Czym jest tietyloperazyna i kiedy może dojść do przedawkowania?
Tietyloperazyna (Thiethylperazinum) to substancja czynna należąca do grupy leków przeciwwymiotnych, wykorzystywana w leczeniu nudności i wymiotów. Dostępna jest w różnych postaciach, takich jak tabletki, czopki czy roztwór do wstrzykiwań, a standardowa dawka wynosi 6,5 mg na jedną jednostkę produktu123.
Do przedawkowania dochodzi, gdy przyjęta ilość tietyloperazyny przekracza dawkę zalecaną przez lekarza lub ulotkę leku. Przekroczenie tej dawki może prowadzić do wystąpienia niebezpiecznych objawów, niezależnie od formy podania – zarówno po tabletkach, czopkach, jak i po zastrzykach456.
Objawy przedawkowania tietyloperazyny
Przedawkowanie tietyloperazyny może objawiać się na różne sposoby, zależnie od ilości przyjętej substancji oraz indywidualnej wrażliwości organizmu. Objawy te są podobne do tych, które pojawiają się przy przedawkowaniu innych leków z grupy fenotiazyn456.
- Suchość w jamie ustnej – częsty objaw pojawiający się nawet przy umiarkowanym przekroczeniu dawki4.
- Zawroty głowy – mogą prowadzić do zaburzeń równowagi i zwiększać ryzyko upadków5.
- Splątanie – dezorientacja, trudności w logicznym myśleniu6.
- Niedociśnienie ortostatyczne – nagły spadek ciśnienia podczas wstawania, mogący prowadzić do omdleń4.
- Zapaść – w ciężkich przypadkach może dojść do zagrażającego życiu spadku ciśnienia krwi5.
- Śpiączka – w poważnych sytuacjach zatrucia6.
- Brak odruchów – osłabienie lub brak reakcji na bodźce4.
- Częstoskurcz – przyspieszenie akcji serca5.
- Depresja oddychania – spowolnienie i osłabienie oddechu6.
- Ostra dystonia – nagłe, niekontrolowane ruchy mięśni, sztywność ciała4.
- Drgawki – niekontrolowane ruchy ciała5.
- Pobudzenie – niepokój ruchowy, nadmierna aktywność6.
Jak postępować w przypadku przedawkowania tietyloperazyny?
W przypadku podejrzenia przedawkowania tietyloperazyny najważniejsze jest szybkie podjęcie działań. Nie ma dostępnej swoistej odtrutki (antidotum) na tę substancję456. Leczenie polega przede wszystkim na monitorowaniu funkcji życiowych oraz łagodzeniu objawów, które się pojawiają. W zależności od występujących symptomów lekarze mogą podjąć następujące działania:
- Monitorowanie funkcji życiowych – kontrola oddechu, ciśnienia, tętna i stanu świadomości pacjenta4.
- Leczenie objawowe – dobór leków zależy od objawów; np. w przypadku reakcji dystonicznych stosuje się leki przeciwparkinsonowe4.
- Drgawki – mogą być leczone benzodiazepinami5.
- Zapaść krążeniowa – podaje się środki krwiozastępcze oraz leki obkurczające naczynia, ale nie wolno stosować adrenaliny; w razie potrzeby można zastosować noradrenalinę6.
Decyzję o hospitalizacji podejmuje się w zależności od nasilenia objawów – ciężkie zatrucia wymagają natychmiastowego leczenia szpitalnego.
Podsumowanie – tietyloperazyna i zagrożenia związane z przedawkowaniem
Tietyloperazyna jest skutecznym lekiem przeciwwymiotnym, jednak jej niewłaściwe stosowanie, zwłaszcza w dawkach przekraczających zalecane, niesie ryzyko poważnych skutków ubocznych. Objawy przedawkowania mogą być łagodne, takie jak suchość w ustach czy zawroty głowy, ale mogą też prowadzić do groźnych dla życia stanów, takich jak śpiączka, drgawki czy zapaść. Brak specyficznego antidotum oznacza, że leczenie skupia się na łagodzeniu objawów i monitorowaniu funkcji życiowych. Każde podejrzenie przedawkowania powinno być traktowane poważnie, a szybka interwencja medyczna może uratować życie456.
Przykładowa tabela postępowania przy objawach przedawkowania tietyloperazyny
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (suchość ust, zawroty głowy) | Monitorowanie stanu zdrowia, leczenie objawowe | Może nie być konieczna, jeśli objawy ustępują i nie nasilają się |
| Umiarkowane (splątanie, niedociśnienie ortostatyczne) | Monitorowanie funkcji życiowych, leczenie objawowe, obserwacja | Często wskazana obserwacja szpitalna |
| Ciężkie (śpiączka, drgawki, zapaść, depresja oddychania, ostra dystonia) | Natychmiastowa hospitalizacja, leczenie objawowe (benzodiazepiny na drgawki, leki przeciwparkinsonowe na dystonię, środki krwiozastępcze i noradrenalina przy zapaści) | Konieczna hospitalizacja; brak swoistego antidotum |
- Nie stosuj tietyloperazyny w dawkach większych niż zalecane przez lekarza.
- W przypadku zażycia zbyt dużej dawki natychmiast powiadom służby medyczne.
- Nie istnieje specyficzna odtrutka na tietyloperazynę – leczenie opiera się na łagodzeniu objawów.
- Ważne jest szybkie rozpoznanie objawów i wdrożenie odpowiedniego postępowania.


















