Ogólne zasady dawkowania pitofenonu
Pitofenon jest najczęściej stosowany w postaci roztworu do wstrzykiwań, dostępnego jako preparat złożony z metamizolem sodu oraz fenpiweryną1. Lek ten podaje się domięśniowo, szczególnie w przypadku silnych bólów wywołanych skurczami mięśni gładkich żołądka, jelit, dróg żółciowych lub moczowych2.
- Standardowa dawka dla dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat (powyżej 53 kg masy ciała) wynosi od 2 do 5 ml roztworu do wstrzykiwań podanego domięśniowo.
- W razie potrzeby dawkę można powtórzyć po 6–8 godzinach.
- Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 10 ml roztworu.
- Leczenie trwa zazwyczaj 2–3 dni. Po uzyskaniu poprawy zaleca się przejście na doustne leki przeciwbólowe i rozkurczowe.
- Brak efektu terapeutycznego jest sygnałem do odstawienia leku3.
Roztwór do wstrzykiwań należy stosować wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza i tylko w leczeniu krótkoterminowym, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych i innych poważnych działań niepożądanych3.
- Pitofenon jest częścią preparatu złożonego, który stosuje się tylko domięśniowo i przez krótki czas.
- Lek nie jest przeznaczony do samodzielnego stosowania – wymaga kontroli lekarza.
- Podanie leku wiąże się z ryzykiem reakcji alergicznych, w tym potencjalnie groźnych dla życia.
- Lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 15 roku życia oraz w ciężkich zaburzeniach czynności nerek i wątroby.
Dawkowanie pitofenonu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Pitofenon w postaci roztworu do wstrzykiwań jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 15 roku życia3.
Nie należy stosować tego leku u młodszych pacjentów, a wszelkie przypadki podania w tej grupie wiekowej są zabronione3.
Osoby starsze, pacjenci osłabieni i z obniżoną czynnością nerek
- W przypadku osób starszych, osłabionych oraz pacjentów ze zmniejszonym klirensem kreatyniny należy rozważyć zmniejszenie dawki, ponieważ wydalanie składników leku może być wolniejsze3.
Zmniejszenie dawki zmniejsza ryzyko działań niepożądanych związanych z kumulacją leku w organizmie.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
- W przypadku zaburzeń czynności nerek lub wątroby zaleca się unikanie wielokrotnego podawania dużych dawek.
- Nie ma konieczności zmniejszania dawki, jeśli lek stosowany jest krótkoterminowo.
- Brakuje wystarczających danych dotyczących długotrwałego stosowania leku w tych grupach, szczególnie w ciężkich zaburzeniach czynności nerek i wątroby4.
W przypadku ciężkich zaburzeń funkcji nerek i wątroby lek jest przeciwwskazany5.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Nie należy stosować leku w trzecim trymestrze ciąży5.
Informacje dotyczące stosowania w pozostałych okresach ciąży oraz w okresie karmienia piersią nie zostały szczegółowo określone w dostępnych materiałach źródłowych.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia przed przedawkowaniem
- Maksymalna dawka dobowa roztworu do wstrzykiwań to 10 ml3.
- Przekroczenie tej dawki może prowadzić do objawów przedawkowania, takich jak zaburzenia układu krwiotwórczego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, a w ciężkich przypadkach zaburzenia czynności układu nerwowego6.
- W razie przedawkowania należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć leczenie objawowe, ponieważ nie istnieje specyficzne antidotum6.
Pitofenon w połączeniu z innymi substancjami czynnymi podaje się wyłącznie domięśniowo i tylko przez krótki czas – najczęściej 2–3 dni. Leku nie należy stosować u dzieci i młodzieży poniżej 15 roku życia, w ciężkich zaburzeniach czynności nerek i wątroby oraz w trzecim trymestrze ciąży. Pacjenci w podeszłym wieku, osłabieni lub z zaburzoną czynnością nerek powinni otrzymywać zmniejszone dawki. Zawsze należy przestrzegać maksymalnej dawki dobowej i nie przekraczać 10 ml na dobę. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Podsumowanie dawkowania pitofenonu w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli i młodzież powyżej 15 lat (powyżej 53 kg) | 2–5 ml domięśniowo, dawkę można powtórzyć po 6–8 godzinach, maksymalnie 10 ml na dobę, czas trwania terapii: 2–3 dni |
| Dzieci i młodzież poniżej 15 lat | Przeciwwskazane |
| Osoby starsze, osłabione, z obniżoną czynnością nerek | Zalecane zmniejszenie dawki |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby | Unikać wielokrotnego podawania dużych dawek; brak konieczności zmniejszania dawki przy krótkotrwałym stosowaniu; przeciwwskazane w ciężkich zaburzeniach |
| Kobiety w ciąży (III trymestr) | Przeciwwskazane |
Pitofenon – dawkowanie dopasowane do potrzeb pacjenta
Dawkowanie pitofenonu zależy od wieku, masy ciała i stanu zdrowia pacjenta. Preparat jest przeznaczony do krótkotrwałego leczenia silnych bólów skurczowych, podawany domięśniowo, wyłącznie u osób dorosłych i młodzieży powyżej 15 roku życia. W szczególnych grupach pacjentów – zwłaszcza u osób starszych, osłabionych lub z zaburzoną czynnością nerek – konieczne jest zmniejszenie dawki i zachowanie ostrożności. Przestrzeganie zasad dawkowania oraz ścisła kontrola lekarska są kluczowe dla bezpieczeństwa terapii345.


















