Leczenie zapalenia cewki moczowej – skuteczne metody terapii

Leczenie zapalenia cewki moczowej zależy przede wszystkim od przyczyny schorzenia, jednak w większości przypadków podstawę terapii stanowi antybiotykoterapia¹. Celem leczenia jest wyeliminowanie infekcji, złagodzenie objawów oraz zapobieżenie rozprzestrzenianiu się zakażenia na partnerów seksualnych².

Antybiotykoterapia jako podstawa leczenia

Antybiotyki stanowią główny sposób leczenia zapalenia cewki moczowej, zarówno rzeżączkowego, jak i nierzeżączkowego³. Wybór odpowiedniego antybiotyku zależy od skuteczności, działań niepożądanych, kosztów oraz zgodności pacjenta z zaleceniami³. W większości sytuacji optymalne jest leczenie jednorazową dawką podaną w gabinecie lekarskim lub na oddziale ratunkowym³.

Do najczęściej stosowanych antybiotyków w leczeniu zapalenia cewki moczowej należą: azytromycyna, doksycyklina, ofloksacyna, lewfloksacyna, ceftriakson oraz cefiksym¹. Kuracja antybiotykowa trwa zazwyczaj od tygodnia do 10 dni¹. Pacjenci często odczuwają poprawę już po kilku dniach, jednak niezwykle ważne jest przyjęcie całego przepisanego kursu leków¹.

Leczenie empiryczne i ukierunkowane

W przypadku braku dostępu do szybkich testów diagnostycznych zaleca się leczenie empiryczne skuteczne przeciwko zarówno rzeżączce, jak i infekcjom nierzeżączkowym⁴. Zalecany schemat empirycznego leczenia zapalenia cewki moczowej obejmuje ceftriakson w dawce 500 mg domięśniowo jednorazowo oraz doksycyklinę w dawce 100 mg doustnie dwa razy dziennie przez 7 dni⁵.

W przypadku zapalenia cewki moczowej o etiologii nierzeżączkowej pierwszym wyborem jest doksycyklina w dawce 100 mg doustnie dwa razy dziennie przez 7 dni⁶. Alternatywnie można zastosować azytromycynę w dawce jednorazowej 1 g doustnie⁷.

Leczenie szczególnych przypadków

Pacjenci z utrzymującymi się objawami wymagają ponownej oceny⁷. W przypadkach uporczywego lub nawracającego nierzeżączkowego zapalenia cewki moczowej najczęstszym patogenem jest Mycoplasma genitalium⁷. Leczenie infekcji M. genitalium wymaga dwuetapowego podejścia – doksycyklina przez 7 dni, a następnie azytromycyna lub moksyfloksacyna w zależności od dostępności testów oporności⁷⁸.

Zapalenie cewki moczowej wywołane wirusem opryszczki pospolitej można leczyć lekami przeciwwirusowymi takimi jak acyklowir, famcyklowir czy walacyklowir⁹. W przypadku zakażenia Trichomonas stosuje się metronidazol lub tinidazol⁹.

Leczenie przyczyn nieinfekyjnych

Jeśli zapalenie cewki moczowej wynika z tarcia mechanicznego lub działania substancji drażniących jak mydło czy plemnikobójcze środki antykoncepcyjne, lekarz zaleci zaprzestanie noszenia obcisłej odzieży, unikanie substancji drażniących oraz ograniczenie aktywności powodujących tarcie¹. W takich przypadkach nie jest potrzebne specjalne leczenie, a lekarz może przepisać fenazopirydynę w celu złagodzenia pieczenia i bólu podczas oddawania moczu¹⁰.

Znaczenie leczenia partnera seksualnego

Kluczowym elementem skutecznego leczenia zapalenia cewki moczowej jest jednoczesne leczenie wszystkich partnerów seksualnych¹. Jeśli tylko jedna osoba zostanie wyleczona, istnieje ryzyko ponownego zakażenia przez nieleczonego partnera¹. Zaleca się powiadomienie i leczenie partnerów, którzy mieli kontakt seksualny z pacjentem w ciągu 60 dni przed wystąpieniem objawów³.

W wielu stanach prawnie dozwolone jest przyspieszone leczenie partnera, które polega na przepisaniu leków dla partnera seksualnego pacjenta bez konieczności jego badania¹¹. Taka praktyka jest szczególnie przydatna w sytuacjach, gdy partner ma ograniczony dostęp do opieki medycznej¹².

Zalecenia dotyczące aktywności seksualnej

Pacjenci leczeni z powodu zapalenia cewki moczowej powinni powstrzymać się od aktywności seksualnej przez siedem dni po rozpoczęciu leczenia, do momentu gdy ich partnerzy zostaną odpowiednio wyleczeni oraz do całkowitego ustąpienia objawów⁵. Takie postępowanie minimalizuje ryzyko przeniesienia infekcji i ponownych zakażeń⁶.

Monitorowanie skuteczności leczenia

Pacjenci powinni być poproszeni o powrót na kontrolę po 1-2 tygodniach w celu sprawdzenia skuteczności leczenia¹³. W przypadku infekcji rzeżączkowej lub chlamydialnej zaleca się powtórzenie testu NAAT po 3 miesiącach od zakończenia leczenia¹¹. Jednak test kontrolny nie jest zalecany w ciągu trzech tygodni po zakończeniu leczenia ze względu na możliwość fałszywie dodatnich wyników¹¹.

Rokowania i skuteczność leczenia

Przy odpowiednim leczeniu zapalenie cewki moczowej można całkowicie wyleczyć¹. Objawy zazwyczaj ustępują samoistnie z czasem, niezależnie od leczenia, jednak podanie antybiotyków zapobiega powikłaniom i zmniejsza przenoszenie choroby na innych³¹⁴. Większość przypadków ustępuje po odpowiednim leczeniu, a rokowanie jest bardzo dobre¹⁵.