REKLAMA

Wprowadzenie do działań niepożądanych wirusa poliomyelitis inaktywowanego

Stosowanie szczepionki zawierającej inaktywowany wirus poliomyelitis, znanej także jako Vaccinum poliomyelitidis inactivatum, jest powszechnie uznawane za bardzo skuteczne i bezpieczne w profilaktyce polio. Działania niepożądane związane z jej podaniem występują najczęściej w łagodnej postaci i zazwyczaj ustępują samoistnie w krótkim czasie1. Jednak jak każdy lek, także ta szczepionka może powodować pewne reakcje niepożądane, które zależą między innymi od indywidualnych cech pacjenta, drogi podania, postaci leku oraz wieku i stanu zdrowia osoby szczepionej1.

Warto pamiętać, że działania niepożądane nie muszą pojawić się u każdego, kto otrzyma szczepionkę. Przed rozpoczęciem szczepienia zawsze należy rozważyć korzyści i ewentualne ryzyko związane z jego stosowaniem1. Profil działań niepożądanych może różnić się także w zależności od grupy pacjentów – szczególnie dotyczy to wcześniaków urodzonych przed 28. tygodniem ciąży2.

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęstszych działań niepożądanych po podaniu szczepionki z inaktywowanym wirusem poliomyelitis należą łagodne reakcje miejscowe oraz krótkotrwała gorączka3. Objawy te zwykle pojawiają się w ciągu kilku godzin lub dni po szczepieniu i szybko ustępują.

  • Ból w miejscu wstrzyknięcia – pojawia się bardzo często, zwykle ustępuje samoistnie w krótkim czasie2.
  • Gorączka powyżej 38,1°C – także bardzo częsty objaw, zwłaszcza u dzieci2.
  • Zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia – często występuje i jest objawem przejściowym2.
  • Stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia – pojawia się niezbyt często i zwykle nie wymaga interwencji2.
Ważne:

  • Działania niepożądane po szczepionce przeciw polio najczęściej są łagodne i przemijające, takie jak ból lub zaczerwienienie w miejscu podania czy niewielka gorączka.
  • Reakcje te zwykle ustępują samoistnie i nie wymagają leczenia.
  • Bardzo rzadko mogą pojawić się poważniejsze reakcje, dlatego warto obserwować swój stan po szczepieniu.
  • W przypadku utrzymujących się lub niepokojących objawów należy niezwłocznie skontaktować się z personelem medycznym.

Działania niepożądane o nieznanej częstości

Niektóre działania niepożądane zostały zaobserwowane bardzo rzadko lub ich częstość nie została określona. Zazwyczaj są to reakcje zgłaszane dobrowolnie przez pacjentów lub personel medyczny i mogą nie mieć bezpośredniego związku ze szczepieniem1.

  • Reakcje alergiczne (nadwrażliwość typu I) – mogą objawiać się pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym, reakcją anafilaktyczną lub wstrząsem anafilaktycznym3.
  • Pobudzenie, senność, drażliwość – pojawiają się w pierwszych godzinach lub dniach po szczepieniu i zwykle szybko ustępują3.
  • Drgawki (związane z gorączką lub niezależne) – mogą wystąpić w ciągu kilku dni po szczepieniu3.
  • Ból głowy – łagodny, krótkotrwały ból głowy został zgłoszony u niektórych osób3.
  • Parestezje – uczucie mrowienia lub drętwienia, głównie w dolnych kończynach, zwykle ustępuje samoistnie w ciągu dwóch tygodni3.
  • Wysypka – reakcje skórne, takie jak wysypka, mogą się pojawić po szczepieniu3.
  • Ból stawów i mięśni – łagodne i przemijające dolegliwości mięśniowo-stawowe, które pojawiają się w ciągu kilku dni po szczepieniu2.
  • Powiększenie węzłów chłonnych – czasem obserwowane po szczepieniu2.
  • Obrzęk w miejscu wstrzyknięcia – może wystąpić do 48 godzin po szczepieniu i utrzymywać się przez 1-2 dni2.

Szczególne grupy pacjentów

U bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych przed 28. tygodniem ciąży) istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia bezdechu po podaniu szczepionki, dlatego wymagana jest szczególna ostrożność i monitorowanie tych dzieci po szczepieniu2.

Pamiętaj:

  • Każde działanie niepożądane, nawet jeśli jest łagodne, powinno być zgłaszane do odpowiednich instytucji, takich jak Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL).
  • Możesz również zgłosić działanie niepożądane producentowi szczepionki.
  • Zgłaszanie działań niepożądanych pozwala na lepsze monitorowanie bezpieczeństwa szczepionek i innych produktów leczniczych.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Jeśli po szczepieniu wystąpi jakiekolwiek działanie niepożądane, należy je zgłosić personelowi medycznemu, który przekaże zgłoszenie do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych URPL lub bezpośrednio do producenta szczepionki. Takie zgłoszenia są bardzo ważne, ponieważ pomagają monitorować bezpieczeństwo stosowania szczepionek i innych leków4.

Podsumowanie: Szczepionka przeciw polio – bezpieczeństwo i możliwe działania niepożądane

Inaktywowany wirus poliomyelitis stosowany w szczepionkach charakteryzuje się bardzo dobrym profilem bezpieczeństwa, a działania niepożądane pojawiają się rzadko i najczęściej są łagodne oraz szybko ustępują. Najczęściej dotyczą one reakcji miejscowych, takich jak ból czy zaczerwienienie w miejscu podania, oraz krótkotrwałej gorączki. Poważniejsze reakcje, w tym reakcje alergiczne, występują niezwykle rzadko. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów po szczepieniu warto je zgłosić, by wspólnie dbać o bezpieczeństwo szczepień1324.

Tabela: Działania niepożądane według układów narządowych i częstości występowania

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Ogólne i miejsce podania Ból w miejscu wstrzyknięcia, gorączka >38,1°C Zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia Stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia – – Powiększenie węzłów chłonnych, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia
Układ immunologiczny – – – – – Pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, wstrząs anafilaktyczny
Układ nerwowy – – – – – Drgawki, ból głowy, parestezje
Układ psychiczny – – – – – Pobudzenie, senność, drażliwość
Skóra i tkanka podskórna – – – – – Wysypka
Mięśnie i stawy – – – – – Ból stawów, ból mięśni
Układ oddechowy (u wcześniaków) – – – – – Bezdech

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane po szczepieniu przeciw polio?

Najczęściej występują ból w miejscu wstrzyknięcia, zaczerwienienie, stwardnienie oraz gorączka powyżej 38,1°C.

Czy szczepionka przeciw polio może wywołać reakcje alergiczne?

Reakcje alergiczne, takie jak pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy czy reakcja anafilaktyczna, należą do bardzo rzadkich działań niepożądanych.

Jak długo utrzymują się działania niepożądane po szczepieniu?

Większość objawów, jak ból lub zaczerwienienie w miejscu podania, ustępuje w ciągu 1-2 dni.

Czy wcześniaki są bardziej narażone na działania niepożądane szczepionki?

U bardzo niedojrzałych wcześniaków może wystąpić bezdech po szczepieniu, dlatego wymagają szczególnego nadzoru.

Gdzie zgłaszać działania niepożądane po szczepionce przeciw polio?

Działania niepożądane należy zgłaszać personelowi medycznemu, który przekazuje je do URPL lub producenta szczepionki.

REKLAMA