Jak wirusy neurotropowe zaburzają krążenie krwi w mózgu?

Wirusy neurotropowe (czyli zdolne do atakowania układu nerwowego) wywołują charakterystyczny, dwufazowy wzorzec zmian w przepływie krwi przez mózg³. W początkowej fazie zakażenia dochodzi do nadmiernego napływu krwi do kory mózgowej, szczególnie w obszarach związanych z ruchem i wzrokiem³⁴. W późniejszym etapie przepływ krwi gwałtownie spada, osiągając najniższy poziom około czwartego dnia po zakażeniu⁴.

Zaawansowane techniki obrazowania ujawniły, że wspomniane wirusy nie tylko zmieniają przepływ krwi, ale także prowadzą do strukturalnych uszkodzeń naczyń, w tym ich nieprawidłowego rozszerzenia i deformacji¹⁰¹¹. Analiza molekularna tkanek mózgowych wykazała aktywację genów odpowiedzialnych za stan zapalny i programowaną śmierć komórek śródbłonka naczyń⁵⁶. Jednocześnie następuje zahamowanie genów niezbędnych do prawidłowego rozwoju naczyń krwionośnych⁵¹².

Dlaczego zaburzenia mikrokrążenia mózgowego są istotne dla zdrowia?

Mikrokrążenie mózgowe odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu mózgu, ponieważ dostarcza neuronom tlen i składniki odżywcze oraz umożliwia usuwanie produktów przemiany materii¹³. Badania wykazały, że już trzeciego dnia po zakażeniu dochodzi do rozwoju obrzęku mózgu, co potwierdzono zarówno pomiarami zawartości wody w tkance mózgowej, jak i badaniami rezonansu magnetycznego¹⁴.

W tkance nerwowej zaobserwowano zagęszczenie jąder komórkowych, zmiany zwyrodnieniowe oraz zaburzenia w budowie neuronów¹⁵¹⁶. Analiza poziomu cytokin wykazała wyraźny wzrost markerów stanu zapalnego w całym mózgu, który osiągał najwyższe wartości między trzecim a czwartym dniem po zakażeniu¹⁷. Szczególnie silne zmiany dotyczyły hipokampu, czyli obszaru mózgu odpowiedzialnego za pamięć i procesy uczenia się¹⁷.

Co to odkrycie oznacza dla zrozumienia powikłań neurologicznych?

Wyniki badania pokazują, że uszkodzenie naczyń krwionośnych w mózgu jest związane z konkretnymi zmianami zachodzącymi na poziomie molekularnym⁵¹². Dochodzi do aktywacji mechanizmów odpowiedzialnych za rozpoznawanie patogenów oraz genów prowadzących do śmierci komórek śródbłonka, a jednocześnie hamowane są procesy powstawania nowych naczyń krwionośnych¹⁹.

Takie obserwacje pomagają lepiej zrozumieć nie tylko przebieg badanej infekcji, ale również innych zakażeń wirusowych atakujących układ nerwowy, w tym COVID-19⁷²⁰. Zastosowanie zaawansowanych metod obrazowania, które łączą techniki makroskopowe i mikroskopowe, umożliwia dokładne śledzenie zmian naczyniowych w czasie¹⁸²¹. Takie podejście może w przyszłości pomóc w lepszym monitorowaniu pacjentów z infekcjami układu nerwowego oraz w opracowaniu terapii chroniących naczynia mózgowe⁹.

Pytania i odpowiedzi