Ogólne zasady dawkowania peginterferonu alfa-2a
Peginterferon alfa-2a dostępny jest jako roztwór do wstrzykiwań podskórnych. Dawka i schemat podawania są zależne od choroby, wieku pacjenta, masy ciała oraz indywidualnej tolerancji na leczenie123.
Podstawowe wskazania i postacie leku
- Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (pwzw B) i C (pwzw C) u dorosłych i dzieci.
- Leczenie czerwienicy prawdziwej oraz nadpłytkowości samoistnej u dorosłych.
- Podawanie wyłącznie podskórne – najczęściej w okolicę brzucha lub uda.
- Preparaty dostępne są w różnych dawkach: 45, 65, 90, 135 i 180 mikrogramów w ampułkostrzykawkach lub fiolkach45.
Dawkowanie w zależności od wskazania
Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B (pwzw B)
- Dorośli: Zalecana dawka to 180 mikrogramów raz w tygodniu przez 48 tygodni167.
- Dzieci i młodzież (3–17 lat): Dawkowanie zależy od powierzchni ciała. Schemat tygodniowy:
- Powierzchnia ciała 0,54–0,74 m²: 65 mikrogramów
- 0,75–1,08 m²: 90 mikrogramów
- 1,09–1,51 m²: 135 mikrogramów
- Powyżej 1,51 m²: 180 mikrogramów
Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C (pwzw C)
- Dorośli: Standardowa dawka to 180 mikrogramów raz w tygodniu podskórnie. Lek stosuje się w monoterapii lub w połączeniu z rybawiryną (dawka rybawiryny zależy od masy ciała i genotypu wirusa)1167.
- Czas leczenia zależy od genotypu HCV oraz odpowiedzi na leczenie:
- Genotyp 1 lub 4: 24–48 tygodni, zależnie od wiremii i szybkości odpowiedzi wirusologicznej
- Genotyp 2 lub 3: 16–24 tygodnie, zależnie od wiremii i odpowiedzi na leczenie
- Genotyp 5 lub 6: 48 tygodni
- Dawka rybawiryny (przy masie ciała <75 kg: 1 000 mg na dobę, ≥75 kg: 1 200 mg na dobę dla genotypu 1; 800 mg dla genotypu 2 lub 3)12.
- Czas leczenia zależy od genotypu HCV oraz odpowiedzi na leczenie:
- Dzieci i młodzież (5–17 lat): Dawkowanie również zależy od powierzchni ciała (jak przy pwzw B). U dzieci rybawirynę podaje się w dawce około 15 mg na kg masy ciała na dobę w dwóch dawkach podzielonych131415.
- Czas leczenia: 24 tygodnie (genotyp 2 lub 3) lub 48 tygodni (pozostałe genotypy)16.
Czerwienica prawdziwa i nadpłytkowość samoistna (tylko dorośli)
- Leczenie rozpoczyna się od dawki 45 mikrogramów raz w tygodniu podskórnie.
- Dawkę zwiększa się o 45 mikrogramów co miesiąc, aż do osiągnięcia stabilnych wyników morfologii krwi.
- Maksymalna dawka pojedyncza wynosi 180 mikrogramów raz w tygodniu.
- Po osiągnięciu stabilizacji parametrów hematologicznych dawkę można dostosowywać indywidualnie, a odstępy między podaniami mogą być wydłużane23.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Peginterferon alfa-2a nie jest stosowany u dzieci poniżej 3. roku życia ze względu na obecność alkoholu benzylowego w preparacie.
- U dzieci dawkę ustala się na podstawie powierzchni ciała, a u dzieci z przewlekłym zapaleniem wątroby typu C dodatkowo stosuje się rybawirynę w odpowiedniej dawce do masy ciała1920.
Osoby starsze
- Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób w podeszłym wieku – stosuje się standardową dawkę, czyli 180 mikrogramów raz w tygodniu2122.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Przy łagodnych lub umiarkowanych zaburzeniach nerek dawka nie wymaga modyfikacji.
- Przy ciężkiej niewydolności nerek lub schyłkowej niewydolności zaleca się zredukowaną dawkę 135 mikrogramów raz w tygodniu212223.
