Bezpieczeństwo stosowania prasteronu w ciąży

Stosowanie leków w okresie ciąży wymaga wyjątkowej ostrożności, ponieważ wiele substancji leczniczych może przenikać przez łożysko i oddziaływać na rozwijający się płód. Z tego powodu każda kobieta w ciąży powinna zawsze skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem terapii jakimkolwiek lekiem12.

Prasteron (dehydroepiandrosteron, DHEA) to hormon steroidowy, który jest prekursorem androgenów i estrogenów34. Chociaż naturalnie występuje w organizmie, stosowanie jego syntetycznej postaci jako leku podczas ciąży wiąże się z istotnym ryzykiem.

Wpływ prasteronu na ciążę i rozwój płodu

  • Badania na zwierzętach wykazały, że prasteron może mieć androgenny wpływ na potomstwo płci żeńskiej, prowadząc do maskulinizacji zewnętrznych narządów płciowych56.
  • Podawanie DHEA we wczesnym okresie ciąży u myszy zaburzało jej prawidłowy przebieg5.
  • Wpływ prasteronu na przebieg ciąży i rozwój dziecka u ludzi nie został dokładnie zbadany, jednak na podstawie wyników uzyskanych u zwierząt istnieje ryzyko zaburzeń hormonalnych zarówno u matki, jak i u płodu56.
  • W przypadku leków przeznaczonych dla mężczyzn z prasteronem, wskazane jest natychmiastowe przerwanie leczenia w razie stwierdzenia ciąży7.

Wszystkie dostępne źródła podkreślają, że stosowanie prasteronu w okresie ciąży jest zdecydowanie przeciwwskazane bez względu na trymestr. W razie zajścia w ciążę podczas terapii należy natychmiast przerwać leczenie i zgłosić się do lekarza127.

Ważne: Prasteron nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży, niezależnie od drogi podania i dawki. Wyniki badań na zwierzętach sugerują możliwość wystąpienia poważnych zaburzeń rozwojowych u płodu, szczególnie u potomstwa płci żeńskiej. Brak danych dotyczących bezpieczeństwa u ludzi oznacza, że ryzyko może być nieznane, ale nie można go wykluczyć. W przypadku przypadkowego przyjęcia prasteronu w ciąży należy natychmiast poinformować lekarza i przerwać terapię56.

Stosowanie prasteronu podczas karmienia piersią

Podczas karmienia piersią należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu jakichkolwiek leków, ponieważ wiele substancji może przenikać do mleka matki i wpływać na dziecko. Prasteron nie jest wyjątkiem – dostępne źródła wskazują, że jego stosowanie w okresie laktacji jest zdecydowanie przeciwwskazane12.

  • Wstępne badania sugerują, że DHEA może hamować naturalną laktację u kobiet56.
  • Nie wiadomo, czy prasteron przenika do mleka matki, jednak ze względu na brak danych i potencjalne ryzyko nie zaleca się jego stosowania podczas karmienia piersią56.
  • Leki z prasteronem, niezależnie od postaci, są przeciwwskazane w okresie laktacji12.

Wpływ prasteronu na płodność

W przypadku niektórych preparatów z prasteronem podkreśla się, że nie są one przeznaczone dla kobiet w wieku rozrodczym i nie powinny być stosowane u kobiet planujących ciążę8. W badaniach na zwierzętach i ludziach androgeny, do których należy prasteron, mogą powodować zaburzenia rozwoju narządów płciowych oraz maskulinizację płodów żeńskich57.

Bezpieczeństwo w zależności od postaci i drogi podania

Wszystkie dostępne postacie leków z prasteronem – zarówno doustne, jak i dopochwowe – mają zbliżone przeciwwskazania dotyczące stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią128. Nie odnotowano różnic w bezpieczeństwie pomiędzy różnymi drogami podania w tym kontekście. Nawet preparaty stosowane miejscowo (np. globulki dopochwowe) nie są wskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią8.

Warto wiedzieć:

  • Prasteron jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią, niezależnie od przyjmowanej dawki i formy leku.
  • Nie należy stosować prasteronu u kobiet, które są w wieku rozrodczym i mogą zajść w ciążę.
  • W przypadku stwierdzenia ciąży w trakcie leczenia należy natychmiast przerwać stosowanie prasteronu.
  • Brak danych na temat bezpieczeństwa prasteronu u ludzi w ciąży i podczas laktacji sprawia, że ryzyko niepożądanych skutków jest nieznane, ale nie można go wykluczyć.

Tabela: Bezpieczeństwo stosowania prasteronu w ciąży i podczas karmienia piersią

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Nie Przeciwwskazane we wszystkich trymestrach; ryzyko maskulinizacji płodu żeńskiego i zaburzeń hormonalnych
Karmienie piersią Nie Może hamować laktację; brak danych o przenikaniu do mleka; przeciwwskazane

Prasteron – niezalecany w okresie ciąży i karmienia piersią

Podsumowując, prasteron (DHEA) nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży ani podczas karmienia piersią, niezależnie od postaci leku i drogi podania. Wyniki badań na zwierzętach sugerują ryzyko nieprawidłowego rozwoju płodu, szczególnie u płci żeńskiej, a także możliwość zaburzeń hormonalnych. Dodatkowo, prasteron może hamować laktację i nie wiadomo, czy przenika do mleka matki. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii należy natychmiast przerwać leczenie. Brak jest również wskazań do stosowania tej substancji u kobiet w wieku rozrodczym, które mogą zajść w ciążę.

Pytania i odpowiedzi

Czy prasteron można stosować w ciąży?

Nie, stosowanie prasteronu jest przeciwwskazane w ciąży, niezależnie od trymestru i postaci leku.

Czy prasteron przenika do mleka matki?

Nie wiadomo, czy prasteron przenika do mleka matki, ale ze względu na potencjalne ryzyko nie należy go stosować podczas karmienia piersią.

Jakie są skutki stosowania prasteronu w ciąży?

Może dojść do zaburzeń hormonalnych u matki i dziecka oraz maskulinizacji płodu żeńskiego – wykazano to w badaniach na zwierzętach.

Czy można stosować globulki dopochwowe z prasteronem podczas ciąży lub karmienia piersią?

Nie, wszystkie postacie prasteronu są przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią.