Propyfenazon – bezpieczeństwo stosowania w różnych sytuacjach
Stosowanie propyfenazonu wymaga zachowania ostrożności w przypadku określonych schorzeń i grup pacjentów, zwłaszcza ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych lub interakcji z innymi lekami12.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
- Nie zaleca się stosowania propyfenazonu u kobiet w ciąży. Szczególnie nie powinno się go stosować w pierwszym i drugim trymestrze, a także w ostatnich tygodniach ciąży. Propyfenazon może niekorzystnie wpływać na rozwój płodu, w tym powodować małowodzie oraz zwężenie przewodu tętniczego u dziecka34.
- W przypadku kobiet karmiących piersią – propyfenazon przenika do mleka matki, dlatego nie powinno się go stosować w okresie laktacji, ze względu na ryzyko dla noworodka56.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
- Propyfenazon stosowany zgodnie z zaleceniami nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługę maszyn78.
- Nie zgłaszano występowania senności czy zawrotów głowy po jego przyjęciu w dawkach terapeutycznych.
- Nie stosuj propyfenazonu, jeśli jesteś uczulony na pirazolony (np. propyfenazon, fenazon, metamizol) lub inne składniki leku2.
- Unikaj stosowania propyfenazonu w przypadku ciężkiej niewydolności wątroby lub nerek, zaburzeń krwiotwórczych, choroby alkoholowej oraz wrodzonego niedoboru dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej12.
- Nie stosuj długotrwale ani w dawkach większych niż zalecane – zwiększa to ryzyko uszkodzenia wątroby i nerek910.
- Jeśli masz astmę, przewlekły nieżyt nosa lub pokrzywkę, zachowaj szczególną ostrożność – istnieje ryzyko reakcji alergicznych11.
Interakcje z alkoholem
- Podczas stosowania propyfenazonu (w połączeniu z paracetamolem i kofeiną) nie należy spożywać alkoholu912.
- Alkohol może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza jeśli lek zawiera także paracetamol1312.
- Niektóre leki, które wpływają na wątrobę (np. niektóre leki nasenne czy przeciwpadaczkowe), mogą również zwiększać toksyczność leku, jeśli są przyjmowane jednocześnie z alkoholem1312.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
- Propyfenazon nie powinien być stosowany u osób z ciężką niewydolnością nerek12.
- W przypadku łagodniejszych zaburzeń funkcji nerek należy zachować ostrożność i skonsultować się z lekarzem w sprawie dawkowania14.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
- Propyfenazon (w połączeniu z paracetamolem) jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności wątroby12.
- U osób z łagodniejszymi zaburzeniami wątroby należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza w przypadku długotrwałego stosowania lub przyjmowania wysokich dawek914.
Stosowanie substancji czynnej u seniorów
- U osób starszych nie są wymagane szczególne modyfikacje dawkowania, jednak zawsze warto zachować ostrożność z uwagi na większą wrażliwość na leki i ryzyko interakcji z innymi stosowanymi preparatami15.
- Ostrożność powinni zachować pacjenci z zaburzeniami krwiotwórczymi, zespołem Gilberta, astmą, przewlekłym nieżytem nosa lub pokrzywką1611.
- Propyfenazon nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12. roku życia2.
- Osoby z wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej są w grupie ryzyka wystąpienia niedokrwistości hemolitycznej2.
- W przypadku wystąpienia reakcji alergicznych lub niepokojących objawów należy przerwać stosowanie leku11.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Pacjenci z chorobą alkoholową nie powinni stosować propyfenazonu12.
- Osoby z ostrą porfirią wątrobową, ciężkimi zaburzeniami krwiotwórczymi, nadciśnieniem tętniczym czy chorobą wrzodową powinny unikać stosowania tej substancji czynnej1.
- Propyfenazon może wchodzić w interakcje z innymi lekami – szczególnie należy uważać na leki wpływające na wątrobę oraz na inne środki przeciwbólowe1312.
Podsumowanie bezpieczeństwa propyfenazonu w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Nie zalecane | Ryzyko dla płodu, zwłaszcza po 20. tygodniu ciąży |
| Kobiety karmiące piersią | Nie zalecane | Przenika do mleka, potencjalne ryzyko dla dziecka |
| Seniorzy | Można stosować | Zachować ostrożność ze względu na możliwe interakcje i wrażliwość |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności | W lżejszych przypadkach – ostrożność i ewentualna modyfikacja dawki |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności | Ostrożność w łagodniejszych zaburzeniach |
| Prowadzenie pojazdów | Można stosować | Nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów |
| Alkohol | Nie zalecane | Zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby |
| Osoby z chorobami krwi | Przeciwwskazane | Ryzyko zaostrzenia choroby |
| Dzieci poniżej 12 lat | Przeciwwskazane | Brak danych dotyczących bezpieczeństwa |
| Osoby z astmą, przewlekłym nieżytem nosa lub pokrzywką | Zachować ostrożność | Możliwość reakcji alergicznych |


















