Nie daj się jesieni

Nie daj się jesieni

Sprawdź

Menu

,

Opioidy a zdrowie psychiczne - co warto wiedzieć?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Czy uzależnienie od opioidów zwiększa ryzyko zaburzeń lękowych?

Badanie obejmujące ponad 1600 osób uzależnionych od opioidów pokazało, że niemal co trzecia z nich zmaga się z zaburzeniami lękowymi - znacznie częściej niż w populacji ogólnej. Najbardziej narażone są kobiety, osoby przyjmujące leki uspokajające oraz pacjenci z depresją. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie opioidów z lekami uspokajającymi, które znacząco zwiększa ryzyko przedawkowania. Dlatego kluczowe znaczenie ma kompleksowa opieka, obejmująca jednocześnie leczenie uzależnienia i wsparcie w zakresie zdrowia psychicznego.
Czy uzależnienie od opioidów zwiększa ryzyko zaburzeń lękowych?
Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak często zaburzenia lękowe występują u pacjentów z uzależnieniem od opioidów?1
  • Jakie czynniki zwiększają ryzyko wystąpienia lęku u osób przyjmujących opioidy?23
  • Dlaczego stosowanie leków uspokajających może być szczególnie ryzykowne?4
  • Jaki wpływ mają zaburzenia nastroju na rozwój problemów lękowych?5
  • Czemu kompleksowa opieka medyczna jest kluczowa w leczeniu uzależnienia?6

Jak często pacjenci z uzależnieniem od opioidów zmagają się z lękiem?

Badanie wykazało, że około 31% pacjentów z zaburzeniem związanym z używaniem opioidów zgłasza historię zaburzenia lękowego, co jest niemal dwukrotnie większym wynikiem niż w populacji ogólnej, gdzie wskaźnik wynosi około 18%17. Analiza objęła 1645 pacjentów otrzymujących leczenie farmakologiczne w ośmiu ośrodkach w Stanach Zjednoczonych8.

Badacze zidentyfikowali kluczowe czynniki ryzyka: stosowanie wielu substancji psychoaktywnych jednocześnie, współistnienie zaburzeń nastroju oraz obecność przewlekłych schorzeń23. Kobiety z uzależnieniem od opioidów zgłaszały lęk znacznie częściej niż mężczyźni, odpowiednio 42,8% wobec 25,5%7.

Które czynniki najbardziej zwiększają ryzyko lęku?

Pacjenci z zaburzeniem stosowania leków uspokajających mają ponad dwukrotnie wyższe ryzyko wystąpienia lęku w porównaniu do osób bez tego problemu2. Prawie połowa pacjentów z historią lęku miała zaburzenie związane ze stosowaniem leków sedacyjnych4. Co więcej, osoby otrzymujące jednocześnie opioidy i leki uspokajające mają sześciokrotnie wyższe ryzyko zgonu z przedawkowania4.

Zaburzenia nastroju okazały się jeszcze silniejszym czynnikiem ryzyka. Pacjenci z dużą depresją mieli ponad sześciokrotnie wyższe ryzyko lęku, a osoby z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym ponad trzykrotnie wyższe2. Gdy występowały dwa zaburzenia nastroju jednocześnie, aż 73,1% pacjentów zgłaszało lęk5.

Ważne: Pacjenci z uzależnieniem od opioidów, którzy przyjmują leki uspokajające oraz mają zaburzenia nastroju lub przewlekłe schorzenia, znajdują się w grupie szczególnie wysokiego ryzyka wystąpienia problemów lękowych23.

Również przewlekłe schorzenia zwiększały ryzyko. Problemy skórne wiązały się z dwukrotnie wyższym ryzykiem lęku, a nadciśnienie z ponad dwukrotnie wyższym2. Pacjenci z dwoma lub więcej przewlekłymi schorzeniami mieli 78% wyższe ryzyko lęku niż osoby bez takich problemów3.

Co te odkrycia oznaczają dla pacjentów i lekarzy?

Badanie dostarcza istotnych dowodów na to, że zaburzenia lękowe występują znacznie częściej u pacjentów z uzależnieniem od opioidów niż w populacji ogólnej7. Szczególnie narażone są osoby stosujące leki sedatywne, zmagające się z zaburzeniami nastroju lub przewlekłymi schorzeniami6.

