Regadenozon – porównanie substancji czynnych

Regadenozon i adenozyna to leki o podobnym mechanizmie działania, stosowane w diagnostyce i leczeniu chorób serca, ale różnią się wskazaniami i zastosowaniem w różnych grupach pacjentów.

Podstawowe informacje o porównywanych substancjach czynnych

Regadenozon oraz adenozyna to substancje czynne należące do grupy leków wykorzystywanych w kardiologii, szczególnie w diagnostyce oraz leczeniu wybranych zaburzeń serca¹². Obie substancje działają poprzez wpływ na receptory adenozynowe w sercu, prowadząc do rozszerzenia naczyń wieńcowych lub zmian w przewodnictwie impulsów elektrycznych w sercu¹². Dzięki temu umożliwiają wykonywanie specjalistycznych badań diagnostycznych lub leczenie niektórych arytmii. Ich zastosowanie wymaga jednak odpowiednich warunków medycznych i monitorowania pacjenta³⁴.

Wskazania do stosowania – podobieństwa i różnice

Obie substancje wykazują pewne podobieństwa, jeśli chodzi o mechanizm działania, jednak ich zastosowania różnią się znacząco.

• Regadenozon jest stosowany wyłącznie u dorosłych pacjentów jako środek do obciążenia farmakologicznego podczas obrazowania perfuzji serca oraz do pomiaru cząstkowej rezerwy przepływu wieńcowego podczas inwazyjnej angiografii wieńcowej⁵.
• Adenozyna znajduje zastosowanie głównie w leczeniu napadowych częstoskurczów nadkomorowych, zarówno u dorosłych, jak i dzieci, a także jako pomoc w diagnostyce różnicowej tych zaburzeń rytmu⁶.

Regadenozon nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży, natomiast adenozyna może być stosowana już od okresu noworodkowego do 18. roku życia w określonych wskazaniach⁷⁶. Ponadto adenozyna jest przeznaczona do szybkiego przywracania rytmu zatokowego w arytmiach, podczas gdy regadenozon pełni rolę wyłącznie diagnostyczną.

Mechanizm działania i farmakokinetyka – co je łączy, a co różni?

Zarówno regadenozon, jak i adenozyna działają poprzez aktywację receptorów adenozynowych, ale różnią się selektywnością i efektem końcowym:

• Regadenozon jest selektywnym agonistą receptora adenozyny A2A, co prowadzi głównie do rozszerzenia naczyń wieńcowych i zwiększenia przepływu krwi w sercu. Jego działanie wykorzystywane jest w obrazowaniu perfuzji mięśnia sercowego oraz w pomiarze rezerwy przepływu wieńcowego¹.
• Adenozyna działa na kilka podtypów receptorów adenozynowych, przede wszystkim na A1, co powoduje spowolnienie przewodzenia w węźle przedsionkowo-komorowym i umożliwia szybkie przywrócenie prawidłowego rytmu serca w arytmiach².

Farmakokinetyka tych substancji również się różni. Regadenozon ma dłuższy czas działania, a jego efekt utrzymuje się przez kilka minut, co pozwala na przeprowadzenie badania diagnostycznego. Adenozyna natomiast działa bardzo krótko – jej efekt ustępuje zwykle w ciągu kilku sekund, co jest pożądane przy przerwaniu napadu arytmii⁸⁹. Obie substancje podawane są dożylnie.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co trzeba wiedzieć?

Chociaż regadenozon i adenozyna mają podobne przeciwwskazania, istnieją też pewne różnice, na które warto zwrócić uwagę.

• Obie substancje są przeciwwskazane u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym II i III stopnia (jeśli nie mają wszczepionego rozrusznika), zespołem chorego węzła zatokowego, ciężkim niedociśnieniem tętniczym oraz zdekompensowaną niewydolnością serca¹⁰¹¹.
• Adenozyna jest dodatkowo przeciwwskazana u osób z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc z objawami skurczu oskrzeli, czyli np. astmą¹¹.
• Regadenozon natomiast może powodować zwężenie oskrzeli, ale badania sugerują, że ryzyko to jest niewielkie, szczególnie u osób z łagodną lub umiarkowaną astmą czy POChP¹².

Obie substancje wymagają monitorowania EKG i dostępności sprzętu do resuscytacji podczas podawania³⁴. Dodatkowo, niektóre leki mogą wpływać na ich działanie (np. aminofilina, teofilina, kofeina), dlatego należy ich unikać przed planowanym podaniem tych leków¹³¹⁴.

Bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów

Stosowanie regadenozonu i adenozyny w określonych grupach pacjentów różni się w kilku ważnych aspektach:

• Dzieci i młodzież: Regadenozon nie jest zalecany dla osób poniżej 18. roku życia, natomiast adenozyna może być stosowana nawet u noworodków, ale tylko w określonych wskazaniach⁷⁶.
• Kobiety w ciąży: Dla obu substancji nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, dlatego ich stosowanie w ciąży jest możliwe tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko¹⁵¹⁶.
• Kobiety karmiące piersią: Zaleca się przerwanie karmienia piersią na czas podawania regadenozonu i przez co najmniej 10 godzin po jego podaniu. W przypadku adenozyny również nie zaleca się jej stosowania w okresie laktacji¹⁵¹⁶.
• Pacjenci z zaburzeniami nerek lub wątroby: W przypadku obu substancji nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób z niewydolnością nerek lub wątroby⁷¹⁷.
• Kierowcy: Po podaniu regadenozonu mogą wystąpić przejściowe objawy, takie jak zawroty głowy czy duszność, dlatego zaleca się wstrzymanie się od prowadzenia pojazdów do czasu ich ustąpienia. Adenozyna nie wpływa istotnie na zdolność prowadzenia pojazdów, ponieważ działa bardzo krótko¹⁸¹⁹.

Regadenozon i adenozyna – porównanie kluczowych cech

Regadenozon i adenozyna – skuteczność i bezpieczeństwo w praktyce

Regadenozon i adenozyna to leki o zbliżonym mechanizmie działania, jednak ich zastosowania kliniczne oraz profil bezpieczeństwa różnią się w istotny sposób. Regadenozon jest wykorzystywany głównie w diagnostyce choroby wieńcowej u dorosłych, natomiast adenozyna jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu niektórych arytmii, również u dzieci⁵⁶. Wybór odpowiedniej substancji zależy od wskazania, wieku pacjenta oraz obecności chorób towarzyszących. Obie substancje wymagają podania w warunkach szpitalnych, pod ścisłym nadzorem i monitorowaniem pacjenta. Ważne jest, aby przed podaniem wykluczyć przeciwwskazania i być przygotowanym na możliwość wystąpienia działań niepożądanych.