Bezpieczeństwo stosowania prasteronu w ciąży
Stosowanie leków w okresie ciąży wymaga wyjątkowej ostrożności, ponieważ wiele substancji leczniczych może przenikać przez łożysko i oddziaływać na rozwijający się płód. Z tego powodu każda kobieta w ciąży powinna zawsze skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem terapii jakimkolwiek lekiem12.
Prasteron (dehydroepiandrosteron, DHEA) to hormon steroidowy, który jest prekursorem androgenów i estrogenów34. Chociaż naturalnie występuje w organizmie, stosowanie jego syntetycznej postaci jako leku podczas ciąży wiąże się z istotnym ryzykiem.
Wpływ prasteronu na ciążę i rozwój płodu
- Badania na zwierzętach wykazały, że prasteron może mieć androgenny wpływ na potomstwo płci żeńskiej, prowadząc do maskulinizacji zewnętrznych narządów płciowych56.
- Podawanie DHEA we wczesnym okresie ciąży u myszy zaburzało jej prawidłowy przebieg5.
- Wpływ prasteronu na przebieg ciąży i rozwój dziecka u ludzi nie został dokładnie zbadany, jednak na podstawie wyników uzyskanych u zwierząt istnieje ryzyko zaburzeń hormonalnych zarówno u matki, jak i u płodu56.
- W przypadku leków przeznaczonych dla mężczyzn z prasteronem, wskazane jest natychmiastowe przerwanie leczenia w razie stwierdzenia ciąży7.
Wszystkie dostępne źródła podkreślają, że stosowanie prasteronu w okresie ciąży jest zdecydowanie przeciwwskazane bez względu na trymestr. W razie zajścia w ciążę podczas terapii należy natychmiast przerwać leczenie i zgłosić się do lekarza127.
Stosowanie prasteronu podczas karmienia piersią
Podczas karmienia piersią należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu jakichkolwiek leków, ponieważ wiele substancji może przenikać do mleka matki i wpływać na dziecko. Prasteron nie jest wyjątkiem – dostępne źródła wskazują, że jego stosowanie w okresie laktacji jest zdecydowanie przeciwwskazane12.
- Wstępne badania sugerują, że DHEA może hamować naturalną laktację u kobiet56.
- Nie wiadomo, czy prasteron przenika do mleka matki, jednak ze względu na brak danych i potencjalne ryzyko nie zaleca się jego stosowania podczas karmienia piersią56.
- Leki z prasteronem, niezależnie od postaci, są przeciwwskazane w okresie laktacji12.
Wpływ prasteronu na płodność
W przypadku niektórych preparatów z prasteronem podkreśla się, że nie są one przeznaczone dla kobiet w wieku rozrodczym i nie powinny być stosowane u kobiet planujących ciążę8. W badaniach na zwierzętach i ludziach androgeny, do których należy prasteron, mogą powodować zaburzenia rozwoju narządów płciowych oraz maskulinizację płodów żeńskich57.
Bezpieczeństwo w zależności od postaci i drogi podania
Wszystkie dostępne postacie leków z prasteronem – zarówno doustne, jak i dopochwowe – mają zbliżone przeciwwskazania dotyczące stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią128. Nie odnotowano różnic w bezpieczeństwie pomiędzy różnymi drogami podania w tym kontekście. Nawet preparaty stosowane miejscowo (np. globulki dopochwowe) nie są wskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią8.
- Prasteron jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią, niezależnie od przyjmowanej dawki i formy leku.
- Nie należy stosować prasteronu u kobiet, które są w wieku rozrodczym i mogą zajść w ciążę.
- W przypadku stwierdzenia ciąży w trakcie leczenia należy natychmiast przerwać stosowanie prasteronu.
- Brak danych na temat bezpieczeństwa prasteronu u ludzi w ciąży i podczas laktacji sprawia, że ryzyko niepożądanych skutków jest nieznane, ale nie można go wykluczyć.
Tabela: Bezpieczeństwo stosowania prasteronu w ciąży i podczas karmienia piersią
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie | Przeciwwskazane we wszystkich trymestrach; ryzyko maskulinizacji płodu żeńskiego i zaburzeń hormonalnych |
| Karmienie piersią | Nie | Może hamować laktację; brak danych o przenikaniu do mleka; przeciwwskazane |
Prasteron – niezalecany w okresie ciąży i karmienia piersią
Podsumowując, prasteron (DHEA) nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży ani podczas karmienia piersią, niezależnie od postaci leku i drogi podania. Wyniki badań na zwierzętach sugerują ryzyko nieprawidłowego rozwoju płodu, szczególnie u płci żeńskiej, a także możliwość zaburzeń hormonalnych. Dodatkowo, prasteron może hamować laktację i nie wiadomo, czy przenika do mleka matki. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii należy natychmiast przerwać leczenie. Brak jest również wskazań do stosowania tej substancji u kobiet w wieku rozrodczym, które mogą zajść w ciążę.


















