Bezpieczeństwo stosowania ustekinumabu

Stosowanie ustekinumabu jest ogólnie bezpieczne, ale wymaga szczególnej ostrożności u osób z obniżoną odpornością, pacjentów z przewlekłymi lub nawracającymi infekcjami oraz u osób z dodatnim wywiadem w kierunku chorób nowotworowych. W trakcie terapii istnieje ryzyko rozwoju poważnych zakażeń, w tym reaktywacji utajonej gruźlicy, a także innych zakażeń bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych i pasożytniczych12. Konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem objawów infekcji oraz natychmiastowe zgłaszanie ich lekarzowi3. Ustekinumab może również zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworów, szczególnie u osób wcześniej leczonych lekami immunosupresyjnymi4.

Ważne: Ustekinumab może powodować poważne reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny. W razie wystąpienia objawów takich jak obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu lub wysypka, należy niezwłocznie przerwać leczenie i zgłosić się do lekarza.4

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących

Ustekinumab przenika przez łożysko i może być obecny we krwi noworodków urodzonych przez kobiety leczone w czasie ciąży5. Choć dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w ciąży są ograniczone, nie wykazano zwiększonego ryzyka wad wrodzonych. Niemniej jednak, zaleca się unikanie stosowania leku w ciąży jako środek ostrożności. Po ekspozycji w okresie płodowym nie powinno się podawać niemowlętom żywych szczepionek przez co najmniej 6-12 miesięcy, zależnie od konkretnego produktu6. Ustekinumab przenika także do mleka matki w bardzo małych ilościach, jednak nie wiadomo, czy lek jest wchłaniany przez niemowlę7. Decyzję o karmieniu piersią podczas leczenia należy podejmować indywidualnie, uwzględniając korzyści i ryzyko.

Wpływ ustekinumabu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn

Ustekinumab nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Nie zgłoszono, aby lek powodował zawroty głowy czy senność, które mogłyby ograniczać bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów8.

Ważne: Pacjenci stosujący ustekinumab mogą przyjmować jednocześnie inne popularne leki, takie jak paracetamol, ibuprofen, metformina czy statyny, bez konieczności zmiany dawkowania ustekinumabu. Jednak nie należy stosować żywych szczepionek podczas terapii ustekinumabem.9

Interakcje z alkoholem

W dostępnych materiałach nie ma danych wskazujących na szczególne interakcje ustekinumabu z alkoholem. Jednak ze względu na ryzyko zakażeń i ogólne obciążenie organizmu, łączenie leczenia z alkoholem nie jest zalecane9.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Brak jest dostępnych danych dotyczących stosowania ustekinumabu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W związku z tym nie można określić potrzeby modyfikacji dawki u tych osób1011.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Nie przeprowadzono badań ustekinumabu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, dlatego brak jest zaleceń dotyczących dawkowania i stosowania u tej grupy pacjentów1011.

Stosowanie ustekinumabu u seniorów

Badania kliniczne nie wykazały konieczności dostosowania dawki u pacjentów w wieku 65 lat i starszych. Jednak z uwagi na większe ryzyko infekcji w tej grupie, leczenie wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania1213.

Inne grupy pacjentów wymagające ostrożności

U pacjentów z dodatnim wywiadem nowotworowym lub tych, u których wystąpiły nowotwory podczas leczenia innymi lekami biologicznymi, należy ostrożnie rozważyć zastosowanie ustekinumabu. Podczas terapii należy monitorować stan skóry pod kątem zmian nowotworowych, zwłaszcza u osób powyżej 60 roku życia oraz tych leczonych długotrwale lekami immunosupresyjnymi4. Ponadto należy zwracać uwagę na objawy chorób związanych z toczniem, które mogą pojawić się podczas terapii14.

Ustekinumab – profil bezpieczeństwa w różnych postaciach leku

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Osoby w podeszłym wieku (≥ 65 lat) Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki, ale zachować ostrożność ze względu na większe ryzyko infekcji
Pacjenci z zaburzeniami nerek Brak danych Brak zaleceń dotyczących dawkowania
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Brak danych Brak zaleceń dotyczących dawkowania
Kobiety w ciąży Można stosować ostrożnie Przenikanie przez łożysko, unikać stosowania, brak zwiększonego ryzyka wad wrodzonych
Kobiety karmiące piersią Można stosować ostrożnie Przenikanie do mleka w małych ilościach, decyzja indywidualna
Prowadzenie pojazdów Można stosować Brak wpływu lub wpływ nieistotny
Alkohol Można stosować ostrożnie Brak danych o poważnych interakcjach

Pytania i odpowiedzi

Czy ustekinumab jest bezpieczny dla kobiet w ciąży?

Ustekinumab przenika przez łożysko, dlatego zaleca się unikanie stosowania leku w czasie ciąży. Dane kliniczne są ograniczone, ale nie wykazano zwiększonego ryzyka wad wrodzonych.

Czy ustekinumab wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów?

Ustekinumab nie ma lub ma nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Czy ustekinumab można stosować u osób starszych?

Tak, nie ma konieczności zmiany dawkowania u pacjentów w wieku 65 lat i starszych, jednak należy zachować ostrożność ze względu na większe ryzyko infekcji.

Czy ustekinumab może powodować zakażenia?

Tak, stosowanie ustekinumabu może zwiększać ryzyko zakażeń, w tym reaktywacji utajonej gruźlicy, dlatego pacjenci powinni być monitorowani.

Czy ustekinumab wchodzi w interakcje z innymi lekami?

Nie stwierdzono istotnych interakcji ustekinumabu z najczęściej stosowanymi lekami, takimi jak paracetamol, ibuprofen, metformina czy statyny.