Ogólne zasady dawkowania panobinostatu

Panobinostat jest stosowany u dorosłych pacjentów w leczeniu szpiczaka mnogiego, zawsze w połączeniu z bortezomibem i deksametazonem123. Lek przyjmuje się w postaci twardych kapsułek doustnych o dawkach 10 mg, 15 mg lub 20 mg456.

  • Zalecana dawka początkowa: 20 mg doustnie, raz na dobę, przyjmowana w 1., 3., 5., 8., 10. i 12. dniu 21-dniowego cyklu leczenia789.
  • Czas trwania terapii: początkowo osiem 3-tygodniowych cykli, z możliwością przedłużenia o kolejne osiem cykli (maksymalnie 16 cykli, czyli do 48 tygodni), jeśli pacjent odnosi korzyści z leczenia789.
  • Droga podania: wyłącznie doustna, kapsułki należy połykać w całości, popijając wodą, z posiłkiem lub bez101112.

Schemat dawkowania panobinostatu jest ściśle powiązany z podawaniem bortezomibu i deksametazonu, dlatego zawsze należy zapoznać się również z zaleceniami dotyczącymi tych leków789.

Ważne: Panobinostat jest lekiem stosowanym wyłącznie u dorosłych pacjentów, a jego dawkowanie wymaga precyzyjnego przestrzegania ustalonego schematu. Kapsułek nie wolno otwierać, rozkruszać ani żuć. W przypadku pominięcia dawki można ją przyjąć do 12 godzin po planowanym czasie, a jeśli wystąpią wymioty, nie należy przyjmować dodatkowej dawki – kolejna dawka powinna być zażyta zgodnie z harmonogramem101112.

Schemat dawkowania w poszczególnych cyklach

Dawkowanie panobinostatu różni się nieco w zależności od etapu leczenia:

  • Cykl 1-8: Panobinostat przyjmowany jest w 1., 3., 5., 8., 10. i 12. dniu każdego 21-dniowego cyklu131415.
  • Cykl 9-16: Schemat pozostaje taki sam, ale zmniejsza się liczba podawanych dawek bortezomibu i deksametazonu161718.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Panobinostat nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia w leczeniu szpiczaka mnogiego192021.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób powyżej 65 lat konieczna jest częstsza kontrola morfologii krwi i obserwacja w kierunku działań niepożądanych, takich jak małopłytkowość czy objawy ze strony przewodu pokarmowego222324. U pacjentów powyżej 75 roku życia można rozważyć rozpoczęcie leczenia od mniejszej dawki (15 mg), a jeśli lek jest dobrze tolerowany, dawka może zostać zwiększona do 20 mg w kolejnym cyklu222324.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie ma konieczności modyfikowania dawki początkowej panobinostatu u osób z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Jednak nie ma wystarczających danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z końcowym stadium niewydolności nerek lub poddawanych dializom252627.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Łagodne zaburzenia: Zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki 15 mg. W przypadku dobrej tolerancji można rozważyć zwiększenie do 20 mg w kolejnych cyklach282930.
  • Umiarkowane zaburzenia: Zaleca się rozpoczęcie od dawki 10 mg. W razie dobrej tolerancji można rozważyć zwiększenie do 15 mg w kolejnych cyklach. Wymagane jest częstsze monitorowanie282930.
  • Ciężkie zaburzenia: Panobinostat nie powinien być stosowany ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa282930.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Panobinostat nie powinien być stosowany u kobiet karmiących piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii i przez 3 miesiące po jej zakończeniu313233.

Ważne informacje dotyczące modyfikacji dawkowania:

  • W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak małopłytkowość, biegunka czy neutropenia, lekarz może zalecić przerwę w leczeniu lub zmniejszenie dawki o 5 mg (np. z 20 mg na 15 mg lub z 15 mg na 10 mg)343536.
  • Nie należy schodzić poniżej dawki 10 mg na dobę343536.
  • W przypadku stosowania silnych inhibitorów enzymu CYP3A4 (np. niektóre leki przeciwgrzybicze czy przeciwwirusowe) zaleca się zmniejszenie dawki panobinostatu do 10 mg192021.
  • Wszelkie zmiany w dawkowaniu powinny być zawsze ustalane przez lekarza prowadzącego.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Nie zaleca się przekraczania dawki 20 mg na dobę w zalecanym schemacie leczenia789. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia krwi, biegunka, nudności czy wymioty. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczna jest szybka interwencja medyczna oraz monitorowanie stanu serca, elektrolitów i liczby płytek krwi373839.

Podsumowanie – Panobinostat: dawkowanie w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 20 mg doustnie w 1., 3., 5., 8., 10. i 12. dniu 21-dniowego cyklu, w połączeniu z bortezomibem i deksametazonem789
Dzieci i młodzież <18 lat Nie zaleca się stosowania192021
Osoby powyżej 65 lat Można rozpocząć od 15 mg, zwiększając do 20 mg w przypadku dobrej tolerancji222324
Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby 15 mg w pierwszym cyklu; możliwe zwiększenie do 20 mg w kolejnych cyklach282930
Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby 10 mg w pierwszym cyklu; możliwe zwiększenie do 15 mg w kolejnych cyklach, przy dobrej tolerancji282930
Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby Przeciwwskazane282930
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Brak konieczności modyfikacji dawki w łagodnych, umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach; brak danych dla osób dializowanych252627
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Przeciwwskazane w okresie karmienia piersią; konieczna skuteczna antykoncepcja podczas i do 3 miesięcy po terapii313233

Pytania i odpowiedzi

Jak często należy przyjmować panobinostat?

Panobinostat przyjmuje się doustnie w określone dni cyklu: 1., 3., 5., 8., 10. i 12. dzień w 21-dniowym cyklu leczenia, w połączeniu z bortezomibem i deksametazonem.789

Czy panobinostat można stosować u dzieci?

Nie, panobinostat nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia.192021

Czy panobinostat wymaga zmiany dawki u osób z chorobami nerek?

Nie ma konieczności zmiany dawki u pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Brak danych dla pacjentów dializowanych.252627

Jak postępować w przypadku wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania panobinostatu?

W przypadku działań niepożądanych (np. małopłytkowość, biegunka, neutropenia) lekarz może czasowo przerwać leczenie lub zmniejszyć dawkę o 5 mg. Dawka nie powinna być mniejsza niż 10 mg na dobę.343536