Wprowadzenie do działań niepożądanych peryndoprylu
Peryndopryl jest lekiem należącym do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), stosowanym najczęściej w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz chorób serca. Jak każdy lek, może wywoływać działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią123. Większość z nich ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie, jednak w niektórych przypadkach mogą pojawić się poważniejsze objawy wymagające pilnej interwencji42. Występowanie działań niepożądanych może zależeć od dawki, długości stosowania, wieku pacjenta, innych przyjmowanych leków oraz postaci leku, np. czy peryndopryl stosowany jest samodzielnie czy w połączeniu z innymi substancjami (np. indapamidem)56. Zaleca się zawsze rozważyć korzyści i potencjalne ryzyko związane z leczeniem7.
Podział działań niepożądanych według częstości występowania
Działania niepożądane peryndoprylu klasyfikuje się według częstości ich występowania:
- Bardzo często: ≥1 na 10 osób
- Często: ≥1 na 100, ale <1 na 10 osób
- Niezbyt często: ≥1 na 1000, ale <1 na 100 osób
- Rzadko: ≥1 na 10 000, ale <1 na 1000 osób
- Bardzo rzadko: <1 na 10 000 osób
- Częstość nieznana: nie można określić na podstawie dostępnych danych
Bardzo często występujące działania niepożądane
- Nie odnotowano działań niepożądanych występujących z bardzo dużą częstością (≥1/10) przy stosowaniu peryndoprylu w monoterapii82.
- W preparatach złożonych z indapamidem bardzo częsta jest hipokaliemia (obniżenie poziomu potasu), zwłaszcza u osób w grupie ryzyka56.
Często występujące działania niepożądane
- Układ nerwowy: zawroty głowy, ból głowy, parestezje (uczucie mrowienia), zawroty głowy pochodzenia błędnikowego13
- Układ wzroku i słuchu: zaburzenia widzenia, szum uszny1
- Układ sercowo-naczyniowy: niedociśnienie tętnicze (zbyt niskie ciśnienie krwi)1
- Układ oddechowy: kaszel (najczęściej suchy), duszność1
- Układ pokarmowy: nudności, wymioty, ból brzucha, zaburzenia smaku, niestrawność, biegunka, zaparcia1
- Skóra: wysypka, świąd1
- Układ mięśniowo-szkieletowy: kurcze mięśni1
- Ogólne: osłabienie (astenia)1
Niezbyt często występujące działania niepożądane
- Krew: eozynofilia (zwiększenie liczby pewnych białych krwinek)8
- Psychiczne: zaburzenia nastroju, zaburzenia snu, depresja8
- Układ nerwowy: senność, omdlenia8
- Serce: kołatanie serca, tachykardia8
- Naczynia: zapalenie naczyń krwionośnych8
- Układ oddechowy: skurcz oskrzeli8
- Pokarmowy: suchość w jamie ustnej8
- Skóra: obrzęk naczynioruchowy (obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła), pokrzywka, reakcje nadwrażliwości na światło, pemfigoid, nadmierne pocenie się8
- Mięśnie i stawy: ból stawów, ból mięśni8
- Nerki: niewydolność nerek8
- Układ rozrodczy: zaburzenia erekcji8
- Ogólne: ból w klatce piersiowej, złe samopoczucie, obrzęk obwodowy, gorączka8
- Badania diagnostyczne: zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny we krwi8
- Urazy: upadki8
Rzadko występujące działania niepożądane
- Endokrynologiczne: zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH)8
- Krew: nagłe zaczerwienienie twarzy i szyi8
- Skóra: nasilenie łuszczycy8
- Nerki: bezmocz lub skąpomocz, ostra niewydolność nerek8
- Badania: zwiększenie stężenia bilirubiny i enzymów wątrobowych we krwi8
Bardzo rzadko występujące działania niepożądane
- Krew: agranulocytoza lub pancytopenia (bardzo poważne zaburzenia krwi), małopłytkowość, leukopenia/neutropenia, zmniejszenie stężenia hemoglobiny i wartości hematokrytu, niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z niedoborem G-6PDH8
- Serce: dławica piersiowa, zaburzenia rytmu serca, zawał serca, udar (zwykle wtórny do znacznego spadku ciśnienia krwi u osób z grupy ryzyka)8
- Układ oddechowy: eozynofilowe zapalenie płuc, zapalenie błony śluzowej nosa8
- Pokarmowy: zapalenie trzustki8
- Wątroba: cytolityczne lub cholestatyczne zapalenie wątroby8
- Skóra: rumień wielopostaciowy8
Działania niepożądane o częstości nieznanej
- Naczynia: objaw Raynauda (przemijające zblednięcie, zasinienie palców)8
Działania niepożądane w preparatach złożonych (peryndopryl + indapamid)
W przypadku preparatów, które zawierają zarówno peryndopryl, jak i indapamid, mogą pojawić się dodatkowe działania niepożądane, głównie związane z gospodarką elektrolitową (np. obniżenie poziomu potasu – hipokaliemia, hiponatremia) oraz reakcje skórne u osób z predyspozycjami do alergii56. Hipokaliemia występuje częściej u osób z grupy ryzyka i może prowadzić do osłabienia mięśni lub zaburzeń rytmu serca6.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Każde podejrzenie wystąpienia działania niepożądanego po zastosowaniu peryndoprylu należy zgłosić do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL), korzystając z formularza na stronie smz.ezdrowie.gov.pl lub bezpośrednio do producenta leku910.
