym glukozamina – 785 mg), siarczan chondroityny – 600 mg (w tym chondroityna – 456 mg), L-cysteinę – 200 mg;
• stosowanie: 2–3 tabletki dziennie, najlepiej rano, popijając wodą;
• przeznaczony dla osób prowadzących aktywny tryb życia (obciążających stawy) oraz dla osób (także starszych), które zmagają się z łagodnymi dolegliwościami bólowymi i sztywnością stawów jako leczenie wspomagające. Wzbogacony o siarczan chondroityny (związek chemiczny z grupy glikozoaminoglikanów) będącym jednym z głównych składników chrząstki stawowej. Natomiast L-cysteina korzystnie wpływa na syntezę kolagenu.

Naturell Glukozamina + C, tabletki powlekane

O produkcie

• suplement diety;
• skład: 4 tabletki zawierają 1500mg siarczanu glukozaminy oraz 80 mg kwasu L-askorbinowego (wit. C);
• stosowanie: 4 tabletki dziennie przez co najmniej 6-8 tygodni;
• bez dodatku cukru;
• produkt bezglutenowy i bezlaktozowy;
• prosty skład opierający się na dwóch istotnych składnikach wspierających regenerację chrząstki stawowej. Przez konieczność częstego dawkowania (w celu dostarczenia odpowiedniej dawki glukozaminy) jedno opakowanie starcza na 25 dni kuracji.

Duo Stawy MaxiFlex Glukozamina, tabletki musujące

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera glukozaminę, chondroitynę, ekstrakt z pokrzywy oraz witaminy i minerały;
• duża dawka glukozaminy;
• łatwa do podania forma – tabletki musujące;
• zawiera substancje słodzące i laktozę;
• nie stosować w przypadku alergii na skorupiaki.

Olimp Arthroblock Forte, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• składniki aktywne: siarczan glukozaminy, siarczan chondroityny, hialuronian sodu, ekstrakt Boswellia serrata, ekstrakt imbiru (Zingiber officinale L.), kwas L-askorbinowy, chelat aminokwasowy manganu Albion®;
• stosowanie: 1 kapsułka 1-2 dziennie przez 2-3 miesiące.

Glukozamina na stawy – czy dobrze się wchłania?

Niektóre preparaty na stawy, np. kolagen są polecane, aby poprawić ich funkcjonowanie, ale niestety ulegają trawieniu w układzie pokarmowym. W efekcie nie dostarczamy organizmowi kolagenu jako składnika, ale jedynie cząstki budulcowe, z których nasz organizm następnie wytwarza kolagen – co też oczywiście działa pozytywnie. Jak to wygląda w kwestii glukozaminy? Najczęściej glukozamina obecna w preparatach leczniczych występuje w formie siarczanu, ale też w postaci chlorowodorku lub jako N-acetyloglukozamina. Otrzymywana jest z chityny, polisacharydu budującego m.in. szkielet zewnętrzny organizmów morskich (skorupiaków) oraz ściany komórkowe grzybów lub na drodze syntetycznej. Glukozamina bardzo dobrze wchłania się przy podaniu doustnym – z jelita cienkiego absorbowana jest w 80-90%. Wchłanianiu glukozaminy sprzyja jej niska masa cząsteczkowa i dobra rozpuszczalność w wodzie. Następnie wolna glukozamina ulega dystrybucji w obrębie nerek, wątroby i przede wszystkim – chrząstkach stawowych. Dokładny mechanizm jej działania nie jest nadal do końca poznany, ale na dzień dzisiejszy możemy stwierdzić, że cząsteczka glukozaminy po wchłonięciu jest m.in. wbudowywana w mukopolisacharydy – glikozaminoglikany, które odpowiadają za odpowiednią elastyczność i wytrzymałość chrząstki stawowej.

Siarczan glukozaminy – działania niepożądane. Co może wystąpić?

