Czym jest mechanizm działania substancji czynnej?

Mechanizm działania substancji czynnej oznacza sposób, w jaki dana substancja wpływa na organizm, by osiągnąć zamierzone efekty lecznicze12. Zrozumienie tego mechanizmu jest bardzo ważne, bo pozwala przewidzieć, jakie mogą być skutki działania leku, jakie są jego zalety i ewentualne ograniczenia.

W przypadku leków, często spotykamy się z pojęciami farmakodynamiki i farmakokinetyki. Farmakodynamika to nauka o tym, jak lek działa na organizm – na przykład, które procesy blokuje lub wzmacnia. Farmakokinetyka natomiast opisuje, co dzieje się z lekiem w organizmie – jak jest wchłaniany, rozprowadzany, rozkładany i wydalany. Te dwa aspekty pozwalają lepiej zrozumieć skuteczność i bezpieczeństwo stosowania danej substancji12.

Jak działa ryzankizumab? – wpływ na układ odpornościowy

Ryzankizumab jest przeciwciałem monoklonalnym, czyli białkiem, które zostało zaprojektowane w laboratorium, aby rozpoznawać i blokować bardzo konkretną cząsteczkę w organizmie12. W tym przypadku celem działania ryzankizumabu jest tak zwana interleukina 23 (IL-23), która jest ważną substancją w procesach zapalnych i odpornościowych.

  • Ryzankizumab wiąże się bardzo wybiórczo z fragmentem p19 interleukiny 2312.
  • Nie blokuje innych podobnych cząsteczek, takich jak interleukina 12, co sprawia, że jego działanie jest bardzo ukierunkowane1.
  • Zablokowanie IL-23 przez ryzankizumab hamuje procesy zapalne, ponieważ IL-23 jest odpowiedzialna za pobudzanie innych substancji prozapalnych w organizmie1.
  • Dzięki temu zmniejsza się wydzielanie cytokin prozapalnych, które są odpowiedzialne za nasilenie objawów w chorobach autoimmunologicznych, takich jak łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego2.
  • W badaniach zauważono, że po zastosowaniu ryzankizumabu obniża się aktywność genów związanych z osią IL-23/IL-17 w skórze lub tkankach jelit, co przekłada się na zmniejszenie objawów choroby12.

Ryzankizumab w różnych postaciach leku (do wstrzykiwań podskórnych lub dożylnych) wykazuje takie samo, ukierunkowane działanie na układ odpornościowy2.

Ważne dla pacjenta:

  • Ryzankizumab działa bardzo selektywnie, blokując tylko wybrane procesy zapalne, co zmniejsza ryzyko osłabienia całego układu odpornościowego1.
  • Dzięki takiemu działaniu można skutecznie kontrolować objawy chorób autoimmunologicznych, nie powodując jednocześnie dużego ryzyka infekcji typowego dla mniej ukierunkowanych leków immunosupresyjnych1.
  • Mechanizm działania ryzankizumabu przekłada się na poprawę jakości życia pacjentów, zmniejszenie dolegliwości bólowych, świądu czy zmian skórnych3.
  • Efekty działania mogą być widoczne już po kilku tygodniach leczenia3.

Co dzieje się z ryzankizumabem w organizmie? – droga leku po podaniu

Po podaniu ryzankizumab jest wchłaniany do krwiobiegu, rozprowadzany po organizmie, rozkładany i wydalany. Te procesy nazywamy farmakokinetyką45.

  • Wchłanianie: Po wstrzyknięciu podskórnym ryzankizumab osiąga maksymalne stężenie we krwi zwykle między 3. a 14. dniem45.
  • Biodostępność: Oznacza, jak dużo leku trafia do krwi – dla ryzankizumabu wynosi ona od 74% do 89%, w zależności od postaci i dawki5.
  • Dystrybucja: Ryzankizumab głównie przebywa w naczyniach krwionośnych i przestrzeniach pomiędzy komórkami. U przeciętnej osoby objętość dystrybucji wynosi ok. 7–11 litrów67.
  • Metabolizm: Lek jest rozkładany przez organizm w podobny sposób jak naturalne przeciwciała – do drobnych białek i aminokwasów, które są następnie wykorzystywane lub wydalane6.
  • Wydalanie: Ryzankizumab nie jest wydalany przez nerki, tylko rozkładany w komórkach organizmu. Średni czas, po którym połowa leku znika z organizmu, wynosi od 21 do 29 dni, w zależności od choroby i masy ciała89.

