Jak działa temoporfin?
Temoporfin należy do grupy leków przeciwnowotworowych i jest substancją fotouczulającą, wykorzystywaną w terapii fotodynamicznej nowotworów1. Jej działanie polega na tym, że po podaniu dożylnym gromadzi się w tkankach nowotworowych, a następnie jest aktywowana przez zimne światło o określonej długości fali (652 nm). W wyniku tej aktywacji powstają bardzo reaktywne formy tlenu, które prowadzą do niszczenia komórek nowotworowych1. Efekt leczniczy jest ściśle związany z miejscem naświetlania i pozwala na kontrolowane uszkodzenie tkanki nowotworowej, przy jednoczesnym ograniczeniu działania na zdrowe komórki2.
Wskazania do stosowania temoporfiny
Temoporfin stosuje się wyłącznie w terapii fotodynamicznej u dorosłych pacjentów z zaawansowanym rakiem płaskonabłonkowym głowy i szyi, u których nie można już zastosować innych metod leczenia, takich jak radioterapia, leczenie chirurgiczne czy ogólnoustrojowa chemioterapia3. Lek ten jest przeznaczony do leczenia paliatywnego, czyli ma na celu złagodzenie objawów choroby i poprawę jakości życia, a nie jej całkowite wyleczenie3.
Wskazania u dorosłych
Temoporfin podaje się w formie roztworu do wstrzykiwań, a następnie naświetla się obszar nowotworu odpowiednim światłem. Wskazania do stosowania obejmują:
- Paliatywne leczenie zaawansowanego raka płaskonabłonkowego głowy i szyi, jeśli wcześniej stosowane metody leczenia nie przyniosły oczekiwanych rezultatów i nie ma możliwości zastosowania radioterapii, leczenia chirurgicznego ani chemioterapii ogólnoustrojowej3.
Wskazania u dzieci
Temoporfin nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży. Informacje dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności tej substancji w tej grupie wiekowej nie są dostępne, dlatego lek ten nie powinien być stosowany u pacjentów poniżej 18 roku życia4.
- Po podaniu leku występuje nadwrażliwość na światło, dlatego przez pierwsze 15 dni należy unikać bezpośredniego światła słonecznego oraz silnego światła w pomieszczeniach5.
- Przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia należy chronić ramię, w które wykonano wstrzyknięcie, przed długotrwałą ekspozycją na światło5.
- Niektóre działania niepożądane mogą być związane z miejscowym działaniem światła na tkanki, dlatego ważne jest, aby przestrzegać zaleceń dotyczących ochrony przed światłem2.
- Lek zawiera alkohol, co jest istotne dla pacjentów z chorobami wątroby, padaczką lub chorobą alkoholową4.
Wskazania u innych grup pacjentów
W przypadku osób starszych temoporfin może być stosowany zgodnie z ogólnymi wskazaniami, jednak należy zachować ostrożność ze względu na możliwe zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak nadwrażliwość na światło czy powikłania miejscowe5. Nie ma szczegółowych danych dotyczących stosowania temoporfiny u pacjentów z niewydolnością nerek, jednak ze względu na sposób działania leku zaleca się szczególną ostrożność4.
Tabela: Zastosowanie temoporfiny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Paliatywne leczenie zaawansowanego raka płaskonabłonkowego głowy i szyi | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością |
- Przez kilka tygodni po leczeniu należy stopniowo przyzwyczajać się do światła dziennego zgodnie z zaleceniami lekarza6.
- W razie wystąpienia objawów takich jak pieczenie czy zaczerwienienie skóry, należy natychmiast ograniczyć kontakt ze światłem7.
- Temoporfin nie jest odpowiedni dla dzieci ani młodzieży4.
- Lek może wchodzić w interakcje z innymi lekami i zawiera znaczne ilości alkoholu4.
Temoporfin – skuteczność i ograniczenia w leczeniu nowotworów
Temoporfin jest stosowany wyłącznie u dorosłych pacjentów z zaawansowanym rakiem płaskonabłonkowym głowy i szyi, gdy inne opcje leczenia nie są możliwe do zastosowania lub zawiodły. Terapia fotodynamiczna z użyciem tej substancji wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących ochrony przed światłem, a także uwzględnienia obecności alkoholu w składzie leku, co może mieć znaczenie u niektórych pacjentów. Stosowanie temoporfiny u dzieci i młodzieży jest przeciwwskazane. Leczenie przynosi korzyści głównie w zakresie łagodzenia objawów i poprawy komfortu życia, a jego skuteczność zależy od odpowiedniego doboru pacjentów oraz właściwego przeprowadzenia terapii31.


















