Tretynoina – dawki i ryzyko przedawkowania
Tretynoina jest stosowana w różnych postaciach leków, zarówno miejscowo (np. żele, płyny na skórę), jak i ogólnoustrojowo (kapsułki miękkie). Standardowa dawka zależy od schorzenia i formy podania. W leczeniu ostrej białaczki promielocytowej dawka wynosi około 45 mg/m1, natomiast w terapii trądziku stosuje się niższe dawki, dostosowane indywidualnie do pacjenta i formy leku.
Przedawkowanie tretynoiny oznacza przyjęcie dawki przekraczającej zalecenia terapeutyczne, co może prowadzić do wystąpienia objawów nadmiaru witaminy A, zwanej hiperwitaminozą A. Skutki przedawkowania mogą być różne – od łagodnych do poważnych, a każde przekroczenie dawki niesie ryzyko dla zdrowia.
Objawy przedawkowania tretynoiny
W przypadku przedawkowania tretynoiny, szczególnie w formie doustnej, mogą pojawić się objawy hiperwitaminozy A. Są one zazwyczaj odwracalne po zaprzestaniu stosowania leku. Do najczęściej obserwowanych objawów należą:
- silne bóle głowy,
- nudności i wymioty,
- senność i drażliwość,
- świąd skóry,
- objawy śluzówkowo-skórne, takie jak zaczerwienienie i łuszczenie się skóry.
Objawy te mogą się różnić w nasileniu w zależności od dawki i indywidualnej reakcji organizmu23.
Przedawkowanie w leczeniu miejscowym
W przypadku stosowania tretynoiny miejscowo (np. w formie żelu lub płynu na skórę), nie odnotowano danych o typowych objawach przedawkowania. Jednak nadmierne stosowanie może prowadzić do:
- silnego zaczerwienienia skóry,
- łuszczenia się naskórka,
- uczucia dyskomfortu i podrażnienia.
Jeśli dojdzie do takiej sytuacji, zaleca się delikatne umycie skóry i przerwę w stosowaniu preparatu na kilka dni45.
Jak postępować w przypadku przedawkowania?
Nie istnieje swoiste antidotum na przedawkowanie tretynoiny. W przypadku doustnego przedawkowania leczenie polega na obserwacji i leczeniu objawowym, zwłaszcza jeśli pojawią się objawy hiperwitaminozy A. Pacjent powinien być leczony na oddziale specjalistycznym, szczególnie jeśli stosuje tretynoinę w terapii ostrej białaczki promielocytowej2.
W przypadku miejscowego przedawkowania, po wystąpieniu podrażnień skóry, należy przerwać stosowanie leku, umyć skórę i zastosować leczenie łagodzące. W razie spożycia leku miejscowego lub w przypadku objawów ogólnoustrojowych należy zgłosić się do lekarza i stosować leczenie objawowe45.
Podsumowanie objawów i postępowania przy przedawkowaniu tretynoiny
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: podrażnienie skóry, zaczerwienienie, łuszczenie się (stosowanie miejscowe) | Przerwać stosowanie, umyć skórę, stosować leczenie łagodzące | Nie jest zwykle konieczna |
| Umiarkowane: bóle głowy, nudności, wymioty, świąd, senność (przedawkowanie doustne) | Leczenie objawowe, obserwacja, przerwać podawanie leku | Może być konieczna, zwłaszcza przy nasilonych objawach |
| Ciężkie: silne objawy hiperwitaminozy A, powikłania | Hospitalizacja, leczenie objawowe, specjalistyczna opieka | Zdecydowanie konieczna |


















