Rezafungina, anidulafungina i kaspofungina to echinokandyny stosowane dożylnie w leczeniu inwazyjnej kandydozy. Różnią się wskazaniami, bezpieczeństwem i możliwością stosowania u dzieci.
Charakterystyka porównywanych substancji czynnych
Rezafungina, anidulafungina i kaspofungina to substancje czynne zaliczane do grupy echinokandyn, które są stosowane dożylnie w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych. Ich wspólną cechą jest hamowanie syntezy glukanu w ścianie komórkowej grzybów, co prowadzi do ich obumarcia. Wszystkie te leki działają głównie przeciwko grzybom z rodzaju Candida, ale różnią się pod pewnymi względami, takimi jak zakres wskazań, możliwość stosowania u dzieci, długość działania czy szczegółowe profile bezpieczeństwa123.
Wskazania do stosowania – podobieństwa i różnice
Wszystkie trzy substancje są stosowane głównie w leczeniu inwazyjnej kandydozy. Jednak zakres ich zastosowania oraz grupy pacjentów, dla których są przeznaczone, nieco się różnią:
- Rezafungina jest wskazana wyłącznie do leczenia inwazyjnej kandydozy u dorosłych4.
- Anidulafungina może być stosowana zarówno u dorosłych, jak i dzieci powyżej 1 miesiąca życia w leczeniu inwazyjnej kandydozy5.
- Kaspofungina jest wskazana do leczenia inwazyjnej kandydozy zarówno u dorosłych, jak i dzieci oraz młodzieży. Dodatkowo kaspofungina może być używana w leczeniu inwazyjnej aspergilozy (szczególnie, gdy inne terapie są nieskuteczne lub nietolerowane) oraz w leczeniu empirycznym u pacjentów z gorączką i neutropenią6.
Warto podkreślić, że tylko anidulafungina i kaspofungina mają udowodnioną skuteczność u dzieci, natomiast rezafungina nie jest obecnie zalecana w tej grupie wiekowej z powodu braku danych786.
Mechanizm działania i farmakokinetyka – na czym polegają różnice?
Wszystkie trzy leki działają poprzez hamowanie enzymu odpowiedzialnego za syntezę glukanu w ścianie komórkowej grzybów, co prowadzi do ich śmierci. Jednak między substancjami występują pewne różnice:
- Rezafungina ma bardzo długi okres półtrwania, co pozwala na podawanie jej raz w tygodniu9.
- Anidulafungina i kaspofungina wymagają codziennego podawania dożylnego1011.
- Wszystkie trzy leki są silnie wiązane z białkami osocza i wydalane głównie z żółcią lub kałem, a nie przez nerki, co jest korzystne u pacjentów z niewydolnością nerek91213.
Mechanizm działania wszystkich echinokandyn jest zbliżony, jednak farmakokinetyka rezafunginy pozwala na rzadsze dawkowanie, co może być wygodniejsze dla pacjentów i personelu medycznego9.
Przeciwwskazania i środki ostrożności – co je łączy, a co różni?
Wszystkie trzy leki są przeciwwskazane u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne echinokandyny141516.
Wspólne środki ostrożności obejmują możliwość wystąpienia reakcji alergicznych oraz zaburzeń czynności wątroby, które mogą wystąpić u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi lub przy jednoczesnym stosowaniu wielu leków171819.
- Rezafungina może powodować przejściowe reakcje związane z infuzją (zaczerwienienie, uczucie ciepła, nudności), a także zwiększać ryzyko fototoksyczności – zaleca się unikanie ekspozycji na promieniowanie UV podczas leczenia i przez tydzień po jego zakończeniu20.
- Anidulafungina wiąże się z ryzykiem reakcji anafilaktycznych oraz może być przeciwwskazana u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy (jeśli preparat zawiera fruktozę)21.
- Kaspofungina może być stosowana u pacjentów z zaburzeniami nerek bez konieczności zmiany dawkowania, jednak przy umiarkowanych zaburzeniach wątroby konieczna jest redukcja dawki22.
Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów
Istotne różnice między tymi substancjami pojawiają się w kontekście bezpieczeństwa stosowania u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz osób z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby:
- Dzieci: Rezafungina nie jest zalecana poniżej 18. roku życia ze względu na brak danych. Anidulafungina i kaspofungina mają potwierdzone bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci powyżej 1 miesiąca życia (anidulafungina) lub nawet młodszych (kaspofungina)786.
- Ciąża: Dla wszystkich trzech leków brak jest odpowiednich danych klinicznych u kobiet w ciąży. Zaleca się unikanie ich stosowania w tym okresie, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko232425.
- Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy leki te przenikają do mleka kobiecego, jednak na podstawie badań na zwierzętach nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka. Zaleca się indywidualną ocenę ryzyka i korzyści232425.
- Pacjenci z zaburzeniami nerek: Wszystkie trzy substancje można stosować bez zmiany dawkowania u osób z niewydolnością nerek262728.
- Pacjenci z zaburzeniami wątroby: Rezafungina i anidulafungina nie wymagają zmiany dawkowania nawet przy poważniejszych zaburzeniach funkcji wątroby, natomiast kaspofungina wymaga redukcji dawki w przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby262722.
- Rezafungina nie wpływa lub ma niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów29.
- Anidulafungina nie ma wpływu na prowadzenie pojazdów30.
- Kaspofungina również nie wykazuje istotnego wpływu na prowadzenie pojazdów31.
W praktyce oznacza to, że leki te nie ograniczają codziennego funkcjonowania pod tym względem.
Podsumowanie – echinokandyny w leczeniu inwazyjnej kandydozy i innych zakażeń grzybiczych
| Substancja czynna | Najważniejsze wskazania | Stosowanie u dzieci | Stosowanie w ciąży | Stosowanie u kierowców |
|---|---|---|---|---|
| Rezafungina | Inwazyjna kandydoza u dorosłych | Nie zaleca się (brak danych poniżej 18 r.ż.) | Nie zaleca się, brak danych | Brak przeciwwskazań |
| Anidulafungina | Inwazyjna kandydoza u dorosłych i dzieci powyżej 1 m.ż. | Od 1 miesiąca życia | Nie zaleca się, chyba że korzyści przeważają nad ryzykiem | Brak przeciwwskazań |
| Kaspofungina | Inwazyjna kandydoza, inwazyjna aspergiloza, leczenie empiryczne u gorączkujących z neutropenią | Możliwe stosowanie u dzieci | Nie zaleca się, brak danych | Brak przeciwwskazań |
Rezafungina, anidulafungina i kaspofungina – najważniejsze różnice
Wszystkie trzy substancje należą do tej samej grupy leków, lecz różnią się pod względem zakresu wskazań, możliwości stosowania u dzieci oraz schematem dawkowania. Rezafungina wyróżnia się możliwością podawania raz w tygodniu, co może być wygodne dla pacjentów dorosłych. Anidulafungina i kaspofungina mogą być stosowane u dzieci, a kaspofungina dodatkowo znajduje zastosowanie w leczeniu innych zakażeń grzybiczych i w leczeniu empirycznym. Wybór odpowiedniego leku zależy od wieku pacjenta, rodzaju zakażenia oraz innych czynników klinicznych456.


















