Objawy COVID-19 – kompleksowy przegląd symptomów koronawirusa

COVID-19, choroba wywołana wirusem SARS-CoV-2, może przebiegać z bardzo różnorodnymi objawami¹. Spektrum dolegliwości rozciąga się od całkowicie bezobjawowego przebiegu po ciężkie powikłania wymagające intensywnej opieki medycznej². Zrozumienie charakterystycznych objawów COVID-19 ma kluczowe znaczenie dla wczesnego rozpoznania infekcji i podjęcia odpowiednich działań zapobiegawczych.

Najczęstsze objawy COVID-19

Wśród najczęściej zgłaszanych objawów COVID-19 znajdują się gorączka lub dreszcze, kaszel, duszność lub trudności z oddychaniem, ból gardła, katar lub zatkany nos, utrata węchu lub smaku, zmęczenie, bóle mięśni lub ciała, ból głowy, nudności lub wymioty oraz biegunka¹³. Te symptomy są bardzo podobne do objawów innych chorób układu oddechowego, takich jak przeziębienie czy grypa, co może utrudniać różnicowanie³.

Gorączka występuje u około 78% osób z COVID-19 i jest najczęstszym objawem tej choroby⁴. Charakterystyczną cechą COVID-19 jest to, że gorączka zazwyczaj pojawia się jako pierwszy objaw, w przeciwieństwie do grypy, gdzie pierwszym symptomem jest zwykle kaszel⁵⁶. Utrata węchu i smaku, szczególnie bez towarzyszącego kataru, jest jednym z charakterystycznych wczesnych objawów ostrzegawczych COVID-19⁷.

Rozwój objawów w czasie

Objawy COVID-19 zazwyczaj pojawiają się w określonej kolejności czasowej. Badania wskazują, że typowa progresja objawów wygląda następująco: gorączka, kaszel, ból gardła, bóle mięśniowe lub ból głowy, nudności lub wymioty, a następnie biegunka⁵. Okres inkubacji, czyli czas między zakażeniem a wystąpieniem pierwszych objawów, wynosi zazwyczaj 2-14 dni, przy czym najczęściej objawy pojawiają się po 5-6 dniach od ekspozycji⁹¹⁰.

W pierwszych dniach choroby pacjenci mogą doświadczać łagodnych objawów, takich jak zmęczenie, podrażnienie gardła i niska gorączka¹¹. Około trzeciego dnia często pojawiają się objawy oddechowe, takie jak suchy kaszel i możliwe łagodne trudności z oddychaniem¹¹. W dniach 4-5 objawy stają się bardziej wyraźne – gorączka, kaszel i zmęczenie nasilają się¹¹. Szczegółowy przebieg objawów dzień po dniu został opisany w osobnej sekcji Zobacz więcej: Przebieg objawów COVID-19 dzień po dniu - szczegółowy harmonogram.

Różnice między wariantami wirusa

Różne warianty SARS-CoV-2 mogą wywoływać nieco odmienne objawy. Wariant Omicron i jego podwarianty zazwyczaj powodują łagodniejsze objawy przypominające przeziębienie, takie jak ból gardła, katar i inne symptomy podobne do zwykłego przeziębienia⁷. Mogą nie obejmować objawów dolnych dróg oddechowych, takich jak świszczący oddech, silny kaszel czy gorączka⁷.

Podczas fali Omicron, która rozpoczęła się w listopadzie 2021 roku, osoby, które miały co najmniej 2 szczepienia, zgłaszały łagodniejsze objawy. Typowe objawy zgłaszane podczas fali Omicron obejmowały katar, ból głowy, kichanie i ból gardła¹². Ta odpowiedź różniła się od dominujących objawów wcześniej w pandemii, które obejmowały gorączkę, kaszel, dreszcze i ból mięśni¹². Więcej informacji o różnicach między wariantami znajdziesz w sekcji poświęconej współczesnym wariantom Zobacz więcej: Objawy nowych wariantów COVID-19 - XEC, JN.1 i współczesne szczepy.

