Bezpieczeństwo stosowania strontu (89Sr) – na co zwrócić uwagę?
Stosowanie strontu (89Sr) wiąże się z koniecznością zachowania szczególnej ostrożności u osób z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, obniżoną liczbą krwinek oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią123.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Stront (89Sr) nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży. Jeśli istnieje podejrzenie ciąży lub nie została ona wykluczona, leczenie jest przeciwwskazane13. U kobiet karmiących piersią również nie wolno podawać tej substancji. W przypadku konieczności leczenia, należy całkowicie zaprzestać karmienia piersią, a najlepiej odroczyć leczenie do zakończenia laktacji3. Stront (89Sr) może przenikać do mleka matki i stanowić zagrożenie dla dziecka3.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Nie ma dostępnych danych dotyczących wpływu strontu (89Sr) na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn4. Ze względu na brak takich informacji, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy stosowanie tej substancji wpływa na bezpieczeństwo podczas wykonywania tych czynności.
Interakcje z alkoholem
W dostępnych źródłach nie opisano bezpośrednich interakcji strontu (89Sr) z alkoholem. Jednak ze względu na charakter radiofarmaceutyku oraz możliwość wystąpienia działań niepożądanych, zaleca się ostrożność podczas łączenia leczenia z alkoholem5.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek stront (89Sr) może być wydalany wolniej, co prowadzi do zwiększonego narażenia organizmu na promieniowanie i wyższego ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza toksyczności dla szpiku kostnego2. W przypadku istotnych zaburzeń czynności nerek (kreatynina > 180 μmol/l, GFR < 30 ml/min) należy odstąpić od leczenia. Jeśli klirens kreatyniny jest poniżej 50 ml/min, dawkę należy zmniejszyć o połowę2.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
W dostępnych materiałach nie wskazano szczególnych przeciwwskazań ani konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby2. Decyzja o zastosowaniu powinna być jednak podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem ogólnego stanu pacjenta.
Stosowanie substancji czynnej u seniorów
U osób starszych nie ma konieczności modyfikacji dawki strontu (89Sr), zalecana jest taka sama dawka jak u innych dorosłych, z ewentualnym dostosowaniem w przypadku wyraźnej nadwagi lub niedowagi8. Zaleca się jednak szczególną ostrożność ze względu na możliwość występowania chorób współistniejących i pogorszonej czynności nerek.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
Stront (89Sr) nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci8. Szczególna ostrożność jest wymagana u osób z obniżonymi parametrami morfologii krwi, zwłaszcza z niską liczbą krwinek czerwonych, białych i płytek – ze względu na ryzyko mielotoksyczności (uszkodzenia szpiku kostnego)16. W przypadku wcześniejszego leczenia cytostatykami lub teleradioterapią kości konieczna jest szczegółowa ocena stanu hematologicznego7. U pacjentów z nietrzymaniem moczu konieczne jest założenie cewnika i zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na wydalanie radioaktywnego moczu6.
- Przed każdym podaniem strontu (89Sr) należy ocenić morfologię krwi, zwłaszcza u pacjentów po wcześniejszej radioterapii lub chemioterapii.
- Nie należy stosować tej substancji u osób z bardzo niską liczbą neutrofili lub płytek krwi, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko.
- Przy ponownym podaniu konieczna jest szczegółowa ocena bezpieczeństwa, a odstęp między dawkami powinien wynosić co najmniej 3 miesiące.
- Pacjenci i ich rodziny powinni być poinformowani o zasadach bezpieczeństwa i postępowaniu po leczeniu.
Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania strontu (89Sr) w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane | Nie wolno stosować – ryzyko dla płodu |
| Kobiety karmiące piersią | Przeciwwskazane | Należy zaprzestać karmienia piersią |
| Osoby z niewydolnością nerek | Zachować ostrożność / Przeciwwskazane | Nie stosować przy ciężkiej niewydolności, zmniejszyć dawkę przy klirensie kreatyniny < 50 ml/min |
| Osoby z niewydolnością wątroby | Można stosować | Brak szczególnych przeciwwskazań |
| Seniorzy | Można stosować | Dawkowanie jak u dorosłych, ostrożność przy współistniejących chorobach |
| Dzieci | Przeciwwskazane | Nie stosować |
| Prowadzenie pojazdów | Brak danych | Brak informacji o wpływie na zdolność prowadzenia pojazdów |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Brak danych o interakcjach |
| Pacjenci z zaburzeniami morfologii krwi | Zachować ostrożność / Przeciwwskazane | Ryzyko mielotoksyczności, przeciwwskazane przy znacznym obniżeniu parametrów krwi |


















