Jak działa roksadustat?
Roksadustat należy do grupy leków stosowanych w leczeniu niedokrwistości, szczególnie tej związanej z przewlekłą chorobą nerek. Jego działanie polega na hamowaniu enzymu zwanego hydroksylazą prolilową, co prowadzi do aktywacji czynnika zwanego HIF (czynnik indukowany hipoksją). Ten czynnik zwiększa produkcję naturalnej erytropoetyny, czyli hormonu pobudzającego powstawanie czerwonych krwinek. Ponadto roksadustat poprawia dostępność żelaza w organizmie, co jest ważne dla produkcji hemoglobiny – białka transportującego tlen w krwinkach czerwonych12.
Wskazania do stosowania u dorosłych
Roksadustat jest przeznaczony do leczenia dorosłych pacjentów z objawową niedokrwistością związaną z przewlekłą chorobą nerek (PChN). Wskazania różnią się w zależności od tego, czy pacjent jest dializowany, czy nie:
- Pacjenci niedializowani (NDD): roksadustat stosuje się do poprawy poziomu hemoglobiny i leczenia niedokrwistości u osób z PChN w stadium 3-5, które nie są poddawane dializom. Terapia pomaga zwiększyć stężenie hemoglobiny do wartości docelowych (10-12 g/dl), co poprawia ogólne samopoczucie i zmniejsza objawy niedokrwistości34.
- Pacjenci dializowani (DD): lek jest także stosowany u pacjentów poddawanych dializie, zarówno tych rozpoczynających program dializ, jak i stabilnych. Pomaga utrzymać odpowiedni poziom hemoglobiny, również u osób wcześniej leczonych innymi lekami stymulującymi erytropoezę (ESA)34.
Specjalne grupy pacjentów i środki ostrożności
Roksadustat wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, ponieważ może istnieć ryzyko powikłań, takich jak zakrzepica żył głębokich czy zatorowość płucna. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów dializowanych, u których ryzyko zakrzepicy dostępu naczyniowego jest największe w pierwszych 12 tygodniach leczenia, zwłaszcza gdy poziom hemoglobiny przekracza 12 g/dl lub wzrasta gwałtownie o ponad 2 g/dl w ciągu 4 tygodni56.
U pacjentów z napadami drgawkowymi w wywiadzie lub predyspozycją do nich roksadustat powinien być stosowany ostrożnie. Również w przypadku ciężkich zakażeń, takich jak zapalenie płuc czy zakażenia dróg moczowych, konieczne jest szybkie podjęcie leczenia zgodnie z obowiązującymi standardami78.
Kobiety w ciąży lub planujące ciążę nie powinny rozpoczynać leczenia roksadustatem. W trakcie terapii oraz przez co najmniej tydzień po zakończeniu leczenia należy stosować skuteczną antykoncepcję910.
Podsumowanie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania
Badania kliniczne wykazały, że roksadustat skutecznie zwiększa i utrzymuje poziom hemoglobiny w docelowym zakresie u dorosłych pacjentów z niedokrwistością związaną z przewlekłą chorobą nerek, zarówno u osób dializowanych, jak i niedializowanych. Odsetek pacjentów osiągających odpowiedź na leczenie jest znacząco wyższy w porównaniu z placebo, a skuteczność jest porównywalna z tradycyjnymi lekami stymulującymi erytropoezę (ESA)1112.
Roksadustat wpływa również korzystnie na gospodarkę żelaza, zmniejszając stężenie hepcydyny i poprawiając dostępność żelaza, co ułatwia produkcję czerwonych krwinek. Dodatkowo obserwuje się obniżenie poziomu cholesterolu LDL, co może mieć korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy1314.
Pod względem bezpieczeństwa ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych i śmiertelności u pacjentów leczonych roksadustatem jest porównywalne z ryzykiem związanym z leczeniem ESA. Jednakże konieczne jest monitorowanie pacjentów, szczególnie tych z czynnikami ryzyka zakrzepicy czy chorobami sercowo-naczyniowymi56.
Wskazania do stosowania roksadustatu w tabeli
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Niedokrwistość związana z przewlekłą chorobą nerek (PChN) | Tak | Nie | Nie | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |


















