Objawy małopłytkowości immunologicznej (ITP) – kompletny przewodnik

Małopłytkowość immunologiczna (ITP), znana również jako samoistna plamica małopłytkowa, to schorzenie autoimmunologiczne charakteryzujące się zmniejszoną liczbą płytek krwi w organizmie¹². Objawy tej choroby wynikają głównie z zaburzeń procesu krzepnięcia krwi, co prowadzi do zwiększonej skłonności do krwawień i powstawania siniaków.

Główne objawy małopłytkowości immunologicznej

Najczęstsze objawy ITP związane są z nadmiernym krwawieniem i łatwym powstawaniem siniaków³. Wiele osób z łagodną postacią ITP może nie odczuwać żadnych objawów, szczególnie gdy liczba płytek krwi utrzymuje się na wyższym poziomie²⁴.

Do najważniejszych objawów należą łatwe powstawanie siniaków, które mogą pojawiać się bez wyraźnej przyczyny lub po niewielkich urazach⁵. Charakterystyczne są również drobne czerwono-fioletowe plamki na skórze zwane petechie, które najczęściej występują na dolnych kończynach i przypominają wysypkę¹². Większe obszary krwawień podskórnych nazywane purpura mogą łączyć się ze sobą, tworząc rozległe czerwono-fioletowe plamy na skórze².

Objawy krwawienia z błon śluzowych

Krwawienia z nosa i dziąseł są częstymi objawami ITP⁷⁸. Pacjenci mogą zauważyć krew na szczoteczce do zębów, a dziąsła mogą wydawać się opuchnięte⁹. Krwawienia z nosa mogą być częste i trudne do zatrzymania⁸. W jamie ustnej mogą pojawiać się małe krwawe pęcherzyki⁵.

U kobiet charakterystycznym objawem są obfite i przedłużające się miesiączki, które mogą trwać dłużej niż siedem dni lub charakteryzować się większym krwawieniem niż zwykle⁸⁹. Ten objaw może znacząco wpływać na jakość życia pacjentek Zobacz więcej: Objawy krwawienia u kobiet z małopłytkowością immunologiczną.

Objawy wewnętrzne i poważne powikłania

W przypadkach ciężkiej małopłytkowości immunologicznej mogą wystąpić objawy krwawienia wewnętrznego³. Krew może pojawiać się w moczu, powodując bladoróżowe zabarwienie, lub w stolcu, który może mieć bardzo ciemny, smolisty wygląd⁹¹⁰.

Najpoważniejszym, choć rzadkim powikłaniem jest krwawienie do mózgu (krwotok śródczaszkowy), które może być zagrożeniem dla życia¹¹¹. Objawy mogące wskazywać na krwotok śródczaszkowy to uporczywe bóle głowy, wymioty, zaburzenia świadomości, drgawki oraz ogniskowe objawy neurologiczne¹¹.

Objawy ogólne i wpływ na jakość życia

Zmęczenie jest jednym z najczęściej zgłaszanych objawów przez pacjentów z ITP, niezależnie od wieku⁴¹². Przyczyna tego zmęczenia nie jest do końca poznana, ponieważ płytki krwi nie są bezpośrednio zaangażowane w utrzymanie poziomu energii⁴. Zmęczenie związane z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak ITP, różni się od normalnego, przejściowego zmęczenia odczuwanego po intensywnym wysiłku fizycznym lub złej nocy¹².

Choroba może również wpływać na zdrowie psychiczne pacjentów. Lęk i depresja są często współistniejącymi objawami, szczególnie u dorosłych z przewlekłą postacią ITP¹³. Nieprzewidywalność choroby i stały strach przed krwawieniem negatywnie wpływają na jakość życia większości pacjentów z ITP¹³ Zobacz więcej: Zmęczenie i objawy psychiczne w małopłytkowości immunologicznej.

Różnice w objawach między dziećmi a dorosłymi

U dzieci ITP często rozwija się nagle, zwykle 2-3 tygodnie po przebytej infekcji wirusowej¹⁴¹⁵. Objawy pojawiają się zazwyczaj w ciągu 1-2 dni i mogą obejmować nagłe wystąpienie siniaków lub fioletowo-czerwonej wysypki¹⁴. U większości dzieci objawy ustępują samoczynnie w ciągu 6-8 tygodni, a u większości przypadków w ciągu sześciu miesięcy¹⁴.

U dorosłych ITP rozwija się zazwyczaj stopniowo i rzadko następuje po infekcji wirusowej¹⁴. Objawy mogą się bardzo różnić – od braku jakichkolwiek objawów, przez łagodne siniaki i krwawienia, aż po ciężkie krwawienia¹⁴. W przeciwieństwie do ITP u dzieci, u większości dorosłych liczba płytek pozostaje niska na stałe, co określa się jako przewlekłą ITP¹⁶.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Natychmiastowej pomocy medycznej wymaga krwawienie, które nie można zatrzymać standardowymi metodami pierwszej pomocy, takimi jak uciskanie miejsca krwawienia¹. Szczególnie niepokojące są krwawienia z nosa trwające dłużej niż 30 minut pomimo ucisku nosa, przedłużające się krwawienia z dziąseł, krew w wymiotach lub stolcu, oraz silne i uporczywe bóle głowy przy niskiej liczbie płytek¹⁷.

Ważne jest również zgłoszenie się do lekarza w przypadku zauważenia objawów, które mogą wskazywać na ITP, takich jak niewyjaśnione siniaki, częste krwawienia z nosa lub dziąseł, czy pojawienie się charakterystycznych czerwonych plamek na skórze¹⁸. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie mogą znacząco poprawić rokowanie i jakość życia pacjentów z małopłytkowością immunologiczną.