Jak działa roksadustat?

Roksadustat należy do grupy leków stosowanych w leczeniu niedokrwistości, szczególnie tej związanej z przewlekłą chorobą nerek. Jego działanie polega na hamowaniu enzymu zwanego hydroksylazą prolilową, co prowadzi do aktywacji czynnika zwanego HIF (czynnik indukowany hipoksją). Ten czynnik zwiększa produkcję naturalnej erytropoetyny, czyli hormonu pobudzającego powstawanie czerwonych krwinek. Ponadto roksadustat poprawia dostępność żelaza w organizmie, co jest ważne dla produkcji hemoglobiny – białka transportującego tlen w krwinkach czerwonych12.

Wskazania do stosowania u dorosłych

Roksadustat jest przeznaczony do leczenia dorosłych pacjentów z objawową niedokrwistością związaną z przewlekłą chorobą nerek (PChN). Wskazania różnią się w zależności od tego, czy pacjent jest dializowany, czy nie:

  • Pacjenci niedializowani (NDD): roksadustat stosuje się do poprawy poziomu hemoglobiny i leczenia niedokrwistości u osób z PChN w stadium 3-5, które nie są poddawane dializom. Terapia pomaga zwiększyć stężenie hemoglobiny do wartości docelowych (10-12 g/dl), co poprawia ogólne samopoczucie i zmniejsza objawy niedokrwistości34.
  • Pacjenci dializowani (DD): lek jest także stosowany u pacjentów poddawanych dializie, zarówno tych rozpoczynających program dializ, jak i stabilnych. Pomaga utrzymać odpowiedni poziom hemoglobiny, również u osób wcześniej leczonych innymi lekami stymulującymi erytropoezę (ESA)34.
Ważne: Roksadustat powinien być stosowany wyłącznie u dorosłych pacjentów z niedokrwistością związaną z przewlekłą chorobą nerek. Nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci. Regularne monitorowanie poziomu hemoglobiny jest niezbędne, aby uniknąć nadmiernego wzrostu i potencjalnych powikłań, takich jak zakrzepica.

Specjalne grupy pacjentów i środki ostrożności

Roksadustat wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, ponieważ może istnieć ryzyko powikłań, takich jak zakrzepica żył głębokich czy zatorowość płucna. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów dializowanych, u których ryzyko zakrzepicy dostępu naczyniowego jest największe w pierwszych 12 tygodniach leczenia, zwłaszcza gdy poziom hemoglobiny przekracza 12 g/dl lub wzrasta gwałtownie o ponad 2 g/dl w ciągu 4 tygodni56.

U pacjentów z napadami drgawkowymi w wywiadzie lub predyspozycją do nich roksadustat powinien być stosowany ostrożnie. Również w przypadku ciężkich zakażeń, takich jak zapalenie płuc czy zakażenia dróg moczowych, konieczne jest szybkie podjęcie leczenia zgodnie z obowiązującymi standardami78.

Kobiety w ciąży lub planujące ciążę nie powinny rozpoczynać leczenia roksadustatem. W trakcie terapii oraz przez co najmniej tydzień po zakończeniu leczenia należy stosować skuteczną antykoncepcję910.

Ważne: Niewłaściwe stosowanie roksadustatu może prowadzić do niebezpiecznego wzrostu hematokrytu, co zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Zawsze należy stosować się do zaleceń dotyczących dawkowania i regularnie kontrolować poziom hemoglobiny.

Podsumowanie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania

Badania kliniczne wykazały, że roksadustat skutecznie zwiększa i utrzymuje poziom hemoglobiny w docelowym zakresie u dorosłych pacjentów z niedokrwistością związaną z przewlekłą chorobą nerek, zarówno u osób dializowanych, jak i niedializowanych. Odsetek pacjentów osiągających odpowiedź na leczenie jest znacząco wyższy w porównaniu z placebo, a skuteczność jest porównywalna z tradycyjnymi lekami stymulującymi erytropoezę (ESA)1112.

Roksadustat wpływa również korzystnie na gospodarkę żelaza, zmniejszając stężenie hepcydyny i poprawiając dostępność żelaza, co ułatwia produkcję czerwonych krwinek. Dodatkowo obserwuje się obniżenie poziomu cholesterolu LDL, co może mieć korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy1314.

Pod względem bezpieczeństwa ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych i śmiertelności u pacjentów leczonych roksadustatem jest porównywalne z ryzykiem związanym z leczeniem ESA. Jednakże konieczne jest monitorowanie pacjentów, szczególnie tych z czynnikami ryzyka zakrzepicy czy chorobami sercowo-naczyniowymi56.

Wskazania do stosowania roksadustatu w tabeli

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Niedokrwistość związana z przewlekłą chorobą nerek (PChN) Tak Nie Nie Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją

Pytania i odpowiedzi

Do czego stosuje się roksadustat?

Roksadustat stosuje się w leczeniu niedokrwistości u dorosłych pacjentów z przewlekłą chorobą nerek.

Czy roksadustat można stosować u dzieci?

Roksadustat nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci poniżej 18 roku życia.

Jakie są główne ryzyka związane ze stosowaniem roksadustatu?

Do głównych ryzyk należą zakrzepowe zdarzenia naczyniowe oraz napady drgawkowe, dlatego konieczne jest monitorowanie pacjentów.

Czy roksadustat można stosować w ciąży?

Nie, leczenie roksadustatem nie jest zalecane u kobiet w ciąży ani planujących ciążę.