Autorzy badania podkreślają, że tradycyjne podejście farmakologiczne do lęku może być niewskazane ze względu na ryzyko interakcji i przedawkowania4. Dlatego konieczne jest wdrożenie interdyscyplinarnych planów opieki łączących leczenie uzależnienia, terapię lęku oraz kontrolę przewlekłych schorzeń6. Badacze sugerują rozważenie niefarmakologicznych metod, takich jak terapia poznawczo-behawioralna, akupunktura czy ćwiczenia fizyczne4.

Pytania i odpowiedzi

❓ Czy lęk u pacjentów z uzależnieniem od opioidów występuje częściej niż w populacji ogólnej?

Tak, badanie wykazało, że 31% pacjentów z uzależnieniem od opioidów zgłasza historię zaburzenia lękowego, podczas gdy w populacji ogólnej wskaźnik ten wynosi około 18%17. To niemal dwukrotnie wyższa częstość występowania.

❓ Dlaczego stosowanie leków uspokajających jest szczególnie ryzykowne dla pacjentów z uzależnieniem od opioidów?

Pacjenci otrzymujący jednocześnie opioidy i leki uspokajające mają sześciokrotnie wyższe ryzyko zgonu z przedawkowania4. Dodatkowo, osoby z zaburzeniem stosowania leków sedatywnych mają ponad dwukrotnie wyższe ryzyko wystąpienia lęku2.

❓ Jak zaburzenia nastroju wpływają na ryzyko lęku u osób z uzależnieniem od opioidów?

Pacjenci z dużą depresją mają ponad sześciokrotnie wyższe ryzyko lęku, a osoby z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym ponad trzykrotnie wyższe2. Gdy występują dwa zaburzenia nastroju jednocześnie, aż 73,1% pacjentów zgłasza lęk5.

❓ Czy przewlekłe schorzenia zwiększają ryzyko lęku?

Tak, badanie wykazało, że problemy skórne wiążą się z dwukrotnie wyższym ryzykiem lęku, a nadciśnienie z ponad dwukrotnie wyższym2. Pacjenci z dwoma lub więcej przewlekłymi schorzeniami mają 78% wyższe ryzyko lęku3.

❓ Jakie podejście terapeutyczne jest zalecane dla pacjentów z uzależnieniem od opioidów i lękiem?

Konieczne jest wdrożenie interdyscyplinarnych planów opieki łączących leczenie uzależnienia, terapię lęku oraz kontrolę przewlekłych schorzeń6. Zaleca się rozważenie niefarmakologicznych metod, takich jak terapia poznawczo-behawioralna, akupunktura czy ćwiczenia fizyczne4.

Bibliografia

  1. Liu V. Polysubstance Use, Mood Disorders, and Chronic Conditions With Anxiety in Opioid Patients. Western journal of nursing research 2021, 44(12), 1088-1099. DOI: https://doi.org/10.1177/01939459211031988.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Powiązane produkty

Omawiane substancje

W tym poradniku nie omawiamy konkretnych substancji.

Omawiane schorzenia

  • Depresja u dorosłych

    Depresja dotyka miliony dorosłych na całym świecie, powodując obniżony nastrój, utratę zainteresowań i różnorodne objawy fizyczne. Złożona etiologia obejmuje czynniki genetyczne i środowiskowe. Dostępne są skuteczne metody leczenia.
  • Nadużywanie leków na receptę

    Nadużywanie leków na receptę stało się epidemią zdrowia publicznego. Problem dotyczy głównie opioidów, benzodiazepin i stymulantów, prowadząc do uzależnienia i przedawkowań. Kluczowe są wczesna diagnostyka, kompleksowe leczenie łączące farmakoterapię z terapią behawioralną oraz długoterminowa opieka zapobiegająca nawrotom.
  • Uzależnienie

    Uzależnienie to stan, w którym organizm staje się zależny od substancji lub zachowań, co prowadzi do negatywnych skutków dla zdrowia i życia społecznego. Uzależnienie może dotyczyć różnych obszarów życia, takich jak alkohol, narkotyki, hazard, internet czy jedzenie.
  • Zaburzenia lękowe

    Zaburzenia lękowe to najczęstsze problemy zdrowia psychicznego, charakteryzujące się nadmiernym lękiem i niepokojem. Objawy obejmują napięcie, problemy z koncentracją oraz symptomy fizyczne. Skuteczne leczenie łączy psychoterapię z farmakoterapią.

Więcej newsów

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .