Tafluprost – porównanie substancji czynnych

Tafluprost, bimatoprost i latanoprost to nowoczesne krople do oczu stosowane w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, różniące się wskazaniami, bezpieczeństwem i profilem działania.

Porównywane substancje czynne – podobieństwa i grupa terapeutyczna

Tafluprost, bimatoprost oraz latanoprost to leki należące do grupy analogów prostaglandyn, wykorzystywane głównie w leczeniu schorzeń okulistycznych, takich jak jaskra z otwartym kątem przesączania i nadciśnienie ocznego¹²³. Ich głównym zadaniem jest obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego, co ma kluczowe znaczenie w profilaktyce uszkodzenia nerwu wzrokowego i utraty wzroku¹²³. Wszystkie te substancje są dostępne w postaci kropli do oczu i stosowane są raz dziennie, zazwyczaj wieczorem⁴⁵⁶.

Leki te mogą być stosowane samodzielnie lub w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, takimi jak tymolol (beta-bloker), jeśli monoterapia nie przynosi oczekiwanych rezultatów⁷⁸⁹. Cechą wyróżniającą tafluprost jest możliwość stosowania go w formie bez konserwantów, co może być istotne dla pacjentów z nadwrażliwością na substancje pomocnicze¹.

Wskazania do stosowania – kiedy stosuje się tafluprost, bimatoprost i latanoprost?

Wszystkie trzy substancje – tafluprost, bimatoprost i latanoprost – są wskazane do obniżania podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, jednak istnieją pewne różnice w szczegółowych wskazaniach i populacjach pacjentów¹²³.

• Tafluprost jest stosowany głównie u dorosłych z jaskrą otwartego kąta przesączania lub nadciśnieniem ocznym, szczególnie gdy wskazane jest unikanie środków konserwujących albo gdy inne leki są nieskuteczne lub nietolerowane¹.
• Bimatoprost znajduje zastosowanie u dorosłych w przewlekłej jaskrze otwartego kąta i nadciśnieniu ocznym, zarówno w monoterapii, jak i jako leczenie wspomagające podczas terapii beta-adrenolitykami².
• Latanoprost może być stosowany u dorosłych, a także u dzieci i młodzieży z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym oraz jaskrą wieku dziecięcego³. To jedyna z porównywanych substancji z szeroko potwierdzonym wskazaniem pediatrycznym.

Wszystkie leki są dostępne jako monoterapia oraz w preparatach złożonych z tymololem, gdy konieczne jest silniejsze działanie obniżające ciśnienie⁷⁸⁹. Różnice dotyczą także grup wiekowych – bimatoprost i tafluprost nie są zalecane u dzieci, podczas gdy latanoprost może być stosowany także u najmłodszych pacjentów⁵⁴⁶.

Mechanizm działania i różnice farmakokinetyczne

Wszystkie omawiane substancje działają poprzez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej z oka, co skutkuje obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego¹⁰¹¹¹².

• Tafluprost jest fluorowanym analogiem prostaglandyny F2α i wykazuje bardzo silne powinowactwo do receptorów FP. Działa głównie przez zwiększenie odpływu naczyniówkowo-twardówkowego¹⁰.
• Bimatoprost jest syntetycznym prostamidem, strukturalnie zbliżonym do prostaglandyny F2α, ale działa nieco inaczej – zwiększa zarówno odpływ przez siateczkę beleczkowatą, jak i naczyniówkowo-twardówkowy¹¹.
• Latanoprost to selektywny agonista receptorów FP, również zwiększa głównie odpływ naczyniówkowo-twardówkowy¹².

Pod względem farmakokinetyki, wszystkie te leki wchłaniają się szybko po podaniu do oka, osiągając maksymalne stężenie w ciągu kilku minut do godziny, a ich działanie utrzymuje się przez co najmniej 24 godziny¹³¹⁴¹⁵. Bimatoprost i latanoprost są metabolizowane głównie w wątrobie, natomiast tafluprost w postaci kwasu jest szybko eliminowany i nie kumuluje się w organizmie¹³.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – podobieństwa i różnice

Wszystkie porównywane leki mają wspólne przeciwwskazania związane z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze¹⁶¹⁷¹⁸. Jednak różnią się w zakresie szczególnych środków ostrożności:

• Tafluprost oraz latanoprost mogą powodować trwałą zmianę koloru tęczówki, szczególnie u osób o mieszanym kolorze oczu¹⁹²⁰.
• Bimatoprost może wywoływać podobne efekty, a także zwiększać ryzyko obrzęku plamki żółtej u pacjentów z czynnikami ryzyka (np. po operacjach okulistycznych, z uszkodzeniem torebki soczewki)²¹.
• Wszystkie te leki mogą powodować wzrost rzęs i ściemnienie skóry powiek¹⁹²¹²².

W przypadku leków złożonych z tymololem, dodatkowe przeciwwskazania obejmują schorzenia serca, astmę oraz ciężką przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, z uwagi na obecność beta-blokera²³²⁴²⁵.

Bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów

Porównując bezpieczeństwo stosowania, należy zwrócić uwagę na różnice w zaleceniach dla dzieci, kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz osób z chorobami nerek, wątroby i kierowców.

• Dzieci: Latanoprost jest jedynym lekiem szeroko zalecanym i przebadanym w leczeniu dzieci i młodzieży³. Tafluprost i bimatoprost nie są przeznaczone do stosowania w tej grupie wiekowej⁴⁵.
• Kobiety w ciąży: Żaden z tych leków nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że jest to absolutnie konieczne²⁶²⁷²⁸.
• Karmienie piersią: Wszystkie substancje mogą przenikać do mleka, dlatego nie zaleca się ich stosowania u kobiet karmiących piersią²⁹²⁷²⁸.
• Kierowcy: Po zakropleniu może wystąpić krótkotrwałe niewyraźne widzenie, więc zaleca się wstrzymanie się od prowadzenia pojazdów do momentu powrotu ostrości wzroku³⁰³¹³².
• Choroby nerek i wątroby: Brakuje danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tych leków u osób z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby, dlatego zaleca się ostrożność i indywidualną ocenę ryzyka⁴⁵⁶.

Tabela porównawcza: Tafluprost, bimatoprost i latanoprost

Tafluprost, bimatoprost i latanoprost – wybór zależny od potrzeb pacjenta

Tafluprost, bimatoprost i latanoprost należą do nowoczesnych leków obniżających ciśnienie w oku i są skuteczne w leczeniu jaskry oraz nadciśnienia ocznego¹²³. Wybór odpowiedniej substancji zależy od wieku pacjenta, obecności chorób towarzyszących oraz indywidualnej tolerancji na składniki pomocnicze. Tafluprost jest szczególnie polecany dla osób, które muszą unikać konserwantów. Bimatoprost stosuje się głównie u dorosłych, a latanoprost – jako jedyny z tej grupy – jest szeroko zalecany także u dzieci i młodzieży. Wszystkie te leki mogą powodować zmiany barwy tęczówki oraz wzrost rzęs, co jest ważną informacją dla pacjentów. Zawsze warto omówić wybór leku z lekarzem, biorąc pod uwagę bezpieczeństwo i skuteczność w konkretnej sytuacji klinicznej.