Ogólne zasady dawkowania tiotropium
Tiotropium jest lekiem stosowanym wyłącznie wziewnie, przeznaczonym do codziennego, regularnego stosowania o stałej porze dnia. Nie jest przeznaczony do leczenia doraźnego nagłych duszności czy ostrych napadów skurczu oskrzeli1234.
Postacie leku i drogi podania
- Proszek do inhalacji w kapsułkach twardych – stosowany z inhalatorami takimi jak HandiHaler, Zonda lub NeumoHaler5678.
- Roztwór do inhalacji – podawany za pomocą inhalatora Respimat9.
- Leki złożone – tiotropium może być również podawane w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, np. olodaterolem, w postaci roztworu do inhalacji (np. Spiolto Respimat, Yanimo Respimat)1011.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Proszek do inhalacji w kapsułkach (HandiHaler, Zonda, NeumoHaler): Zazwyczaj 1 kapsułka raz na dobę (kapsułka zawiera najczęściej 18 mikrogramów tiotropium; dawka dostarczona to 10-12 mikrogramów, zależnie od inhalatora)5678.
- Roztwór do inhalacji (Respimat): Zalecana dawka to 5 mikrogramów tiotropium, podawane jako dwa rozpylenia z inhalatora Respimat raz na dobę9.
- Leki złożone (tiotropium + olodaterol, np. Spiolto Respimat, Yanimo Respimat): Zalecana dawka to 5 mikrogramów tiotropium i 5 mikrogramów olodaterolu (dwa rozpylenia raz na dobę)1011.
Częstotliwość i czas trwania terapii
Tiotropium podaje się raz dziennie, o tej samej porze. Czas trwania leczenia określa lekarz i zazwyczaj jest to terapia długoterminowa, podtrzymująca59678.
Dawkowanie tiotropium w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Tiotropium w proszku do inhalacji (kapsułki) nie jest przeznaczone dla dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania w tej grupie wiekowej12131415.
- Roztwór do inhalacji (Respimat): w leczeniu astmy może być stosowany u dzieci powyżej 6. roku życia. Zalecana dawka to 5 mikrogramów (dwa rozpylenia) raz na dobę. U młodszych dzieci bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały określone16.
- W POChP stosowanie u dzieci i młodzieży nie jest zalecane17.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób starszych nie ma konieczności modyfikowania dawki. Tiotropium można stosować w standardowej dawce niezależnie od wieku596781011.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- W łagodnych zaburzeniach czynności nerek: standardowa dawka6.
- W umiarkowanych do ciężkich zaburzeniach nerek (klirens kreatyniny ≤ 50 ml/min): lek można stosować w standardowej dawce, ale lekarz powinien ocenić korzyści i ryzyko, ponieważ stężenie tiotropium we krwi może się zwiększać. Brak jest długoterminowych danych u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek51613781011.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
U osób z zaburzeniami czynności wątroby tiotropium można stosować w zalecanej dawce. Brak konieczności modyfikowania schematu dawkowania516131481011.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tiotropium w ciąży i w okresie karmienia piersią. Lek należy stosować tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka, zgodnie z oceną lekarza596781011.
- W przypadku umiarkowanych do ciężkich zaburzeń nerek, stosowanie tiotropium wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny przez lekarza.
- Stężenie leku we krwi może być wyższe, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
- Lekarz może zalecić częstsze kontrole lub modyfikację terapii, zwłaszcza jeśli pojawią się nietypowe objawy podczas leczenia.
- Nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem513781011.
Dawkowanie w zależności od wskazania
- Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP): Standardowe dawkowanie jak opisano powyżej. Tiotropium stosuje się jako lek podtrzymujący w celu złagodzenia objawów POChP1819202122.
- Astma (ciężka, u dzieci powyżej 6. roku życia i dorosłych): Roztwór do inhalacji – 5 mikrogramów raz na dobę, jako uzupełnienie wziewnych kortykosteroidów i innych leków kontrolujących astmę9.
- Nie stosuje się tiotropium w terapii doraźnej ani w nagłych napadach duszności12.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Nie należy przekraczać zalecanej dawki tiotropium. Stosowanie większych dawek nie zwiększa skuteczności leczenia, a może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych typowych dla leków przeciwcholinergicznych, takich jak suchość w ustach, przyspieszenie akcji serca czy zaburzenia widzenia23242526272829.
- U zdrowych osób podanie bardzo wysokich dawek (nawet kilkunastokrotnie większych niż zalecane) nie powodowało poważnych działań niepożądanych, poza suchością w ustach23242526272829.
- Nie zaleca się stosowania tiotropium częściej niż raz na dobę.
Podsumowanie: tiotropium – dawkowanie w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (POChP) | 1 kapsułka proszku do inhalacji raz na dobę (dawka dostarczona 10-12 mikrogramów, zależnie od inhalatora) lub 5 mikrogramów roztworu do inhalacji (dwa rozpylenia) raz na dobę |
| Dzieci i młodzież (POChP) | Przeciwwskazane; nie zaleca się stosowania poniżej 18 lat |
| Dzieci 6-17 lat (ciężka astma) | 5 mikrogramów roztworu do inhalacji (dwa rozpylenia) raz na dobę, tylko jako lek dodatkowy |
| Osoby starsze | Standardowa dawka jak u dorosłych |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek | Standardowa dawka; w umiarkowanych/ciężkich zaburzeniach lekarz powinien rozważyć ryzyko i korzyści |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Standardowa dawka |
| Kobiety w ciąży i karmiące | Stosować wyłącznie, jeśli korzyść przeważa nad ryzykiem (zgodnie z decyzją lekarza) |


