- Stan pacjenta powinien być regularnie monitorowany, a w razie działań niepożądanych – dawka powinna być jeszcze bardziej zmniejszona lub leczenie przerwane.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Lek można stosować u osób z wyrównaną marskością wątroby (klasa A w skali Child-Pugh).
- Nie należy stosować u pacjentów z niewyrównaną marskością (klasa B lub C).
- W przypadku utrzymującego się lub narastającego wzrostu AlAT, lekarz może zalecić zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia2425.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Nie zaleca się stosowania peginterferonu alfa-2a u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, ponieważ nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa tej terapii w tych grupach2627.
- Wstrzyknięcia należy wykonywać podskórnie w okolicę brzucha lub uda – nie zaleca się podawania w ramię, ponieważ może to zmniejszyć skuteczność leku28.
- Przygotowanie i podanie leku powinno odbywać się zgodnie z instrukcją dołączoną do opakowania, najlepiej po przeszkoleniu przez personel medyczny.
- Lek przeznaczony jest do jednorazowego użytku – każda fiolka lub ampułkostrzykawka tylko dla jednego pacjenta.
- W razie pominięcia dawki należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, aby ustalić dalsze postępowanie29.
Modyfikacje dawkowania i działania niepożądane
- W razie umiarkowanych lub ciężkich działań niepożądanych dawkę można zmniejszyć do 135, 90 lub 45 mikrogramów tygodniowo.
- Po ustąpieniu objawów można rozważyć stopniowy powrót do dawki początkowej.
- W przypadku zaburzeń krwi (neutropenia, małopłytkowość) lub zaburzeń wątroby należy rozważyć czasowe przerwanie leczenia lub odpowiednią redukcję dawki.
- Dla dzieci i młodzieży przewidziano trzy poziomy redukcji dawki, zanim zostanie rozważone całkowite przerwanie leczenia3031.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie peginterferonu alfa-2a jest ściśle związane z chorobą, którą się leczy:
- Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C: Standardowa dawka to 180 mikrogramów tygodniowo dla dorosłych, natomiast u dzieci dawka zależy od powierzchni ciała.
- Czerwienica prawdziwa i nadpłytkowość samoistna: Dawka początkowa to 45 mikrogramów tygodniowo, zwiększana stopniowo do maksymalnie 180 mikrogramów w zależności od wyników badań krwi23.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Maksymalna zalecana dawka pojedyncza to 180 mikrogramów tygodniowo.
- Przedawkowanie (np. podanie kilku dawek w krótkim czasie) nie prowadziło do nieoczekiwanych poważnych skutków, ale może zwiększać ryzyko takich objawów jak zmęczenie, zaburzenia krwi czy podwyższenie enzymów wątrobowych3233.
Tabela podsumowująca dawkowanie peginterferonu alfa-2a
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (pwzw B/C, czerwienica, nadpłytkowość) | 180 mikrogramów raz w tygodniu (pwzw B/C); 45 mikrogramów raz w tygodniu na początek (czerwienica, nadpłytkowość), stopniowo zwiększane do 180 mikrogramów |
| Dzieci 3–17 lat (pwzw B) | 65–180 mikrogramów raz w tygodniu w zależności od powierzchni ciała |
| Dzieci 5–17 lat (pwzw C) | 65–180 mikrogramów raz w tygodniu w zależności od powierzchni ciała + rybawiryna (dawka wg masy ciała) |
| Osoby starsze | Dawka jak u dorosłych (180 mikrogramów raz w tygodniu) |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek | 135 mikrogramów raz w tygodniu |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Nie zaleca się stosowania |
Peginterferon alfa-2a – elastyczność dawkowania i bezpieczeństwo terapii
Peginterferon alfa-2a to lek o ustalonych schematach dawkowania, dostosowanych do wieku, powierzchni ciała oraz indywidualnej tolerancji pacjenta. W razie potrzeby, dawka może być redukowana, a w przypadku poprawy – stopniowo zwiększana do wartości początkowej. Schematy te pozwalają na skuteczne i bezpieczne prowadzenie terapii zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Dzięki elastycznemu podejściu do dawkowania oraz regularnej kontroli parametrów krwi i czynności wątroby, leczenie peginterferonem alfa-2a jest możliwe do prowadzenia u różnych grup pacjentów, z zachowaniem wysokiego poziomu bezpieczeństwa123.


















