Ogólne zasady dawkowania tiotropium

Tiotropium jest lekiem stosowanym wyłącznie wziewnie, przeznaczonym do codziennego, regularnego stosowania o stałej porze dnia. Nie jest przeznaczony do leczenia doraźnego nagłych duszności czy ostrych napadów skurczu oskrzeli1234.

Postacie leku i drogi podania

  • Proszek do inhalacji w kapsułkach twardych – stosowany z inhalatorami takimi jak HandiHaler, Zonda lub NeumoHaler5678.
  • Roztwór do inhalacji – podawany za pomocą inhalatora Respimat9.
  • Leki złożone – tiotropium może być również podawane w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, np. olodaterolem, w postaci roztworu do inhalacji (np. Spiolto Respimat, Yanimo Respimat)1011.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Proszek do inhalacji w kapsułkach (HandiHaler, Zonda, NeumoHaler): Zazwyczaj 1 kapsułka raz na dobę (kapsułka zawiera najczęściej 18 mikrogramów tiotropium; dawka dostarczona to 10-12 mikrogramów, zależnie od inhalatora)5678.
  • Roztwór do inhalacji (Respimat): Zalecana dawka to 5 mikrogramów tiotropium, podawane jako dwa rozpylenia z inhalatora Respimat raz na dobę9.
  • Leki złożone (tiotropium + olodaterol, np. Spiolto Respimat, Yanimo Respimat): Zalecana dawka to 5 mikrogramów tiotropium i 5 mikrogramów olodaterolu (dwa rozpylenia raz na dobę)1011.
Ważne: Kapsułki z tiotropium przeznaczone do inhalacji nigdy nie powinny być połykane. Służą wyłącznie do podawania wziewnego przy użyciu odpowiedniego inhalatora. Nie należy stosować leku częściej niż raz dziennie. Prawidłowa technika inhalacji ma ogromne znaczenie dla skuteczności leczenia – przed rozpoczęciem terapii warto poprosić o instruktaż korzystania z inhalatora5678.

Częstotliwość i czas trwania terapii

Tiotropium podaje się raz dziennie, o tej samej porze. Czas trwania leczenia określa lekarz i zazwyczaj jest to terapia długoterminowa, podtrzymująca59678.

Dawkowanie tiotropium w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Tiotropium w proszku do inhalacji (kapsułki) nie jest przeznaczone dla dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania w tej grupie wiekowej12131415.
  • Roztwór do inhalacji (Respimat): w leczeniu astmy może być stosowany u dzieci powyżej 6. roku życia. Zalecana dawka to 5 mikrogramów (dwa rozpylenia) raz na dobę. U młodszych dzieci bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały określone16.
  • W POChP stosowanie u dzieci i młodzieży nie jest zalecane17.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych nie ma konieczności modyfikowania dawki. Tiotropium można stosować w standardowej dawce niezależnie od wieku596781011.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • W łagodnych zaburzeniach czynności nerek: standardowa dawka6.
  • W umiarkowanych do ciężkich zaburzeniach nerek (klirens kreatyniny ≤ 50 ml/min): lek można stosować w standardowej dawce, ale lekarz powinien ocenić korzyści i ryzyko, ponieważ stężenie tiotropium we krwi może się zwiększać. Brak jest długoterminowych danych u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek51613781011.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U osób z zaburzeniami czynności wątroby tiotropium można stosować w zalecanej dawce. Brak konieczności modyfikowania schematu dawkowania516131481011.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tiotropium w ciąży i w okresie karmienia piersią. Lek należy stosować tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka, zgodnie z oceną lekarza596781011.

Wskazówki dla pacjentów z zaburzeniami nerek:

  • W przypadku umiarkowanych do ciężkich zaburzeń nerek, stosowanie tiotropium wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny przez lekarza.
  • Stężenie leku we krwi może być wyższe, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
  • Lekarz może zalecić częstsze kontrole lub modyfikację terapii, zwłaszcza jeśli pojawią się nietypowe objawy podczas leczenia.
  • Nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem513781011.

Dawkowanie w zależności od wskazania

  • Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP): Standardowe dawkowanie jak opisano powyżej. Tiotropium stosuje się jako lek podtrzymujący w celu złagodzenia objawów POChP1819202122.
  • Astma (ciężka, u dzieci powyżej 6. roku życia i dorosłych): Roztwór do inhalacji – 5 mikrogramów raz na dobę, jako uzupełnienie wziewnych kortykosteroidów i innych leków kontrolujących astmę9.
  • Nie stosuje się tiotropium w terapii doraźnej ani w nagłych napadach duszności12.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Nie należy przekraczać zalecanej dawki tiotropium. Stosowanie większych dawek nie zwiększa skuteczności leczenia, a może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych typowych dla leków przeciwcholinergicznych, takich jak suchość w ustach, przyspieszenie akcji serca czy zaburzenia widzenia23242526272829.

  • U zdrowych osób podanie bardzo wysokich dawek (nawet kilkunastokrotnie większych niż zalecane) nie powodowało poważnych działań niepożądanych, poza suchością w ustach23242526272829.
  • Nie zaleca się stosowania tiotropium częściej niż raz na dobę.

Podsumowanie: tiotropium – dawkowanie w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (POChP) 1 kapsułka proszku do inhalacji raz na dobę (dawka dostarczona 10-12 mikrogramów, zależnie od inhalatora) lub 5 mikrogramów roztworu do inhalacji (dwa rozpylenia) raz na dobę
Dzieci i młodzież (POChP) Przeciwwskazane; nie zaleca się stosowania poniżej 18 lat
Dzieci 6-17 lat (ciężka astma) 5 mikrogramów roztworu do inhalacji (dwa rozpylenia) raz na dobę, tylko jako lek dodatkowy
Osoby starsze Standardowa dawka jak u dorosłych
Pacjenci z zaburzeniami nerek Standardowa dawka; w umiarkowanych/ciężkich zaburzeniach lekarz powinien rozważyć ryzyko i korzyści
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Standardowa dawka
Kobiety w ciąży i karmiące Stosować wyłącznie, jeśli korzyść przeważa nad ryzykiem (zgodnie z decyzją lekarza)

Pytania i odpowiedzi

Jak często stosować tiotropium?

Tiotropium należy stosować raz na dobę, o tej samej porze każdego dnia.59678

Czy tiotropium można stosować u dzieci?

Proszek do inhalacji nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Roztwór do inhalacji może być stosowany w ciężkiej astmie u dzieci od 6 lat.1612

Jaką dawkę tiotropium stosować u osób starszych?

U osób starszych stosuje się standardową dawkę jak u dorosłych, bez konieczności modyfikacji.596

Czy przy chorobach nerek trzeba zmienić dawkę tiotropium?

W łagodnych zaburzeniach nerek – nie. W umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach decyzję podejmuje lekarz.5137

Co zrobić, jeśli przypadkowo połknę kapsułkę z tiotropium?

Kapsułki są przeznaczone tylko do inhalacji. Połknięcie zwykle nie powoduje ostrych objawów, ale należy skonsultować się z lekarzem.3132