Jak działa tazobaktam?

Tazobaktam należy do grupy inhibitorów beta-laktamaz, czyli substancji, które same w sobie nie niszczą bakterii, ale wspomagają działanie antybiotyków, takich jak piperacylina123. Jego główną rolą jest ochrona antybiotyku przed rozkładem przez enzymy wytwarzane przez niektóre bakterie. Dzięki temu połączenie piperacyliny z tazobaktamem działa skutecznie nawet na bakterie, które byłyby oporne na samą piperacylinę13. Takie połączenie pozwala na leczenie wielu poważnych zakażeń, także tych, które pojawiają się w szpitalach lub dotyczą osób z obniżoną odpornością4.

Wskazania do stosowania tazobaktamu

Tazobaktam w praktyce zawsze występuje razem z piperacyliną. Takie połączenie jest stosowane wyłącznie dożylnie, najczęściej w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji567. Zakres wskazań może się różnić w zależności od wieku pacjenta.

Ważne: Tazobaktam samodzielnie nie jest stosowany jako lek. Zawsze podawany jest w połączeniu z piperacyliną, co zwiększa skuteczność antybiotyku wobec opornych szczepów bakterii. Dzięki temu leczenie poważnych zakażeń, zwłaszcza w warunkach szpitalnych, staje się bardziej efektywne. Wskazania mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta oraz rodzaju infekcji. Stosowanie tej kombinacji powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą personelu medycznego, a dawkowanie musi być odpowiednio dostosowane, szczególnie u dzieci i osób z zaburzeniami pracy nerek89.

Wskazania u dorosłych i młodzieży

Połączenie piperacyliny z tazobaktamem jest stosowane u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12. roku życia w leczeniu różnych ciężkich zakażeń bakteryjnych. Do głównych wskazań należą:

Nie zaleca się stosowania tego połączenia w leczeniu bakteriemii wywołanej przez szczepy Escherichia coli i Klebsiella pneumoniae niewrażliwe na ceftriakson, które wytwarzają tzw. beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum działania (ESBL)121314.

Wskazania u dzieci

Tazobaktam z piperacyliną można stosować u dzieci w wieku od 2 do 12 lat, ale zakres wskazań jest węższy niż u dorosłych104.

  • Powikłane zakażenia w obrębie jamy brzusznej – jest to główne wskazanie u dzieci powyżej 2 lat10134.
  • Leczenie dzieci z neutropenią i gorączką – połączenie może być stosowane, gdy istnieje podejrzenie, że gorączka jest spowodowana zakażeniem bakteryjnym10134.

Pozostałe wskazania, takie jak ciężkie zapalenie płuc czy zakażenia skóry i tkanek miękkich, nie są oficjalnie zalecane dla dzieci w tym wieku10.

Wskazania przeciwwskazane u dzieci

Wskazania dopuszczone u dorosłych, ale niezalecane u dzieci to m.in. powikłane zakażenia dróg moczowych, zakażenia skóry i tkanek miękkich oraz leczenie ciężkiego zapalenia płuc10.

Inne grupy pacjentów

U osób z zaburzeniami pracy nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania, ponieważ tazobaktam i piperacylina są wydalane przez nerki. U tych pacjentów lekarz dobiera odpowiednią dawkę i odstępy między podaniami leku815. U osób starszych wydalanie substancji może być spowolnione, dlatego także w tej grupie wskazana jest ostrożność i kontrola parametrów nerkowych16.

Wskazania – o czym należy pamiętać?

  • Tazobaktam zawsze podaje się razem z piperacyliną i wyłącznie dożylnie.
  • U dzieci stosowanie jest ograniczone do powikłanych zakażeń jamy brzusznej i leczenia neutropenii z gorączką.
  • Wskazania mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta i rodzaju zakażenia.
  • U pacjentów z zaburzeniami nerek oraz osób starszych konieczne jest indywidualne dostosowanie dawkowania.
  • Nie stosować w leczeniu bakteriemii wywołanej przez szczepy E. coli i K. pneumoniae niewrażliwe na ceftriakson.

Wskazania – tabela stosowania w różnych grupach

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Ciężkie zapalenie płuc (w tym szpitalne i respiratorowe) Tak Tak Nie Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją
Powikłane zakażenia dróg moczowych Tak Tak Nie Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją
Powikłane zakażenia w obrębie jamy brzusznej Tak Tak Tak (od 2 lat) Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją
Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich Tak Tak Nie Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją
Bakteriemia związana z powyższymi zakażeniami Tak Tak Nie Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją
Leczenie pacjentów z neutropenią i gorączką Tak Tak Tak (od 2 lat) Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją

Tazobaktam – skuteczność i bezpieczeństwo stosowania

Tazobaktam w połączeniu z piperacyliną jest lekiem o szerokim zastosowaniu w leczeniu poważnych zakażeń, szczególnie w szpitalach, gdzie często występują bakterie oporne na inne antybiotyki10114. U dzieci powyżej 2 lat stosowanie ogranicza się głównie do powikłanych zakażeń jamy brzusznej i leczenia neutropenii z gorączką. Ważne jest, aby stosowanie leku odbywało się zgodnie z zaleceniami lekarza, z uwzględnieniem wszystkich przeciwwskazań i konieczności modyfikacji dawkowania w szczególnych grupach pacjentów, takich jak osoby starsze i pacjenci z niewydolnością nerek1516.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie zakażenia stosuje się tazobaktam z piperacyliną?

Połączenie stosuje się w ciężkich zakażeniach płuc, powikłanych zakażeniach dróg moczowych, jamy brzusznej, skóry i tkanek miękkich oraz u pacjentów z neutropenią i gorączką12.

Czy tazobaktam można stosować samodzielnie?

Nie, tazobaktam nie jest stosowany samodzielnie. Zawsze podawany jest razem z piperacyliną1.

Czy tazobaktam z piperacyliną można podawać dzieciom?

Tak, ale tylko dzieciom powyżej 2 lat i wyłącznie w leczeniu powikłanych zakażeń jamy brzusznej oraz neutropenii z gorączką1.

Czy dawkę tazobaktamu trzeba modyfikować u osób z chorobami nerek?

Tak, u pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie musi być dostosowane indywidualnie12.