Jak działa pegfilgrastym?

Pegfilgrastym należy do grupy leków immunostymulujących, a dokładniej – czynników stymulujących tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF). Jego zadaniem jest pobudzanie szpiku kostnego do produkcji i uwalniania do krwi większej liczby neutrofili, czyli jednego z rodzajów białych krwinek. To właśnie neutrofile odpowiadają za ochronę organizmu przed infekcjami bakteryjnymi. Pegfilgrastym stosuje się w celu wsparcia organizmu pacjentów, u których chemioterapia powoduje znaczne obniżenie liczby tych krwinek, co naraża ich na niebezpieczne zakażenia123.

Wskazania do stosowania pegfilgrastymu

Wskazania u dorosłych

Pegfilgrastym jest wskazany przede wszystkim do:

  • Skrócenia czasu trwania neutropenii – czyli okresu, w którym liczba neutrofili jest bardzo niska po zastosowaniu chemioterapii cytotoksycznej w leczeniu nowotworów złośliwych456789101112.
  • Zmniejszenia częstości występowania gorączki neutropenicznej – czyli stanu, w którym pacjent ma gorączkę spowodowaną bardzo niskim poziomem neutrofili, co zwiększa ryzyko ciężkich infekcji456789101112.

Stosowanie pegfilgrastymu nie obejmuje wszystkich nowotworów. Substancja ta nie jest zalecana u osób z przewlekłą białaczką szpikową ani zespołami mielodysplastycznymi456789101112.

Ważne dla pacjentów onkologicznych:

  • Pegfilgrastym nie jest przeznaczony do leczenia wszystkich typów nowotworów. Nie powinien być stosowany u osób z przewlekłą białaczką szpikową lub zespołami mielodysplastycznymi.
  • Nie należy stosować pegfilgrastymu w celu zwiększenia dawki chemioterapii poza ustalone schematy leczenia.
  • Wskazania mogą różnić się w zależności od postaci leku, dlatego zawsze należy przestrzegać zaleceń lekarza.
  • Pegfilgrastym może być stosowany tylko w określonych przypadkach, po dokładnej ocenie stanu zdrowia pacjenta.

Wskazania u dzieci

W przypadku dzieci wskazania do stosowania pegfilgrastymu są ograniczone i dotyczą wyłącznie niektórych produktów oraz sytuacji klinicznych. Lipegfilgrastym (blisko spokrewniona substancja) jest dopuszczony do stosowania u dzieci od 2. roku życia w celu skrócenia czasu trwania neutropenii i zmniejszenia ryzyka gorączki neutropenicznej podczas chemioterapii13. Pegfilgrastym jest również badany i stosowany u dzieci w określonych przypadkach nowotworów złośliwych, zwłaszcza mięsaków, jednak w niektórych grupach wiekowych, szczególnie u najmłodszych dzieci, obserwuje się dłuższy czas trwania neutropenii i wyższe ryzyko powikłań14151617181920212223.

  • Stosowanie pegfilgrastymu u dzieci wymaga indywidualnej oceny i nie jest zalecane dla wszystkich młodych pacjentów.
  • Wskazania mogą obejmować dzieci z nowotworami z rodziny mięsaków Ewinga lub mięsakiem prążkowanokomórkowym, leczone intensywną chemioterapią1514.
  • Niektóre produkty na bazie pegfilgrastymu są oficjalnie zarejestrowane dla dzieci powyżej 2 lat (np. lipegfilgrastym)13.
  • Stosowanie u młodszych dzieci (poniżej 2 lat) nie jest zalecane z powodu braku odpowiednich badań i danych dotyczących bezpieczeństwa.

Stosowanie pegfilgrastymu w połączeniu z innymi substancjami czynnymi

W materiałach źródłowych nie odnotowano wskazań dla pegfilgrastymu w połączeniu z innymi substancjami czynnymi. Substancja ta stosowana jest samodzielnie jako wsparcie dla pacjentów poddawanych chemioterapii cytotoksycznej456789101112.

Inne specjalne grupy pacjentów

W przypadku pegfilgrastymu w dokumentacji źródłowej nie podano osobnych wskazań dla osób starszych, pacjentów z niewydolnością nerek ani kobiet w ciąży. Brak jest szczegółowych zaleceń dotyczących tych grup, dlatego decyzja o zastosowaniu substancji powinna być podejmowana przez lekarza na podstawie indywidualnej sytuacji pacjenta24252627282930313233.

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Skrócenie czasu trwania neutropenii po chemioterapii Tak Tak, z modyfikacją (wybrane przypadki, np. lipegfilgrastym od 2 r.ż.) Tak, z modyfikacją (tylko w określonych nowotworach, większe ryzyko powikłań) Brak danych szczegółowych Brak danych szczegółowych
Zmniejszenie częstości gorączki neutropenicznej Tak Tak, z modyfikacją (jak wyżej) Tak, z modyfikacją (jak wyżej) Brak danych szczegółowych Brak danych szczegółowych
Stosowanie w przewlekłej białaczce szpikowej lub zespołach mielodysplastycznych Nie Nie Nie Nie Nie
Pamiętaj o ograniczeniach stosowania pegfilgrastymu:

  • Nie jest zalecany u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową i zespołami mielodysplastycznymi.
  • Stosowanie u dzieci poniżej 2 lat nie zostało wystarczająco przebadane.
  • Nie wolno zwiększać dawek chemioterapii dzięki pegfilgrastymowi poza ustalone schematy leczenia.
  • Nie powinno się stosować tej substancji w innych wskazaniach niż określone w dokumentacji.

Pegfilgrastym – wsparcie podczas chemioterapii

Pegfilgrastym stanowi ważny element profilaktyki powikłań po chemioterapii u pacjentów z nowotworami złośliwymi. Jego głównym zadaniem jest skrócenie czasu trwania neutropenii oraz zmniejszenie ryzyka rozwoju groźnej gorączki neutropenicznej, która może prowadzić do poważnych zakażeń i konieczności hospitalizacji. Choć wskazania do stosowania tej substancji są dość wąskie i ograniczają się głównie do pacjentów poddawanych chemioterapii, pegfilgrastym znacząco poprawia bezpieczeństwo leczenia onkologicznego. W przypadku dzieci jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności i jest możliwe tylko w określonych sytuacjach klinicznych41314151617181920212223.

Pytania i odpowiedzi

W jakich nowotworach stosuje się pegfilgrastym?

Pegfilgrastym jest stosowany u pacjentów leczonych chemioterapią cytotoksyczną z powodu różnych nowotworów złośliwych, z wyjątkiem przewlekłej białaczki szpikowej i zespołów mielodysplastycznych.

Czy pegfilgrastym można stosować u dzieci?

Pegfilgrastym i lipegfilgrastym mogą być stosowane u dzieci w wybranych przypadkach, głównie od 2. roku życia i w określonych nowotworach.

Czy pegfilgrastym jest stosowany w przewlekłej białaczce szpikowej?

Nie, pegfilgrastym nie jest zalecany u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową.

Jaki jest cel stosowania pegfilgrastymu podczas chemioterapii?

Celem jest skrócenie czasu trwania neutropenii i zmniejszenie ryzyka gorączki neutropenicznej po chemioterapii.