Ogólne zasady dawkowania panobinostatu
Panobinostat jest stosowany u dorosłych pacjentów w leczeniu szpiczaka mnogiego, zawsze w połączeniu z bortezomibem i deksametazonem123. Lek przyjmuje się w postaci twardych kapsułek doustnych o dawkach 10 mg, 15 mg lub 20 mg456.
- Zalecana dawka początkowa: 20 mg doustnie, raz na dobę, przyjmowana w 1., 3., 5., 8., 10. i 12. dniu 21-dniowego cyklu leczenia789.
- Czas trwania terapii: początkowo osiem 3-tygodniowych cykli, z możliwością przedłużenia o kolejne osiem cykli (maksymalnie 16 cykli, czyli do 48 tygodni), jeśli pacjent odnosi korzyści z leczenia789.
- Droga podania: wyłącznie doustna, kapsułki należy połykać w całości, popijając wodą, z posiłkiem lub bez101112.
Schemat dawkowania panobinostatu jest ściśle powiązany z podawaniem bortezomibu i deksametazonu, dlatego zawsze należy zapoznać się również z zaleceniami dotyczącymi tych leków789.
Schemat dawkowania w poszczególnych cyklach
Dawkowanie panobinostatu różni się nieco w zależności od etapu leczenia:
- Cykl 1-8: Panobinostat przyjmowany jest w 1., 3., 5., 8., 10. i 12. dniu każdego 21-dniowego cyklu131415.
- Cykl 9-16: Schemat pozostaje taki sam, ale zmniejsza się liczba podawanych dawek bortezomibu i deksametazonu161718.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Panobinostat nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia w leczeniu szpiczaka mnogiego192021.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób powyżej 65 lat konieczna jest częstsza kontrola morfologii krwi i obserwacja w kierunku działań niepożądanych, takich jak małopłytkowość czy objawy ze strony przewodu pokarmowego222324. U pacjentów powyżej 75 roku życia można rozważyć rozpoczęcie leczenia od mniejszej dawki (15 mg), a jeśli lek jest dobrze tolerowany, dawka może zostać zwiększona do 20 mg w kolejnym cyklu222324.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Nie ma konieczności modyfikowania dawki początkowej panobinostatu u osób z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Jednak nie ma wystarczających danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z końcowym stadium niewydolności nerek lub poddawanych dializom252627.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Łagodne zaburzenia: Zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki 15 mg. W przypadku dobrej tolerancji można rozważyć zwiększenie do 20 mg w kolejnych cyklach282930.
- Umiarkowane zaburzenia: Zaleca się rozpoczęcie od dawki 10 mg. W razie dobrej tolerancji można rozważyć zwiększenie do 15 mg w kolejnych cyklach. Wymagane jest częstsze monitorowanie282930.
- Ciężkie zaburzenia: Panobinostat nie powinien być stosowany ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa282930.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Panobinostat nie powinien być stosowany u kobiet karmiących piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii i przez 3 miesiące po jej zakończeniu313233.
- W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak małopłytkowość, biegunka czy neutropenia, lekarz może zalecić przerwę w leczeniu lub zmniejszenie dawki o 5 mg (np. z 20 mg na 15 mg lub z 15 mg na 10 mg)343536.
- Nie należy schodzić poniżej dawki 10 mg na dobę343536.
- W przypadku stosowania silnych inhibitorów enzymu CYP3A4 (np. niektóre leki przeciwgrzybicze czy przeciwwirusowe) zaleca się zmniejszenie dawki panobinostatu do 10 mg192021.
- Wszelkie zmiany w dawkowaniu powinny być zawsze ustalane przez lekarza prowadzącego.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Nie zaleca się przekraczania dawki 20 mg na dobę w zalecanym schemacie leczenia789. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia krwi, biegunka, nudności czy wymioty. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczna jest szybka interwencja medyczna oraz monitorowanie stanu serca, elektrolitów i liczby płytek krwi373839.
Podsumowanie – Panobinostat: dawkowanie w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 20 mg doustnie w 1., 3., 5., 8., 10. i 12. dniu 21-dniowego cyklu, w połączeniu z bortezomibem i deksametazonem789 |
| Dzieci i młodzież <18 lat | Nie zaleca się stosowania192021 |
| Osoby powyżej 65 lat | Można rozpocząć od 15 mg, zwiększając do 20 mg w przypadku dobrej tolerancji222324 |
| Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby | 15 mg w pierwszym cyklu; możliwe zwiększenie do 20 mg w kolejnych cyklach282930 |
| Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby | 10 mg w pierwszym cyklu; możliwe zwiększenie do 15 mg w kolejnych cyklach, przy dobrej tolerancji282930 |
| Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby | Przeciwwskazane282930 |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Brak konieczności modyfikacji dawki w łagodnych, umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach; brak danych dla osób dializowanych252627 |
| Kobiety w ciąży/karmiące piersią | Przeciwwskazane w okresie karmienia piersią; konieczna skuteczna antykoncepcja podczas i do 3 miesięcy po terapii313233 |


















