Rezafungina, anidulafungina i kaspofungina to echinokandyny stosowane dożylnie w leczeniu inwazyjnej kandydozy. Różnią się wskazaniami, bezpieczeństwem i możliwością stosowania u dzieci.

Charakterystyka porównywanych substancji czynnych

Rezafungina, anidulafungina i kaspofungina to substancje czynne zaliczane do grupy echinokandyn, które są stosowane dożylnie w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych. Ich wspólną cechą jest hamowanie syntezy glukanu w ścianie komórkowej grzybów, co prowadzi do ich obumarcia. Wszystkie te leki działają głównie przeciwko grzybom z rodzaju Candida, ale różnią się pod pewnymi względami, takimi jak zakres wskazań, możliwość stosowania u dzieci, długość działania czy szczegółowe profile bezpieczeństwa123.

Wskazania do stosowania – podobieństwa i różnice

Wszystkie trzy substancje są stosowane głównie w leczeniu inwazyjnej kandydozy. Jednak zakres ich zastosowania oraz grupy pacjentów, dla których są przeznaczone, nieco się różnią:

  • Rezafungina jest wskazana wyłącznie do leczenia inwazyjnej kandydozy u dorosłych4.
  • Anidulafungina może być stosowana zarówno u dorosłych, jak i dzieci powyżej 1 miesiąca życia w leczeniu inwazyjnej kandydozy5.
  • Kaspofungina jest wskazana do leczenia inwazyjnej kandydozy zarówno u dorosłych, jak i dzieci oraz młodzieży. Dodatkowo kaspofungina może być używana w leczeniu inwazyjnej aspergilozy (szczególnie, gdy inne terapie są nieskuteczne lub nietolerowane) oraz w leczeniu empirycznym u pacjentów z gorączką i neutropenią6.

Warto podkreślić, że tylko anidulafungina i kaspofungina mają udowodnioną skuteczność u dzieci, natomiast rezafungina nie jest obecnie zalecana w tej grupie wiekowej z powodu braku danych786.

Ważne: Choć wszystkie omawiane substancje należą do echinokandyn i są stosowane w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych, tylko kaspofungina ma zatwierdzone dodatkowe wskazania, takie jak leczenie aspergilozy czy leczenie empiryczne przy podejrzeniu zakażenia grzybiczego u pacjentów z gorączką i neutropenią. Anidulafungina i rezafungina mają węższy zakres wskazań, a różnice w możliwości stosowania u dzieci są istotne dla wyboru terapii w tej grupie pacjentów67.

Mechanizm działania i farmakokinetyka – na czym polegają różnice?

Wszystkie trzy leki działają poprzez hamowanie enzymu odpowiedzialnego za syntezę glukanu w ścianie komórkowej grzybów, co prowadzi do ich śmierci. Jednak między substancjami występują pewne różnice:

  • Rezafungina ma bardzo długi okres półtrwania, co pozwala na podawanie jej raz w tygodniu9.
  • Anidulafungina i kaspofungina wymagają codziennego podawania dożylnego1011.
  • Wszystkie trzy leki są silnie wiązane z białkami osocza i wydalane głównie z żółcią lub kałem, a nie przez nerki, co jest korzystne u pacjentów z niewydolnością nerek91213.

Mechanizm działania wszystkich echinokandyn jest zbliżony, jednak farmakokinetyka rezafunginy pozwala na rzadsze dawkowanie, co może być wygodniejsze dla pacjentów i personelu medycznego9.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co je łączy, a co różni?

Wszystkie trzy leki są przeciwwskazane u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne echinokandyny141516.
Wspólne środki ostrożności obejmują możliwość wystąpienia reakcji alergicznych oraz zaburzeń czynności wątroby, które mogą wystąpić u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi lub przy jednoczesnym stosowaniu wielu leków171819.