Jeśli chodzi o działania niepożądane po glukozaminie, to najlepiej przedstawiać je wkontekcie siarczanu glukozaminy, gdyz jest najlepiej przebadanym związkiem. Jego dłuższa suplementacja jest bezpieczna i dobrze tolerowana. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to dolegliwości ze strony układu pokarmowego:

• biegunki lub zaparcia;
• nudności;
• wzdęcia;
• niestrawność;
• bóle brzucha.

Zdecydowanie rzadziej (u jednego na sto do jednego na tysiąc pacjentów) występują również bóle głowy lub łagodne reakcje alergiczne w postaci zaczerwienia, lub wysypki i świądu na skórze. Ze względu na częste pozyskiwanie glukozaminy ze skorupiaków pacjenci ze stwierdzoną alergią na owoce morza powinni unikać takich preparatów i zwracać uwagę na pochodzenie substancji czynnej. Alternatywą są preparaty, gdzie glukozamina pozyskiwana jest syntetycznie bądź ze ścian grzybów. Osoby poniżej 18 r.ż., kobiety w ciąży lub karmiące przed zastosowaniem preparatu z glukozaminą powinny skonsultować się z lekarzem ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności w tych grupach pacjentów. Czasami w przestrzeni medialnej pojawiają się informacje, że glukozamina może zwiększać masę ciała. Czy to prawda? Czy glukozamina powoduje tycie?

Czy glukozamina powoduje tycie?

Wstępne badania na modelach zwierzęcych wykazały, że suplementacja glukozaminy i chondroityny (w dawkach odpowiednio 1500 mg i 1200 mg) wywołuje insulinooporność. Jest to stan, kiedy komórki są zdecydowanie mniej wrażliwe na insulinę, która ma za zadanie regulować poziom glukozy w organizmie. Jej osłabione działanie powoduje jednocześnie jej zwiększoną syntezę przez trzustkę, co prowadzi do przybierania na wadze a w konsekwencji do rozwoju stanu przedcukrzycowego czy nawet cukrzycy typu 2. Stąd coraz częściej pojawiają się doniesienia o wpływie glukozaminy na gospodarkę węglowodanową w organizmie i tycie [3,4].

Co mówią badania? Kolejne z nich, przeprowadzone już na ludziach (pacjentach z zaburzonym metabolizmem glukozy lub osobach zdrowych), pokazują różnorodne wyniki – od pojawienia się zaburzonej tolerancji glukozy i niedostateczną kontrolę jej stężenia we krwi po brak istotnego wpływu na krótkoterminowy poziom glikemii. Trzeba też podkreślić fakt, że osoby zmagające się ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów to właśnie bardzo często pacjenci otyli, a wyraźna nadwaga indukuje insulinooporność.  Niestety wciąż brakuje badań na większych i bardziej jednorodnych grupach pacjentów, by jednoznacznie stwierdzić wpływ suplementacji glukozaminy na glikemię. Pacjenci, którzy znajdują się w grupie ryzyka, powinni rozważyć przyjmowanie preparatów z glukozaminą z lekarzem w zależności od aktualnego stanu zdrowia [3,4].

Podsumowanie

Glukozamina to kluczowy składnik chrząstki stawowej, który wspiera regenerację stawów i może łagodzić objawy choroby zwyrodnieniowej. Ponieważ naturalna glukozamina nie występuje w diecie, warto rozważyć jej suplementację. Na rynku dostępne są zarówno leki z glukozaminą, jak i suplementy diety, które wspomagają stawy. Jaka glukozamina jest najlepsza? Najlepiej przebadanym i najczęściej stosowanym związkiem jest siarczan glukozaminy, który dobrze się wchłania i wykazuje działanie chondroprotekcyjne. Należy jednak pamiętać o możliwych skutkach ubocznych, takich jak dolegliwości trawienne. Pojawiają się również pytania, czy glukozamina powoduje tycie – badania nie dają jednoznacznej odpowiedzi, ale osoby z insulinoopornością powinny skonsultować suplementację z lekarzem. Wybierając najlepszą glukozaminę na stawy, warto zwrócić uwagę na jej formę i dodatkowe składniki, takie jak chondroityna czy kolagen, które wspierają zdrowie stawów.