W badaniach wykazano, że różne drogi podania (podskórna, dożylna) i różne dawki mają przewidywalny wpływ na poziom leku we krwi. Dla większości pacjentów nie trzeba dostosowywać dawki w zależności od masy ciała, wieku czy płci1011. Nie zaobserwowano też istotnych różnic u osób starszych czy z niewydolnością nerek lub wątroby1213.

Parametry farmakokinetyczne w zależności od choroby i drogi podania

Parametr Łuszczyca plackowata / ŁZS Choroba Leśniowskiego-Crohna Wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Dawka indukująca 150 mg podskórnie 600 mg dożylnie 1200 mg dożylnie
Dawka podtrzymująca 150 mg podskórnie co 12 tyg. 360 mg podskórnie co 8 tyg. 180 lub 360 mg podskórnie co 8 tyg.
Maksymalne stężenie leku 12 µg/ml 156 µg/ml (indukcja) 350 µg/ml (indukcja)
Minimalne stężenie leku 2 µg/ml 8,1 µg/ml (podtrzymanie) 4,6–9,3 µg/ml (podtrzymanie)
Okres półtrwania 28–29 dni 21 dni 21 dni

4851479

Co wykazały badania przedkliniczne?

Przedkliniczne badania ryzankizumabu przeprowadzano głównie na małpach cynomolgus. Wyniki tych badań wykazały, że nawet bardzo wysokie dawki (wielokrotnie przekraczające dawki stosowane u ludzi) nie powodowały poważnych działań niepożądanych, nie wpływały negatywnie na układ odpornościowy ani nie wywoływały zmian nowotworowych1516. W badaniach nie zaobserwowano również toksycznego wpływu na serce czy układ krążenia. Potencjalne działanie mutagenne i rakotwórcze nie zostało jednak zbadane15.

Najważniejsze fakty o farmakokinetyce ryzankizumabu:

  • Po podaniu podskórnym lek osiąga pełne stężenie we krwi w ciągu 3–14 dni4.
  • Jest rozkładany w organizmie podobnie jak naturalne przeciwciała i nie wydala się przez nerki6.
  • Okres półtrwania, czyli czas potrzebny do usunięcia połowy leku z organizmu, wynosi około 3–4 tygodnie8.
  • Nie ma potrzeby dostosowywania dawki u osób starszych, z zaburzeniami pracy nerek czy wątroby12.
  • Nie obserwuje się istotnych interakcji ryzankizumabu z innymi powszechnie stosowanymi lekami17.

Ryzankizumab – innowacyjny wybór w terapii chorób zapalnych

Ryzankizumab to substancja czynna o precyzyjnym i ukierunkowanym działaniu, która blokuje wyłącznie wybrane procesy zapalne odpowiedzialne za rozwój chorób autoimmunologicznych i przewlekłych stanów zapalnych. Dzięki temu umożliwia skuteczną kontrolę objawów takich jak zmiany skórne, bóle stawów czy objawy ze strony przewodu pokarmowego, jednocześnie minimalizując ryzyko osłabienia całego układu odpornościowego12. Stabilna farmakokinetyka i bezpieczeństwo potwierdzone w badaniach przedklinicznych sprawiają, że ryzankizumab stanowi nowoczesny i bezpieczny wybór w leczeniu wielu przewlekłych chorób zapalnych.

Pytania i odpowiedzi

Jak działa ryzankizumab?

Ryzankizumab blokuje interleukinę 23, ograniczając procesy zapalne odpowiedzialne za rozwój objawów chorób autoimmunologicznych12.

Po jakim czasie można spodziewać się efektów leczenia ryzankizumabem?

Pierwsze efekty mogą pojawić się już po kilku tygodniach od rozpoczęcia terapii3.

Czy ryzankizumab jest wydalany przez nerki?

Nie, ryzankizumab jest rozkładany przez organizm podobnie jak naturalne przeciwciała i nie jest wydalany przez nerki4.

Czy masa ciała wpływa na dawkowanie ryzankizumabu?

Masa ciała może wpływać na skuteczność u osób powyżej 130 kg, ale nie zaleca się zmiany dawki na tej podstawie5.

Czy ryzankizumab wchodzi w interakcje z innymi lekami?

Nie stwierdzono istotnych interakcji ryzankizumabu z innymi powszechnie stosowanymi lekami6.