REKLAMA

Jak prawidłowo dawkować pirazynamid?

Pirazynamid (Pyrazinamidum) jest stosowany głównie w leczeniu gruźlicy, zwykle jako jeden z kilku leków przyjmowanych jednocześnie. Dawkowanie tej substancji zależy od masy ciała pacjenta, a także od wieku, funkcji nerek oraz wątroby1.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Typowa dawka pirazynamidu dla osoby dorosłej wynosi od 20 do 30 mg na każdy kilogram masy ciała, podawana raz na dobę1.
  • Najczęściej stosuje się 1,5 g (czyli 1500 mg) jednorazowo w ciągu dnia1.
  • Dawka dobowa nie powinna przekraczać 2 g (2000 mg)1.
  • Pirazynamid przyjmuje się doustnie, popijając wodą1.

Czas trwania terapii i schematy leczenia

Pirazynamid podaje się zazwyczaj w pierwszej fazie leczenia gruźlicy, czyli podczas tak zwanego leczenia intensywnego, trwającego zwykle dwa miesiące. W tym okresie stosuje się go razem z innymi lekami przeciwgruźliczymi, takimi jak ryfampicyna i izoniazyd2. Dzięki temu leczenie jest bardziej skuteczne i zmniejsza się ryzyko nawrotów choroby2.

Ważne informacje o bezpieczeństwie stosowania pirazynamidu:

  • Pirazynamid wykazuje znaczną toksyczność już w dawkach leczniczych – ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy dawkach powyżej 1,5 g na dobę3.
  • Przekroczenie 2 g na dobę może prowadzić do poważnych uszkodzeń wątroby3.
  • Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest oznaczenie poziomu kwasu moczowego, bilirubiny i enzymów wątrobowych3.
  • Pirazynamid nie powinien być stosowany u osób z niewydolnością wątroby, dną moczanową lub porfirią4.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Pirazynamid może być stosowany u dzieci, ale zaleca się jego podawanie wyłącznie w warunkach szpitalnych (lecznictwo zamknięte)5.
  • Dokładne dawkowanie u dzieci powinno być ustalane indywidualnie, najczęściej w oparciu o masę ciała, pod ścisłym nadzorem lekarza5.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych stosuje się zwykle te same dawki co u dorosłych, jednak należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza jeśli występują choroby wątroby lub nerek3.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • W przypadku niewydolności nerek dawka pirazynamidu powinna zostać zmniejszona1.
  • Lek należy stosować ostrożnie i pod ścisłą kontrolą lekarza5.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Pirazynamid jest przeciwwskazany u osób z niewydolnością wątroby oraz u tych, którzy przebyli choroby tego narządu45.
  • Lek nie powinien być stosowany u alkoholików oraz osób, u których wyniki prób wątrobowych przed leczeniem wskazują na niewydolność wątroby5.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Pirazynamid nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży4.
  • Lek jest także przeciwwskazany w okresie karmienia piersią4.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dawka pirazynamidu nie powinna przekraczać 2 g na dobę1.
  • Przedawkowanie leku może prowadzić do poważnych uszkodzeń wątroby i wymaga natychmiastowej kontroli czynności tego narządu oraz poziomu kwasu moczowego6.
  • W przypadku ciężkiego zatrucia konieczne może być wykonanie dializy krwi6.
Pirazynamid – szczególne zalecenia podczas leczenia:

  • Lek stosowany jest wyłącznie w leczeniu skojarzonym, nigdy jako jedyny środek przeciwgruźliczy2.
  • W trakcie terapii konieczne są regularne badania kontrolne – co 10–14 dni należy sprawdzać czynność wątroby oraz poziom bilirubiny i enzymów wątrobowych5.
  • U dzieci leczenie powinno odbywać się w szpitalu5.
  • W przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby lub ostrego zapalenia stawów lek należy odstawić5.

Podsumowanie dawkowania pirazynamidu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 20–30 mg/kg masy ciała raz na dobę; zwykle 1,5 g/dobę, maksymalnie 2 g/dobę1
Dzieci Dawkowanie indywidualne wg masy ciała, tylko w szpitalu5
Osoby starsze Zwykle jak u dorosłych, z ostrożnością przy zaburzeniach wątroby i nerek3
Pacjenci z niewydolnością nerek Dawkę należy zmniejszyć, stosować ostrożnie15
Pacjenci z niewydolnością wątroby Przeciwwskazane45
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane4

Pirazynamid – bezpieczne i skuteczne dawkowanie w leczeniu gruźlicy

Prawidłowe dawkowanie pirazynamidu jest kluczowe dla skutecznego leczenia gruźlicy i bezpieczeństwa pacjenta. Dawkę należy dostosować do masy ciała oraz stanu zdrowia, szczególnie w przypadku dzieci, osób starszych i pacjentów z chorobami nerek lub wątroby. Należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarskich oraz regularnie wykonywać badania kontrolne w trakcie terapii. Pirazynamid nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży, matek karmiących piersią oraz osób z niewydolnością wątroby.

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować pirazynamid u dorosłych?

U dorosłych zwykle stosuje się 20–30 mg/kg masy ciała raz na dobę, najczęściej 1,5 g, nie więcej niż 2 g na dobę.

Czy pirazynamid można stosować u dzieci?

Tak, ale wyłącznie w warunkach szpitalnych, z indywidualnym dostosowaniem dawki do masy ciała.

Czy pirazynamid jest bezpieczny w ciąży?

Nie. Pirazynamid jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.

Jak zmodyfikować dawkę pirazynamidu przy niewydolności nerek?

W przypadku niewydolności nerek dawka powinna być zmniejszona i stosowana pod kontrolą lekarza.

Jaka jest maksymalna dawka pirazynamidu na dobę?

Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 2 g.

REKLAMA