Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneJak działa tietyloperazyna?
Tietyloperazyna należy do grupy leków przeciwwymiotnych, zwanych pochodnymi fenotiazyny. Jej główne działanie polega na blokowaniu receptorów dopaminowych w ośrodkowym układzie nerwowym, które odpowiadają za wywoływanie odruchów wymiotnych i uczucia nudności123. Działa przede wszystkim na ośrodek wymiotny w mózgu, przerywając sygnały prowadzące do wymiotów. Efekt przeciwwymiotny pojawia się stosunkowo szybko po podaniu i utrzymuje się przez kilka godzin123.
Wskazania do stosowania tietyloperazyny
Wskazania u dorosłych
Tietyloperazyna jest stosowana u dorosłych w celu łagodzenia nudności i wymiotów, które mogą pojawić się w różnych sytuacjach. Zakres wskazań jest taki sam niezależnie od postaci leku – dotyczy zarówno tabletek powlekanych, czopków, jak i roztworu do wstrzykiwań456. Przed zastosowaniem leku lekarz ocenia przyczynę nudności lub wymiotów, aby upewnić się, że wskazania są właściwe.
- Leczenie nudności i wymiotów po chemioterapii cytotoksycznej – tietyloperazyna pomaga łagodzić objawy, które często pojawiają się po zastosowaniu leków przeciwnowotworowych456.
- Leczenie nudności i wymiotów po radioterapii – może być stosowana w przypadku, gdy leczenie promieniami powoduje takie dolegliwości456.
- Leczenie nudności i wymiotów po zastosowaniu leków toksycznych – tietyloperazyna jest wykorzystywana, gdy objawy są skutkiem działania innych silnych leków456.
- Leczenie nudności i wymiotów po zabiegach chirurgicznych – stosowana w celu łagodzenia dolegliwości pooperacyjnych456.
- Tietyloperazyna nie powinna być stosowana, jeśli nudności i wymioty są objawem nieznanej choroby lub wymagają innej diagnozy, ponieważ lek może maskować poważniejsze problemy zdrowotne789.
- U osób w podeszłym wieku zaleca się ograniczenie czasu stosowania tietyloperazyny101112.
- Możliwość wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zaburzenia ruchowe, jest większa u dzieci i młodzieży101112.
- Stosowanie tietyloperazyny powinno być zawsze monitorowane przez personel medyczny, szczególnie po podaniu dożylnym lub domięśniowym7.
Wskazania u dzieci
W dokumentacji źródłowej nie wskazano wyraźnych przeciwwskazań dotyczących wieku, jednak należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania tietyloperazyny u dzieci i młodzieży. Objawy niepożądane, zwłaszcza dotyczące układu nerwowego, są u nich częstsze, dlatego leczenie tej grupy pacjentów powinno być krótkotrwałe i pod ścisłym nadzorem lekarza101112. Wskazania pozostają takie same jak u dorosłych:
- Nudności i wymioty po chemioterapii cytotoksycznej456.
- Nudności i wymioty po radioterapii456.
- Nudności i wymioty po zastosowaniu leków toksycznych456.
- Nudności i wymioty po zabiegach chirurgicznych456.
Zaleca się ostrożność i modyfikację dawkowania w zależności od wieku dziecka oraz stanu zdrowia. Objawy pozapiramidowe, takie jak mimowolne ruchy, mogą pojawiać się u dzieci częściej niż u dorosłych101112.
Połączenia z innymi substancjami czynnymi
W dostępnych źródłach nie opisano stosowania tietyloperazyny w połączeniu z innymi substancjami czynnymi w jednym preparacie, dlatego wskazania dotyczą wyłącznie tietyloperazyny jako jedynej substancji czynnej456.
Stosowanie tietyloperazyny u osób starszych i innych szczególnych grup pacjentów
U osób starszych zaleca się ograniczenie czasu leczenia tietyloperazyną, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych oraz wrażliwość na działanie leku101112.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby powinni stosować tietyloperazynę ostrożnie, a u osób z zahamowaniem czynności szpiku kostnego lek można stosować wyłącznie wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko131112.
Nie odnaleziono szczegółowych zaleceń dotyczących pacjentów z niewydolnością nerek.
- Nie należy stosować tietyloperazyny w przypadku alergii na tę substancję lub inne pochodne fenotiazyny789.
- Osoby z chorobami wątroby powinny zachować szczególną ostrożność101112.
- Tietyloperazyna może wywołać objawy niepożądane, takie jak sztywność mięśni, drgawki czy zaburzenia ruchowe, szczególnie u dzieci i osób starszych101112.
- Podczas stosowania tietyloperazyny należy unikać prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, jeśli pojawią się zawroty głowy lub senność789.
- W przypadku wystąpienia wysokiej gorączki, sztywności mięśni lub zaburzeń świadomości należy natychmiast przerwać stosowanie leku i zgłosić się do lekarza101112.
Tabela zastosowania tietyloperazyny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Nudności i wymioty po chemioterapii | Tak | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością | Tak, ograniczony czas leczenia | Brak danych |
| Nudności i wymioty po radioterapii | Tak | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością | Tak, ograniczony czas leczenia | Brak danych |
| Nudności i wymioty po lekach toksycznych | Tak | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością | Tak, ograniczony czas leczenia | Brak danych |
| Nudności i wymioty po zabiegach chirurgicznych | Tak | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością | Tak, ograniczony czas leczenia | Brak danych |
Tietyloperazyna – skuteczność i bezpieczeństwo w leczeniu nudności i wymiotów
Tietyloperazyna jest skutecznym lekiem w łagodzeniu nudności i wymiotów po chemioterapii, radioterapii, lekach toksycznych oraz zabiegach chirurgicznych zarówno u dorosłych, jak i dzieci – pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności. U osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi konieczne jest skrócenie czasu stosowania oraz ścisła obserwacja. Zawsze należy pamiętać o możliwości wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie u dzieci i osób w podeszłym wieku101112. Lek nie powinien być stosowany, jeśli istnieje ryzyko zamaskowania objawów innych poważnych schorzeń.