Ile osób doświadcza zespołu Charlesa Bonneta? Dane epidemiologiczne

Zespół Charlesa Bonneta (CBS) jest znacznie częstszym zjawiskiem niż powszechnie sądzono, jednak jego rzeczywista częstość występowania pozostaje trudna do precyzyjnego określenia. Główną przyczyną tej niepewności jest znaczne niedoszacowanie problemu wynikające z niechęci pacjentów do zgłaszania halucynacji wzrokowych1. Wielu chorych obawia się, że ich objawy mogą zostać zinterpretowane jako oznaka choroby psychicznej, co prowadzi do ukrywania problemów przed lekarzami i członkami rodziny2.

Częstość występowania w populacji ogólnej

Szacunki dotyczące częstości występowania zespołu Charlesa Bonneta różnią się znacząco między poszczególnymi badaniami. W populacji ogólnej pacjentów okulistycznych CBS występuje u około 0,47% osób, podczas gdy wśród pacjentów z niedowidzeniem odsetek ten wzrasta dramatycznie3. Jedno z większych badań epidemiologicznych wykazało ogólną częstość występowania na poziomie 0,5% (5 na 1000 osób), przy czym w grupie osób z obniżoną ostrością wzroku wskaźnik ten osiągał 0,8%4.

Ważne: Zespół Charlesa Bonneta może być znacznie częstszy niż wskazują oficjalne statystyki. Badania sugerują, że tylko 12% pacjentów klinik okulistycznych wie o istnieniu tego schorzenia, co wskazuje na powszechny brak świadomości zarówno wśród pacjentów, jak i personelu medycznego.

Prevalencja w grupach wysokiego ryzyka

Najwyższą częstość występowania zespołu Charlesa Bonneta obserwuje się wśród pacjentów z ciężkimi zaburzeniami widzenia. Systematyczny przegląd literatury i metaanaliza obejmująca 11 badań wykazała, że u pacjentów z niedowidzeniem CBS występuje u średnio 19,7% osób5. Oznacza to, że statystycznie jeden na pięciu pacjentów z niedowidzeniem doświadcza halucynacji wzrokowych charakterystycznych dla tego zespołu6.

Szczególnie wysokie wskaźniki występowania odnotowuje się w specyficznych grupach chorych. Wśród pacjentów z chorobami plamki żółtej częstość CBS może osiągać nawet 39%, podczas gdy u osób z jaskrą uczestniczących w programach rehabilitacji wzroku wynosi około 20%1. Badania niemieckie wykazały występowanie zespołu u 26% pacjentów z niedowidzeniem3, co potwierdza wcześniejsze obserwacje dotyczące wysokiej prevalencji w tej grupie chorych Zobacz więcej: Częstość CBS w różnych chorobach oczu - dane szczegółowe.

Czynniki demograficzne i ryzyko

Wiek jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju zespołu Charlesa Bonneta. Średni wiek zachorowania wynosi 70-85 lat, co odzwierciedla naturalną częstość występowania patologii prowadzących do utraty wzroku w tej grupie wiekowej7. Choć CBS może wystąpić w każdym wieku, w tym u dzieci z gwałtowną utratą wzroku, zdecydowanie przeważają przypadki u osób starszych8.

Dane dotyczące różnic płciowych są niejednoznaczne. Podczas gdy niektóre badania wskazują na przewagę mężczyzn, inne sugerują częstsze występowanie u kobiet, a część nie wykazuje żadnych różnic między płciami7. Badanie portugalskie wykazało, że 88% pacjentów z CBS stanowiły kobiety9, co może sugerować pewną predyspozycję płciową, choć wymaga to dalszych badań.

Skala problemu: Szacuje się, że na świecie około 47 milionów osób może cierpieć na zespół Charlesa Bonneta, z czego około 16 milionów doświadcza związanego z nim strachu i stresu. W Wielkiej Brytanii może to dotyczyć od 16 000 do 100 000 osób z zaawansowaną postacią zwyrodnienia plamki żółtej.

Niedoszacowanie rzeczywistej częstości

Prawdziwa skala występowania zespołu Charlesa Bonneta jest prawdopodobnie znacznie wyższa niż wskazują dostępne dane epidemiologiczne. Głównym problemem jest znaczne niedoszacowanie wynikające z niechęci pacjentów do zgłaszania halucynacji wzrokowych10. Badania pokazują, że większość pacjentów nie zgłasza wcześniej swoich objawów lekarzom ani członkom rodziny przed postawieniem diagnozy10.

Kiedy halucynacje wzrokowe są bezpośrednio badane u starszych pacjentów z zaburzeniami widzenia, od 11% do 15% z nich przyznaje się do doświadczania takich objawów1. To znaczące rozbieżności między spontanicznym zgłaszaniem objawów a ich występowaniem po bezpośrednim zapytaniu sugeruje, że rzeczywista częstość CBS może być wielokrotnie wyższa od oficjalnych statystyk Zobacz więcej: Problemy z rozpoznawaniem CBS - nieświadomość i stygmatyzacja.

Perspektywy i wyzwania diagnostyczne

Rosnąca świadomość problemu zespołu Charlesa Bonneta wśród personelu medycznego może przyczynić się do lepszego rozpoznawania tego schorzenia. Badania wskazują na konieczność systematycznego pytania o halucynacje wzrokowe u wszystkich pacjentów z niedowidzeniem6. Wraz ze starzeniem się społeczeństwa i wzrostem częstości chorób degeneracyjnych oczu, takich jak zwyrodnienie plamki żółtej, można spodziewać się dalszego wzrostu liczby przypadków CBS11.

Znaczenie epidemiologiczne zespołu Charlesa Bonneta podkreśla fakt, że około jedna trzecia przypadków charakteryzuje się negatywnymi następstwami, wpływając na codzienne funkcjonowanie pacjentów12. Poprawa rozpoznawalności i świadomości tego schorzenia może przyczynić się do lepszego wsparcia dla pacjentów oraz zmniejszenia związanego z nim cierpienia psychicznego.

Pytania i odpowiedzi

Jak często występuje zespół Charlesa Bonneta?

Zespół Charlesa Bonneta występuje u około 19,7% pacjentów z niedowidzeniem, choć szacunki wahają się od 6% do 40% w zależności od badanej grupy. W populacji ogólnej pacjentów okulistycznych częstość wynosi około 0,47%.

Czy zespół Charlesa Bonneta jest częstszy u starszych osób?

Tak, zespół Charlesa Bonneta znacznie częściej występuje u osób starszych, ze średnim wiekiem zachorowania 70-85 lat. Wiąże się to z większą częstością chorób oczu prowadzących do utraty wzroku w tej grupie wiekowej.

Dlaczego częstość CBS może być niedoszacowana?

Częstość zespołu Charlesa Bonneta jest prawdopodobnie niedoszacowana, ponieważ wielu pacjentów nie zgłasza halucynacji wzrokowych z obawy przed stygmatyzacją psychiczną. Tylko 12% pacjentów klinik okulistycznych wie o istnieniu tego schorzenia.

Które grupy pacjentów mają najwyższe ryzyko CBS?

Najwyższe ryzyko mają pacjenci z ciężkimi zaburzeniami widzenia, szczególnie z chorobami plamki żółtej (do 39%) i jaskrą (około 20%). Ryzyko wzrasta z wiekiem i stopniem utraty wzroku.

REKLAMA