Diagnostyka drgawek gorączkowych u dzieci – proces rozpoznawania

Diagnostyka drgawek gorączkowych jest procesem, który opiera się przede wszystkim na starannym zebraniu wywiadu oraz badaniu klinicznym dziecka¹. Lekarz musi wykluczyć inne możliwe przyczyny drgawek i upewnić się, że napady rzeczywiście spełniają kryteria drgawek gorączkowych.

Podstawowe kryteria diagnostyczne

Drgawki gorączkowe rozpoznaje się u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5 lat, które doświadczyły napadu drgawkowego w trakcie gorączki powyżej 38°C (100,4°F)²³. Kluczowe jest wykluczenie infekcji ośrodkowego układu nerwowego, zaburzeń metabolicznych oraz wcześniejszych napadów drgawkowych niezwiązanych z gorączką⁴.

Lekarz dokładnie przegląda historię medyczną i rozwojową dziecka, aby wykluczyć inne czynniki ryzyka padaczki¹. U prawidłowo rozwijających się dzieci pierwszym krokiem po wystąpieniu drgawek gorączkowych jest identyfikacja przyczyny gorączki¹.

Podział na proste i złożone drgawki gorączkowe

Diagnostyka uwzględnia podział drgawek gorączkowych na proste i złożone, co ma istotne znaczenie dla dalszego postępowania². Proste drgawki gorączkowe charakteryzują się uogólnionym charakterem, trwają krócej niż 15 minut i nie powtarzają się w ciągu 24 godzin⁵. Złożone drgawki gorączkowe mają co najmniej jedną z następujących cech: ogniskowy charakter, trwanie dłuższe niż 15 minut lub powtarzanie się w ciągu 24 godzin⁶.

Postępowanie diagnostyczne przy prostych drgawkach

Dzieci, które są na bieżąco szczepione i mają pierwszy prosty napad drgawkowy gorączkowy, nie wymagają dodatkowych badań¹. Lekarz może postawić diagnozę na podstawie wywiadu¹. Pacjenci z objawami i cechami klinicznymi zgodnymi z prostymi drgawkami gorączkowymi nie potrzebują dalszych badań diagnostycznych ze względu na łagodny charakter tego typu napadów².

Rutynowe badania laboratoryjne zwykle nie są wskazane przy drgawkach gorączkowych, chyba że wykonuje się je w ramach poszukiwania źródła gorączki⁷. Amerykańska Akademia Pediatrii nie zaleca zlecania badań laboratoryjnych dziecku z prostymi drgawkami gorączkowymi, którego stan psychiczny powrócił do normy⁷.

Badania dodatkowe przy złożonych drgawkach

Jeśli wywiad pacjenta jest zgodny ze złożonymi drgawkami gorączkowymi, zalecana jest dokładna ocena, która zwykle obejmuje wykluczenie przyczyn strukturalnych lub infekcyjnych oraz wykonanie elektroencefalografii (EEG)² Zobacz więcej: EEG i badania neurologiczne w diagnostyce drgawek gorączkowych. W przypadku dzieci z opóźnionym kalendarzem szczepień lub z obniżoną odpornością lekarz może zalecić badania w kierunku ciężkich infekcji¹.

Do diagnozy przyczyny złożonych drgawek gorączkowych lekarz może również zalecić elektroencefalografię (EEG), badanie mierzące aktywność mózgu⁸. Rezonans magnetyczny może być zalecany w celu sprawdzenia mózgu dziecka, jeśli ma ono nietypowo dużą głowę, nieprawidłowe badanie neurologiczne, objawy podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego lub drgawki gorączkowe, które trwały nietypowo długo⁸ Zobacz więcej: Badania obrazowe i nakłucie lędźwiowe w drgawkach gorączkowych.

Wykluczanie innych przyczyn

Kluczowym elementem diagnostyki jest wykluczenie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, infekcji, która może powodować zarówno gorączkę, jak i drgawki przypominające drgawki gorączkowe⁹. Napady spowodowane zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych są jednak znacznie poważniejsze i nie są drgawkami gorączkowymi⁹. Jeśli lekarz podejrzewa zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, może pobrać i zbadać niewielką ilość płynu otaczającego mózg i rdzeń kręgowy poprzez wykonanie nakłucia lędźwiowego⁹.

Diagnostyka różnicowa obejmuje również inne przyczyny drgawek, takie jak infekcje ośrodkowego układu nerwowego (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu), zaburzenia metaboliczne (zaburzenia elektrolitowe), urazy OUN, używanie lub odstawianie narkotyków, choroby genetyczne oraz inne stany¹⁰.

Znaczenie pierwszego napadu

Wszystkie pierwsze drgawki gorączkowe wymagają uwagi medycznej¹¹. Należy skontaktować się z lekarzem lub służbami ratunkowymi, jeśli dziecko ma napad po raz pierwszy¹¹. Jeśli jest to pierwszy napad gorączkowy dziecka, może ono dość szybko wyzdrowieć, ale należy skontaktować się z lekarzem lub udać się na izbę przyjęć, aby potwierdzić, że ten napad rzeczywiście jest drgawkami gorączkowymi, a nie jest spowodowany czymś poważniejszym¹¹.

Rola badania klinicznego

Diagnoza często może być postawiona na podstawie opisu tego, co się wydarzyło¹². Jest mało prawdopodobne, że lekarz zobaczy napad, dlatego relacja o tym, co się wydarzyło, jest przydatna¹². Lekarz zbada dziecko i poprosi o opisanie napadu¹³. Dalsze badania w celu identyfikacji źródła infekcji będą zwykle potrzebne jedynie w celu wykluczenia rzadszych schorzeń, które mogą powodować podobne objawy¹².