Ogólne zasady dawkowania saksagliptyny
Saksagliptyna jest lekiem doustnym przeznaczonym do leczenia cukrzycy typu 2 u dorosłych. Najczęściej stosowana jest w postaci tabletek powlekanych, zarówno jako jedyny lek, jak i w połączeniu z innymi środkami przeciwcukrzycowymi – metforminą, pochodnymi sulfonylomocznika, insuliną, tiazolidynodionami czy dapagliflozyną12345.
- Standardowa dawka dla dorosłych to 5 mg raz na dobę, niezależnie od posiłków i pory dnia67.
- Saksagliptynę można stosować samodzielnie lub razem z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w tym z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika. W przypadku terapii skojarzonej może być konieczne obniżenie dawki insuliny lub pochodnej sulfonylomocznika, aby zmniejszyć ryzyko hipoglikemii67.
- Dawkowanie saksagliptyny w tabletkach złożonych, np. z metforminą lub dapagliflozyną, polega na przyjmowaniu 2,5 mg saksagliptyny dwa razy dziennie (łącznie 5 mg na dobę) w przypadku produktów z metforminą89, lub 5 mg saksagliptyny i 10 mg dapagliflozyny raz na dobę w przypadku preparatów z dapagliflozyną10.
- Czas trwania terapii ustala lekarz indywidualnie i zależy od skuteczności leczenia oraz tolerancji leku przez pacjenta6.
Dostępne postacie i drogi podania
- Tabletki powlekane (monoterapia lub w połączeniu z innymi substancjami czynnymi)
- Doustne stosowanie – tabletki należy połykać w całości, popijając wodą
- Saksagliptyna jest lekiem doustnym, który można przyjmować z posiłkiem lub bez posiłku, o dowolnej porze dnia.
- Nie należy dzielić ani kruszyć tabletek.
- W przypadku pominięcia dawki należy przyjąć ją jak najszybciej, ale nie należy stosować podwójnej dawki tego samego dnia.
- W terapii skojarzonej z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika lekarz może zalecić zmniejszenie ich dawki.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Nie zaleca się stosowania saksagliptyny u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia, ponieważ nie określono skuteczności i bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej1112131415.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Nie ma konieczności zmiany dawki wyłącznie ze względu na wiek67131415.
- Należy regularnie kontrolować czynność nerek, ponieważ u osób starszych częściej występuje pogorszenie czynności nerek131415.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Łagodne zaburzenia czynności nerek (GFR ≥ 60 ml/min): Nie ma potrzeby zmiany dawki saksagliptyny – standardowa dawka 5 mg/dobę671617.
- Umiarkowane zaburzenia czynności nerek (GFR 45–59 ml/min): Standardowa dawka 5 mg/dobę1617. Jeśli GFR spada poniżej 45 ml/min, dawkę należy zmniejszyć do 2,5 mg raz na dobę1819.
- Umiarkowana niewydolność nerek (GFR < 45 ml/min) oraz ciężka niewydolność nerek: Dawka powinna być zmniejszona do 2,5 mg raz na dobę18191617.
- Schyłkowa niewydolność nerek wymagająca dializ: Stosowanie saksagliptyny nie jest zalecane1819.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności wątroby: Nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak w umiarkowanej niewydolności wątroby lek należy stosować ostrożnie181915.
- Ciężka niewydolność wątroby: Nie zaleca się stosowania saksagliptyny181915.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Nie zaleca się stosowania saksagliptyny w czasie ciąży i karmienia piersią, ponieważ nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa w tych grupach202122.
- Saksagliptyna powinna być stosowana zgodnie z zaleceniami lekarza, szczególnie u osób z chorobami nerek lub wątroby.
- W trakcie terapii należy regularnie kontrolować czynność nerek, zwłaszcza u osób starszych lub z innymi chorobami przewlekłymi.
- Nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem.
- W przypadku wystąpienia objawów hipoglikemii lub innych niepokojących dolegliwości, należy niezwłocznie poinformować lekarza.
Dawkowanie w połączeniach z innymi lekami
Saksagliptyna jest często stosowana w tabletkach złożonych, które zawierają także inne substancje przeciwcukrzycowe. Schemat dawkowania zależy od rodzaju preparatu oraz funkcji nerek i wątroby pacjenta.
- Saksagliptyna z metforminą: Typowa dawka to 2,5 mg saksagliptyny dwa razy na dobę (razem 5 mg na dobę) oraz dawka metforminy odpowiadająca dotychczasowemu leczeniu89.
- Saksagliptyna z dapagliflozyną: 5 mg saksagliptyny i 10 mg dapagliflozyny raz na dobę10.
- Saksagliptyna z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika: Może być konieczne obniżenie dawki insuliny lub pochodnej sulfonylomocznika, by ograniczyć ryzyko hipoglikemii67.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Maksymalna dawka dobowa saksagliptyny wynosi 5 mg na dobę (w przypadku produktów złożonych – nie należy przekraczać tej dawki)678910.
- W przypadku zaburzeń czynności nerek (GFR < 45 ml/min) maksymalna dawka to 2,5 mg na dobę18191617.
- W badaniach klinicznych podawanie bardzo wysokich dawek (nawet do 400 mg na dobę) nie powodowało istotnych działań niepożądanych, jednak w przypadku przedawkowania zaleca się leczenie podtrzymujące, a saksagliptyna może być usuwana z organizmu podczas hemodializy2324252627.
Podsumowanie dawkowania saksagliptyny w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli z prawidłową czynnością nerek | 5 mg raz na dobę (lub 2,5 mg dwa razy dziennie w preparatach złożonych z metforminą) |
| Dzieci i młodzież < 18 lat | Nie zaleca się stosowania |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, ale zaleca się częstszą kontrolę czynności nerek |
| Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 60 ml/min) | 5 mg raz na dobę |
| Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR 45–59 ml/min) | 5 mg raz na dobę; gdy GFR < 45 ml/min – 2,5 mg raz na dobę |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 30 ml/min) | 2,5 mg raz na dobę; nie stosować w ESRD wymagającej dializ |
| Pacjenci z łagodnymi/umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby | Jak u dorosłych, ale w umiarkowanej niewydolności – ostrożność |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby | Nie zaleca się stosowania |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Nie zaleca się stosowania |
Saksagliptyna – indywidualne dostosowanie dawkowania kluczem do skutecznej terapii
Dawkowanie saksagliptyny jest elastyczne i pozwala na indywidualne dostosowanie leczenia do potrzeb pacjenta. Standardowa dawka dla dorosłych wynosi 5 mg na dobę, ale w przypadku zaburzeń czynności nerek lub wątroby konieczne jest jej zmniejszenie. W przypadku połączenia z innymi lekami, np. metforminą czy dapagliflozyną, należy przestrzegać zaleceń dotyczących łącznej dawki saksagliptyny. Dzieciom i młodzieży nie zaleca się stosowania tego leku. Regularna kontrola czynności nerek oraz konsultacje z lekarzem są niezbędne, by terapia była skuteczna i bezpieczna. Prawidłowe stosowanie saksagliptyny zwiększa szansę na osiągnięcie dobrej kontroli cukrzycy i zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.


















