Ogólne zasady dawkowania ranolazyny
Ranolazyna jest stosowana u dorosłych w leczeniu objawów stabilnej dławicy piersiowej, zwłaszcza gdy inne leki nie przynoszą oczekiwanych rezultatów lub są źle tolerowane123. Lek występuje w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępnych w trzech dawkach: 375 mg, 500 mg i 750 mg456. Tabletki należy połykać w całości, nie wolno ich kruszyć, dzielić ani żuć, a można je przyjmować niezależnie od posiłków789.
- Dawka początkowa: 375 mg dwa razy na dobę.
- Stopniowe zwiększanie dawki: Po 2–4 tygodniach leczenia dawkę można zwiększyć do 500 mg dwa razy na dobę, a następnie do maksymalnej zalecanej dawki 750 mg dwa razy na dobę, jeśli jest to konieczne i dobrze tolerowane.
- Zmniejszenie dawki: Jeśli wystąpią działania niepożądane (np. zawroty głowy, nudności lub wymioty), dawkę można obniżyć do 500 mg lub 375 mg dwa razy na dobę. Jeśli objawy nie ustępują po zmniejszeniu dawki, lek należy odstawić.
- Interakcje: Ostrożność jest wymagana przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na metabolizm ranolazyny, takich jak umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem, flukonazol) lub inhibitory glikoproteiny P (np. werapamil, cyklosporyna). Stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania ranolazyny u osób poniżej 18 roku życia nie zostały określone. Brak dostępnych danych klinicznych, dlatego nie zaleca się stosowania tego leku w tej grupie wiekowej101112.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób starszych należy zachować ostrożność podczas ustalania dawki, ponieważ wraz z wiekiem pogarsza się czynność nerek, co może prowadzić do zwiększenia ilości leku w organizmie i częstszego występowania działań niepożądanych101112. W tej grupie częstość występowania działań niepożądanych jest większa.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- W przypadku łagodnego lub umiarkowanego zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny 30–80 ml/min) zaleca się ostrożne dobieranie dawki i monitorowanie stanu zdrowia.
- Stosowanie ranolazyny jest przeciwwskazane u osób z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min).
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- U osób z łagodnym zaburzeniem czynności wątroby zaleca się ostrożne ustalanie dawki i częste monitorowanie stanu zdrowia.
- Ranolazyna jest przeciwwskazana u osób z umiarkowanym i ciężkim zaburzeniem czynności wątroby.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
W badaniach przedklinicznych wykazano, że ranolazyna przenika do mleka zwierząt i może wywoływać działania niepożądane u potomstwa131415. Informacje dotyczące stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią są ograniczone, dlatego stosowanie w tych grupach powinno być rozważane jedynie w wyjątkowych przypadkach i po ocenie korzyści do ryzyka przez lekarza.
Pacjenci z małą masą ciała i niewydolnością serca
- U osób o masie ciała poniżej 60 kg oraz u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką zastoinową niewydolnością serca (klasa III–IV w klasyfikacji NYHA) należy zachować szczególną ostrożność i monitorować występowanie działań niepożądanych.
- Ranolazyny nie należy stosować z silnymi inhibitorami CYP3A4 oraz niektórymi lekami przeciwarytmicznymi (np. chinidyna, dofetylid, sotalol – z wyjątkiem amiodaronu).
- Jednoczesne stosowanie umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 lub inhibitorów glikoproteiny P wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta.
- U pacjentów z kilkoma czynnikami ryzyka (np. starszy wiek, mała masa ciała, niewydolność nerek lub wątroby) ryzyko działań niepożądanych jest wyższe, dlatego lekarz może zalecić niższe dawki lub częstsze kontrole.
- W razie przedawkowania konieczna jest obserwacja pacjenta i leczenie objawowe, ponieważ usunięcie leku za pomocą dializy jest mało prawdopodobne.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Maksymalna zalecana dawka ranolazyny wynosi 750 mg dwa razy na dobę, czyli łącznie 1500 mg na dobę456. Przekroczenie tej dawki zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy, nudności, wymioty, podwójne widzenie, senność czy omdlenia161718. W przypadku przedawkowania pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją, a leczenie polega na łagodzeniu objawów, gdyż usunięcie leku przez dializę jest trudne.
Podsumowanie dawkowania ranolazyny w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Początkowo 375 mg dwa razy na dobę; po 2–4 tygodniach możliwość zwiększenia do 500 mg, a następnie do maksymalnie 750 mg dwa razy na dobę. Dawkę dobiera się indywidualnie w zależności od tolerancji i skuteczności. |
| Dzieci i młodzież (<18 lat) | Nie zaleca się stosowania; brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. |
| Osoby starsze | Stosować ostrożnie, możliwa większa wrażliwość na lek i częstsze działania niepożądane; dawkę ustala się jak u dorosłych, ale z indywidualną oceną tolerancji. |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Łagodne/umiarkowane zaburzenia: ostrożne dobieranie dawki i monitorowanie; ciężkie zaburzenia (klirens kreatyniny < 30 ml/min): przeciwwskazane. |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Łagodne zaburzenia: ostrożne ustalanie dawki; umiarkowane i ciężkie zaburzenia: przeciwwskazane. |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Stosować wyłącznie, gdy korzyści przewyższają ryzyko, po ocenie przez lekarza. |
| Pacjenci z małą masą ciała i niewydolnością serca | Szczególna ostrożność, możliwa większa częstość działań niepożądanych; indywidualna ocena dawkowania. |
Ranolazyna – indywidualizacja dawkowania i bezpieczeństwo stosowania
Dawkowanie ranolazyny wymaga indywidualnego podejścia i ścisłego przestrzegania zaleceń. Lek jest dostępny wyłącznie dla dorosłych, a jego dawkę należy stopniowo zwiększać, obserwując skuteczność i tolerancję. W przypadku działań niepożądanych konieczna jest redukcja dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych, z chorobami nerek, wątroby, niską masą ciała oraz u pacjentów z niewydolnością serca. Maksymalna dobowa dawka nie powinna przekraczać 1500 mg. Stosowanie ranolazyny u dzieci, młodzieży, kobiet w ciąży i karmiących piersią jest niewskazane lub wymaga indywidualnej decyzji lekarza456.


