Podsumowanie: Peryndopryl – działania niepożądane i bezpieczeństwo stosowania
Peryndopryl jest lekiem o dobrze poznanym profilu bezpieczeństwa. Większość zgłaszanych działań niepożądanych jest łagodna i przemijająca, jednak w rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważniejsze objawy, takie jak obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia krwi czy zaburzenia czynności wątroby. Stosowanie preparatów złożonych z indapamidem może wiązać się z ryzykiem zaburzeń poziomu potasu i sodu, co wymaga regularnej kontroli laboratoryjnej. Działania niepożądane są nieodłączną częścią leczenia i nie u każdego pacjenta muszą wystąpić. Ważne jest, aby obserwować swój organizm podczas terapii i w razie niepokojących objawów skontaktować się z lekarzem. Zgłaszanie działań niepożądanych pomaga poprawiać bezpieczeństwo stosowania leków i chroni zdrowie innych pacjentów711.
Tabela: Działania niepożądane peryndoprylu według układów narządowych i częstości
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Krew i układ chłonny | – | – | Eozynofilia | – | Małopłytkowość, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, pancytopenia, zmniejszenie hemoglobiny, niedokrwistość hemolityczna | – |
| Endokrynologiczne | – | – | – | SIADH | – | – |
| Metabolizm i odżywianie | – | – | Hipoglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia | – | – | – |
| Psychiczne | – | – | Depresja, zaburzenia nastroju, zaburzenia snu | – | – | – |
| Układ nerwowy | – | Zawroty głowy, ból głowy, parestezje, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | Senność, omdlenia | – | Splątanie | – |
| Oczy, uszy | – | Zaburzenia widzenia, szum uszny | – | – | – | – |
| Serce | – | – | Palpitacje, tachykardia | – | Dławica piersiowa, zaburzenia rytmu serca, zawał serca | – |
| Naczynia | – | Niedociśnienie tętnicze | Zapalenie naczyń | Nagłe zaczerwienienie twarzy i szyi | Udar | Objaw Raynauda |
| Układ oddechowy | – | Kaszel, duszność | Skurcz oskrzeli | – | Eozynofilowe zapalenie płuc, zapalenie błony śluzowej nosa | – |
| Pokarmowy | – | Nudności, wymioty, ból brzucha, zaburzenia smaku, niestrawność, biegunka, zaparcia | Suchość w jamie ustnej | – | Zapalenie trzustki | – |
| Wątroba i drogi żółciowe | – | – | – | – | Cytolityczne lub cholestatyczne zapalenie wątroby | – |
| Skóra i tkanka podskórna | – | Wysypka, świąd | Obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcje na światło, pemfigoid, nadmierne pocenie się | Nasilenie łuszczycy | Rumień wielopostaciowy | – |
| Mięśnie i stawy | – | Kurcze mięśni | Ból stawów, ból mięśni | – | – | – |
| Nerki i drogi moczowe | – | – | Niewydolność nerek | Bezmocz, ostra niewydolność nerek | – | – |
| Układ rozrodczy | – | – | Zaburzenia erekcji | – | – | – |
| Ogólne | – | Astenia | Ból w klatce piersiowej, złe samopoczucie, obrzęk obwodowy, gorączka | – | – | – |
| Badania diagnostyczne | – | – | Zwiększenie mocznika, kreatyniny | Zwiększenie bilirubiny, enzymów wątrobowych | – | – |
| Urazy | – | – | Upadki | – | – | – |


