Objawy alarmowe wymagające natychmiastowej pomocy

Niektóre objawy COVID-19 wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Do objawów alarmowych należą: trudności z oddychaniem, uporczywy ból lub ucisk w klatce piersiowej, nowe zamieszanie lub niemożność wybudzenia się lub pozostania przytomnym, oraz bladość, szarość lub niebieskawość skóry, ust i paznokci w zależności od odcienia skóry¹⁹.

Inne poważne objawy obejmują utratę mowy lub ruchomości, skórę zimną lub lepką, lub zmieniającą kolor na blady lub niebieskawiony⁹. W przypadku wystąpienia któregokolwiek z tych objawów należy natychmiast wezwać pomoc medyczną lub udać się do najbliższego oddziału ratunkowego¹⁴.

Długotrwałe następstwa – długi COVID

Znaczna część osób, które przeszły COVID-19, może doświadczać długotrwałych objawów określanych jako długi COVID lub zespół post-COVID-19¹⁵. W badaniach naukowych zidentyfikowano ponad 200 objawów związanych z długim COVID¹⁵. Objawy mogą pozostawać takie same w czasie, pogarszać się lub znikać i powracać¹⁵.

Najczęstsze objawy długiego COVID obejmują skrajne zmęczenie, szczególnie po aktywności, problemy z pamięcią często nazywane „mgłą mózgową”, uczucie oszołomienia lub zawrotów głowy oraz problemy ze smakiem lub zapachem¹⁵. Inne objawy to problemy ze snem, duszność, kaszel, ból głowy, szybkie lub nieregularne bicie serca oraz problemy trawienne, takie jak luźne stolce, zaparcia lub wzdęcia¹⁵. Szczegółowe informacje o długim COVID znajdziesz w dedykowanej sekcji Zobacz więcej: Długi COVID - przewlekłe objawy po przejściu koronawirusa.

Czynniki wpływające na przebieg objawów

Nasilenie i przebieg objawów COVID-19 może znacząco różnić się w zależności od wieku, stanu zdrowia i statusu szczepienia pacjenta. Osoby starsze oraz te z podstawowymi schorzeniami, takimi jak choroby serca, cukrzyca, przewlekłe choroby układu oddechowego lub nowotwory, są bardziej narażone na rozwój ciężkiej choroby¹⁶. Jednak każdy może zachorować na COVID-19 i poważnie się rozchować lub umrzeć w każdym wieku¹⁶.

Status szczepienia ma istotny wpływ na przebieg choroby. Osoby zaszczepione generalnie szybciej wyzdrowieją i mają łagodniejsze objawy w porównaniu do tych, które nie są zaszczepione lub nie otrzymały niedawnej dawki przypominającej¹⁷. Niezależnie od wariantu, czas trwania objawów jest krótszy u osób, które otrzymały trzy dawki szczepionek¹⁸.

Kiedy należy szukać pomocy medycznej

Jeśli doświadczasz objawów, które mogą wskazywać na COVID-19, powinieneś pozostać w domu i unikać kontaktu z innymi osobami, w tym z tymi w gospodarstwie domowym, które nie są chore¹⁹. Unikanie kontaktu z innymi pomaga zapobiegać rozprzestrzenianiu się wirusa¹⁹. Jeśli wynik testu jest pozytywny i jesteś w grupie ryzyka ciężkiej choroby z powodu wieku lub podstawowych schorzeń, skontaktuj się ze swoim lekarzem w celu uzyskania dalszych wskazówek²⁰.

Wczesna interwencja medyczna może pomóc zmniejszyć ryzyko ciężkich powikłań²⁰. Leczenie COVID-19 działa najlepiej, gdy zostanie rozpoczęte wkrótce po wystąpieniu objawów, dlatego ważne jest, aby natychmiast wykonać test, jeśli masz objawy²¹. Leki przeciwwirusowe, takie jak Paxlovid, są najskuteczniejsze, gdy podawane są w pierwszych dniach po wystąpieniu objawów²².