Bezpieczeństwo stosowania technetu (99mTc) – co warto wiedzieć?

Technet (99mTc) stosowany w diagnostyce radioizotopowej charakteryzuje się niską toksycznością, jednak jego podanie zawsze powinno być rozważane indywidualnie, zwłaszcza u osób z chorobami nerek, wątroby, kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz dzieci123. Podanie tej substancji czynnej wiąże się z ekspozycją na promieniowanie, dlatego dawka powinna być możliwie najniższa, a wskazania jasno uzasadnione12.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

Stosowanie technetu (99mTc) u kobiet w ciąży jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy spodziewane korzyści z badania przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu456. U kobiet w wieku rozrodczym przed podaniem radiofarmaceutyku należy upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży, a w razie wątpliwości zalecane jest rozważenie alternatywnych metod diagnostycznych, które nie wymagają promieniowania476.

W przypadku karmienia piersią przed podaniem radiofarmaceutyku należy rozważyć odroczenie badania do czasu zakończenia laktacji85. Jeśli jednak badanie jest konieczne, karmienie piersią należy przerwać na czas wskazany w charakterystyce produktu – od 4 godzin (np. dla 99mTc-mebrofeniny lub 99mTc-DTPA)85 do nawet 72 godzin (np. dla 99mTc-Tektrotydu)6. Pokarm z tego okresu powinien zostać usunięty.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Nie przeprowadzono specjalnych badań dotyczących wpływu technetu (99mTc) na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn910. Jednak radiofarmaceutyki z tej grupy nie wykazują istotnego wpływu na te zdolności, choć zawsze należy zachować ostrożność, szczególnie w przypadku ogólnego złego samopoczucia po badaniu11.

Ważne: Stosowanie technetu (99mTc) u dzieci i młodzieży wymaga szczególnej ostrożności. U najmłodszych pacjentów dawka musi być odpowiednio zmodyfikowana, ponieważ ich organizm jest bardziej wrażliwy na promieniowanie. W przypadku noworodków i małych dzieci zaleca się bardzo dokładne rozważenie wskazań oraz ścisłe dostosowanie dawki do masy ciała, by ograniczyć ekspozycję na promieniowanie121314.

Interakcje z alkoholem

W dokumentacji nie opisano specyficznych interakcji technetu (99mTc) z alkoholem. Jednakże niektóre produkty lecznicze i substancje, w tym etanol, mogą wpływać na przepływ radiofarmaceutyku w organizmie lub na wynik badania, szczególnie w przypadku badań wątroby i dróg żółciowych15. Zaleca się unikanie spożycia alkoholu przed badaniem.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek stosowanie technetu (99mTc) wymaga szczególnej ostrożności. Wydalanie radiofarmaceutyku przez nerki może być spowolnione, co powoduje dłuższą ekspozycję na promieniowanie16173. U takich osób należy dokładnie rozważyć wskazania do badania i ewentualnie zmodyfikować dawkę preparatu, aby ograniczyć ryzyko16.

W przypadku 99mTc-Tektrotydu wydalanie nerkowe jest szczególnie istotne, dlatego pacjenci z niewydolnością nerek powinni być pod ścisłym nadzorem podczas badania3.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Niektóre radiofarmaceutyki zawierające technet (99mTc), zwłaszcza te wykorzystywane w diagnostyce wątroby i dróg żółciowych, mogą być wolniej wydalane u osób z zaburzeniami czynności wątroby1819. W przypadku takich pacjentów należy zachować ostrożność i indywidualnie ocenić wskazania do badania. Wydłużony czas pasażu przez wątrobę i drogi żółciowe może mieć wpływ na wynik badania oraz na czas ekspozycji na promieniowanie19.

Podobnie, u pacjentów z niewydolnością wątroby podających 99mTc-Tektrotyd należy zachować szczególną ostrożność3.

Stosowanie technetu (99mTc) u seniorów

Dostępne dane literaturowe nie wskazują na konieczność zmiany dawkowania technetu (99mTc) u osób w podeszłym wieku1214. Seniorzy mogą być poddawani badaniom radioizotopowym na takich samych zasadach jak osoby dorosłe, o ile nie występują dodatkowe czynniki ryzyka.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Osoby z nadwrażliwością na technet (99mTc) lub substancje pomocnicze nie powinny otrzymywać preparatu202122.
  • U pacjentów z chorobami nerek lub wątroby dawka powinna być indywidualnie dostosowana, a pacjent powinien być pod szczególnym nadzorem163.
  • Przed badaniem zaleca się odpowiednie nawodnienie, by ułatwić wydalanie radiofarmaceutyku i zmniejszyć ekspozycję pęcherza moczowego na promieniowanie1723.
  • Po podaniu preparatu należy przez 24 godziny unikać bliskiego kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży17.
  • W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej lub anafilaktycznej należy natychmiast przerwać podawanie i wdrożyć odpowiednie leczenie12.

20212217231

Informacje praktyczne:

  • Technet (99mTc) jest stosowany wyłącznie w warunkach szpitalnych lub specjalistycznych pracowniach medycyny nuklearnej przez wykwalifikowany personel.
  • Przygotowanie do badania i sposób podania radiofarmaceutyku mogą się różnić w zależności od rodzaju badania i stanu pacjenta.
  • W przypadku konieczności powtórzenia badania należy każdorazowo rozważyć potencjalne działania uboczne i wskazania kliniczne23.
  • Nie zaleca się stosowania technetu (99mTc) u dzieci poniżej 18 roku życia w przypadku niektórych postaci preparatu, jeśli nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa14.

Technet (99mTc) – podsumowanie profilu bezpieczeństwa

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Kobiety w ciąży Tylko w sytuacjach wyjątkowych Można stosować wyłącznie, gdy korzyści przewyższają ryzyko456
Kobiety karmiące piersią Można stosować z ograniczeniami Przerwać karmienie piersią na 4–72 godziny po podaniu856
Pacjenci z niewydolnością nerek Zachować ostrożność Możliwe wydłużenie ekspozycji na promieniowanie, konieczność dostosowania dawki163
Pacjenci z niewydolnością wątroby Zachować ostrożność Możliwe wydłużenie czasu wydalania, wpływ na wyniki badań18193
Seniorzy Można stosować Brak konieczności zmiany dawkowania1214
Dzieci i młodzież Można stosować z ostrożnością Konieczność dostosowania dawki do masy ciała, większa wrażliwość na promieniowanie1213
Prowadzenie pojazdów Można stosować Brak istotnego wpływu, zachować ostrożność przy złym samopoczuciu119
Alkohol Zachować ostrożność Nie zaleca się spożycia alkoholu przed badaniem15
Osoby z nadwrażliwością Przeciwwskazane Ryzyko reakcji alergicznych lub anafilaktycznych2022

Pytania i odpowiedzi

JSON ERROR: Syntax error

Brak pytań i odpowiedzi