Rabarbar kędzierzawy

Rabarbar kędzierzawy (łac. Rheum rhabarbarum lub Rheum rhaponticum) to roślina znana nie tylko ze swoich kulinarnych właściwości, ale również z licznych zastosowań w medycynie. Należy do rodziny rdestowatych (Polygonaceae) i jest rośliną wieloletnią, która wyróżnia się jadalnymi ogonkami liściowymi o charakterystycznym kwaskowatym smaku. Rabarbar kędzierzawy ma swoje korzenie w Azji Środkowej oraz wschodniej Europie, jednak dzięki swoim walorom smakowym i zdrowotnym, jest szeroko uprawiany na całym świecie. W kontekście medycznym, rabarbar zyskuje na znaczeniu dzięki swoim właściwościom leczniczym, które są wykorzystywane w terapii różnych schorzeń.

Występowanie

Rabarbar kędzierzawy preferuje gleby wilgotne i żyzne, co sprawia, że często można go spotkać w pobliżu strumieni i rzek. Roślina ta jest mrozoodporna, co oznacza, że może rosnąć w różnych warunkach klimatycznych. W Polsce rabarbar kędzierzawy jest popularny zarówno w ogrodach, jak i w uprawach przemysłowych, co przyczynia się do jego powszechnej dostępności. Dzięki swojej odporności na różne warunki atmosferyczne, rabarbar stał się rośliną łatwą w uprawie i cieszy się uznaniem wśród ogrodników.

Najważniejsze Substancje Chemiczne

Rabarbar kędzierzawy zawiera wiele substancji chemicznych, które mają istotne znaczenie z punktu widzenia medycyny. Do najważniejszych z nich należą:

• Antrachinony: Związki te są obecne głównie w korzeniu rabarbaru i wykazują działanie przeczyszczające oraz przeciwzapalne.
• Stilbeny: Polifenole te, w tym resweratrol, działają przeciwutleniająco i mogą być korzystne dla układu sercowo-naczyniowego.
• Kwasy Organiczne: Rabarbar zawiera kwasy jabłkowy, octowy, bursztynowy, cytrynowy oraz szczawiowy. Kwas szczawiowy, choć ma swoje zalety, w nadmiarze może prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak kamienie nerkowe.
• Witaminy i Minerały: Ogonki liściowe rabarbaru są bogate w witaminy C, E, K oraz witaminy z grupy B, a także minerały, takie jak cynk, magnez, sód i żelazo.

Działanie Surowców Pozyskiwanych z Rośliny

Rabarbar kędzierzawy dostarcza różnych surowców, które mają zastosowanie w lecznictwie. Najważniejsze z nich to:

Korzeń Rabarbaru Kędzierzawego

Korzeń rabarbaru kędzierzawego jest jednym z najważniejszych surowców leczniczych. Zawarte w nim antrachinony wykazują silne działanie przeczyszczające i przeciwzapalne, co czyni go skutecznym w leczeniu długotrwałych zaparć. Dodatkowo, korzeń ten ma właściwości antyseptyczne i nawilżające. Stosowany jest w terapii dolegliwości wątrobowych i hemoroidów.

Ogonki Liściowe

Ogonki liściowe rabarbaru ogrodowego są jadalne i cieszą się popularnością w kuchni ze względu na swój kwaskowaty smak. Zawierają błonnik, który wspomaga pracę układu pokarmowego, co jest korzystne w przypadku zaparć. Dzięki niskiemu indeksowi glikemicznemu, ogonki liściowe są również polecane w diecie cukrzycowej.

Wykorzystanie w Lecznictwie

Rabarbar kędzierzawy i surowce z niego pozyskiwane mają zastosowanie w medycynie. Oto niektóre z ich zastosowań:

• Regulacja Trawienia: Korzeń rabarbaru kędzierzawego jest skuteczny w regulacji trawienia i łagodzeniu objawów zapalenia jelit.
• Dolegliwości Wątrobowe: Preparaty z korzenia rabarbaru są stosowane w leczeniu dolegliwości wątrobowych.
• Hemoroidy i Podrażnienia Skórne: Korzeń rabarbaru znajduje zastosowanie w leczeniu hemoroidów oraz podrażnień skórnych dzięki swoim właściwościom antyseptycznym.

Wskazania do Stosowania

Rabarbar kędzierzawy i jego surowce są wskazane w leczeniu wielu dolegliwości:

• Długotrwałe Zaparcia: Korzeń rabarbaru kędzierzawego jest skuteczny w terapii tych dolegliwości dzięki swoim właściwościom przeczyszczającym.
• Dolegliwości Wątrobowe: Preparaty z korzenia rabarbaru są stosowane w leczeniu schorzeń wątrobowych.
• Hemoroidy i Podrażnienia Skórne: Korzeń rabarbaru jest pomocny w leczeniu hemoroidów oraz podrażnień skórnych ze względu na swoje właściwości antyseptyczne.

Ostrzeżenia i Środki Ostrożności

Pomimo licznych korzyści zdrowotnych, rabarbar kędzierzawy wymaga ostrożności w stosowaniu:

• Nadmierne Spożycie Kwasu Szczawiowego: Rabarbar jest bogaty w kwas szczawiowy, który w nadmiarze może prowadzić do hiperoksalurii, tworzenia się kamieni nerkowych oraz zaburzeń gospodarki wapniowej. Osoby cierpiące na dnę moczanową, kamicę nerkową, anemię oraz osteoporozę powinny unikać spożywania rabarbaru.
• Liście Rabarbaru: Spożycie liści rabarbaru może prowadzić do zatruć, objawiających się biegunką, nudnościami i wymiotami, ze względu na wysoką zawartość kwasu szczawiowego.
• Przeciwwskazania: Rabarbar nie powinien być spożywany w dużych ilościach z powodu jego właściwości przeczyszczających, co może prowadzić do zaburzeń trawiennych.

Podsumowując, rabarbar kędzierzawy oraz surowce z niego pozyskiwane oferują wiele korzyści zdrowotnych, ale ich stosowanie wymaga odpowiedniej ostrożności, zwłaszcza u osób z określonymi schorzeniami lub w przypadku nadmiernego spożycia. Warto zasięgnąć porady specjalisty przed rozpoczęciem terapii opartej na tej roślinie.