Propyfenazon – bezpieczeństwo stosowania w różnych sytuacjach

Stosowanie propyfenazonu wymaga zachowania ostrożności w przypadku określonych schorzeń i grup pacjentów, zwłaszcza ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych lub interakcji z innymi lekami12.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

  • Nie zaleca się stosowania propyfenazonu u kobiet w ciąży. Szczególnie nie powinno się go stosować w pierwszym i drugim trymestrze, a także w ostatnich tygodniach ciąży. Propyfenazon może niekorzystnie wpływać na rozwój płodu, w tym powodować małowodzie oraz zwężenie przewodu tętniczego u dziecka34.
  • W przypadku kobiet karmiących piersią – propyfenazon przenika do mleka matki, dlatego nie powinno się go stosować w okresie laktacji, ze względu na ryzyko dla noworodka56.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

  • Propyfenazon stosowany zgodnie z zaleceniami nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługę maszyn78.
  • Nie zgłaszano występowania senności czy zawrotów głowy po jego przyjęciu w dawkach terapeutycznych.
Ważne dla bezpieczeństwa stosowania propyfenazonu:

  • Nie stosuj propyfenazonu, jeśli jesteś uczulony na pirazolony (np. propyfenazon, fenazon, metamizol) lub inne składniki leku2.
  • Unikaj stosowania propyfenazonu w przypadku ciężkiej niewydolności wątroby lub nerek, zaburzeń krwiotwórczych, choroby alkoholowej oraz wrodzonego niedoboru dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej12.
  • Nie stosuj długotrwale ani w dawkach większych niż zalecane – zwiększa to ryzyko uszkodzenia wątroby i nerek910.
  • Jeśli masz astmę, przewlekły nieżyt nosa lub pokrzywkę, zachowaj szczególną ostrożność – istnieje ryzyko reakcji alergicznych11.

Interakcje z alkoholem

  • Podczas stosowania propyfenazonu (w połączeniu z paracetamolem i kofeiną) nie należy spożywać alkoholu912.
  • Alkohol może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza jeśli lek zawiera także paracetamol1312.
  • Niektóre leki, które wpływają na wątrobę (np. niektóre leki nasenne czy przeciwpadaczkowe), mogą również zwiększać toksyczność leku, jeśli są przyjmowane jednocześnie z alkoholem1312.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

  • Propyfenazon nie powinien być stosowany u osób z ciężką niewydolnością nerek12.
  • W przypadku łagodniejszych zaburzeń funkcji nerek należy zachować ostrożność i skonsultować się z lekarzem w sprawie dawkowania14.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

  • Propyfenazon (w połączeniu z paracetamolem) jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności wątroby12.
  • U osób z łagodniejszymi zaburzeniami wątroby należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza w przypadku długotrwałego stosowania lub przyjmowania wysokich dawek914.

Stosowanie substancji czynnej u seniorów

  • U osób starszych nie są wymagane szczególne modyfikacje dawkowania, jednak zawsze warto zachować ostrożność z uwagi na większą wrażliwość na leki i ryzyko interakcji z innymi stosowanymi preparatami15.
Propyfenazon – kiedy należy zachować szczególną ostrożność?

  • Ostrożność powinni zachować pacjenci z zaburzeniami krwiotwórczymi, zespołem Gilberta, astmą, przewlekłym nieżytem nosa lub pokrzywką1611.
  • Propyfenazon nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12. roku życia2.
  • Osoby z wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej są w grupie ryzyka wystąpienia niedokrwistości hemolitycznej2.
  • W przypadku wystąpienia reakcji alergicznych lub niepokojących objawów należy przerwać stosowanie leku11.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Pacjenci z chorobą alkoholową nie powinni stosować propyfenazonu12.
  • Osoby z ostrą porfirią wątrobową, ciężkimi zaburzeniami krwiotwórczymi, nadciśnieniem tętniczym czy chorobą wrzodową powinny unikać stosowania tej substancji czynnej1.
  • Propyfenazon może wchodzić w interakcje z innymi lekami – szczególnie należy uważać na leki wpływające na wątrobę oraz na inne środki przeciwbólowe1312.

Podsumowanie bezpieczeństwa propyfenazonu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Kobiety w ciąży Nie zalecane Ryzyko dla płodu, zwłaszcza po 20. tygodniu ciąży
Kobiety karmiące piersią Nie zalecane Przenika do mleka, potencjalne ryzyko dla dziecka
Seniorzy Można stosować Zachować ostrożność ze względu na możliwe interakcje i wrażliwość
Pacjenci z niewydolnością nerek Przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności W lżejszych przypadkach – ostrożność i ewentualna modyfikacja dawki
Pacjenci z niewydolnością wątroby Przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności Ostrożność w łagodniejszych zaburzeniach
Prowadzenie pojazdów Można stosować Nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów
Alkohol Nie zalecane Zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby
Osoby z chorobami krwi Przeciwwskazane Ryzyko zaostrzenia choroby
Dzieci poniżej 12 lat Przeciwwskazane Brak danych dotyczących bezpieczeństwa
Osoby z astmą, przewlekłym nieżytem nosa lub pokrzywką Zachować ostrożność Możliwość reakcji alergicznych

Pytania i odpowiedzi

Czy propyfenazon jest bezpieczny dla kobiet w ciąży?

Nie, propyfenazon nie jest zalecany w ciąży ze względu na ryzyko dla płodu, w tym małowodzie i zwężenie przewodu tętniczego.

Czy propyfenazon można stosować podczas karmienia piersią?

Nie, propyfenazon przenika do mleka matki i nie powinien być stosowany przez kobiety karmiące piersią.

Czy propyfenazon można łączyć z alkoholem?

Nie należy łączyć propyfenazonu z alkoholem, ponieważ zwiększa to ryzyko uszkodzenia wątroby.

Czy propyfenazon jest bezpieczny dla osób z niewydolnością nerek?

Propyfenazon jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek; w lżejszych przypadkach wymagana jest ostrożność.

Czy propyfenazon można stosować u dzieci?

Nie, propyfenazon nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12. roku życia.