  • Rezafungina może powodować przejściowe reakcje związane z infuzją (zaczerwienienie, uczucie ciepła, nudności), a także zwiększać ryzyko fototoksyczności – zaleca się unikanie ekspozycji na promieniowanie UV podczas leczenia i przez tydzień po jego zakończeniu20.
  • Anidulafungina wiąże się z ryzykiem reakcji anafilaktycznych oraz może być przeciwwskazana u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy (jeśli preparat zawiera fruktozę)21.
  • Kaspofungina może być stosowana u pacjentów z zaburzeniami nerek bez konieczności zmiany dawkowania, jednak przy umiarkowanych zaburzeniach wątroby konieczna jest redukcja dawki22.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Istotne różnice między tymi substancjami pojawiają się w kontekście bezpieczeństwa stosowania u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz osób z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby:

  • Dzieci: Rezafungina nie jest zalecana poniżej 18. roku życia ze względu na brak danych. Anidulafungina i kaspofungina mają potwierdzone bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci powyżej 1 miesiąca życia (anidulafungina) lub nawet młodszych (kaspofungina)786.
  • Ciąża: Dla wszystkich trzech leków brak jest odpowiednich danych klinicznych u kobiet w ciąży. Zaleca się unikanie ich stosowania w tym okresie, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko232425.
  • Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy leki te przenikają do mleka kobiecego, jednak na podstawie badań na zwierzętach nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka. Zaleca się indywidualną ocenę ryzyka i korzyści232425.
  • Pacjenci z zaburzeniami nerek: Wszystkie trzy substancje można stosować bez zmiany dawkowania u osób z niewydolnością nerek262728.
  • Pacjenci z zaburzeniami wątroby: Rezafungina i anidulafungina nie wymagają zmiany dawkowania nawet przy poważniejszych zaburzeniach funkcji wątroby, natomiast kaspofungina wymaga redukcji dawki w przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby262722.
Informacje dla kierowców:

  • Rezafungina nie wpływa lub ma niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów29.
  • Anidulafungina nie ma wpływu na prowadzenie pojazdów30.
  • Kaspofungina również nie wykazuje istotnego wpływu na prowadzenie pojazdów31.

W praktyce oznacza to, że leki te nie ograniczają codziennego funkcjonowania pod tym względem.

Podsumowanie – echinokandyny w leczeniu inwazyjnej kandydozy i innych zakażeń grzybiczych

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Rezafungina Inwazyjna kandydoza u dorosłych Nie zaleca się (brak danych poniżej 18 r.ż.) Nie zaleca się, brak danych Brak przeciwwskazań
Anidulafungina Inwazyjna kandydoza u dorosłych i dzieci powyżej 1 m.ż. Od 1 miesiąca życia Nie zaleca się, chyba że korzyści przeważają nad ryzykiem Brak przeciwwskazań
Kaspofungina Inwazyjna kandydoza, inwazyjna aspergiloza, leczenie empiryczne u gorączkujących z neutropenią Możliwe stosowanie u dzieci Nie zaleca się, brak danych Brak przeciwwskazań

Rezafungina, anidulafungina i kaspofungina – najważniejsze różnice

Wszystkie trzy substancje należą do tej samej grupy leków, lecz różnią się pod względem zakresu wskazań, możliwości stosowania u dzieci oraz schematem dawkowania. Rezafungina wyróżnia się możliwością podawania raz w tygodniu, co może być wygodne dla pacjentów dorosłych. Anidulafungina i kaspofungina mogą być stosowane u dzieci, a kaspofungina dodatkowo znajduje zastosowanie w leczeniu innych zakażeń grzybiczych i w leczeniu empirycznym. Wybór odpowiedniego leku zależy od wieku pacjenta, rodzaju zakażenia oraz innych czynników klinicznych456.

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się rezafungina od kaspofunginy?

Rezafungina podawana jest raz w tygodniu, kaspofungina codziennie. Rezafungina nie jest zalecana u dzieci, kaspofungina tak.

Czy anidulafungina może być stosowana u dzieci?

Tak, anidulafungina jest wskazana do leczenia inwazyjnej kandydozy u dzieci powyżej 1 miesiąca życia.

Który z leków można stosować u pacjentów z niewydolnością nerek?

Wszystkie trzy leki – rezafungina, anidulafungina i kaspofungina – mogą być stosowane bez zmiany dawkowania.

Czy echinokandyny są bezpieczne w ciąży?

Brak danych o bezpieczeństwie w ciąży. Nie zaleca się stosowania tych leków u kobiet w ciąży, chyba że korzyści przeważają nad ryzykiem.