Jak działa pankreatyna?

Pankreatyna, znana także jako Pancreatinum, to mieszanina enzymów pozyskiwanych z trzustek wieprzowych. Zawiera głównie lipazę, amylazę i proteazy, które odpowiadają za rozkład tłuszczów, skrobi oraz białek. Po połknięciu kapsułki, enzymy te są uwalniane w jelicie cienkim, gdzie wspierają procesy trawienne, umożliwiając lepsze przyswajanie składników odżywczych z pożywienia1234. Dzięki temu pankreatyna łagodzi objawy niedoboru enzymów trzustkowych, takie jak bóle brzucha, wzdęcia czy biegunki56.

Wskazania do stosowania pankreatyny

Wskazania u dorosłych

Pankreatyna jest stosowana w leczeniu zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki, czyli sytuacji, gdy trzustka nie produkuje wystarczającej ilości enzymów trawiennych. Do głównych wskazań należą różne choroby i stany, które prowadzą do zaburzeń trawienia:

  • Mukowiscydoza (zwłóknienie torbielowate) – przewlekła choroba genetyczna, w której trzustka nie jest w stanie wydzielać odpowiedniej ilości enzymów789.
  • Przewlekłe zapalenie trzustki – długotrwały stan zapalny prowadzący do stopniowej utraty funkcji trzustki789.
  • Stan po usunięciu trzustki (pankreatektomia) – całkowite lub częściowe usunięcie trzustki, co prowadzi do braku enzymów trzustkowych78.
  • Stan po usunięciu żołądka (gastrektomia) – zabieg chirurgiczny, który może wpływać na proces trawienia i wchłaniania78.
  • Rak trzustki – nowotwór zaburzający funkcjonowanie trzustki i wydzielanie enzymów78.
  • Stan po zespoleniu żołądkowo-jelitowym (np. gastroenterostomia typu Billroth II) – zabiegi chirurgiczne mogące upośledzać trawienie78.
  • Zwężenie przewodu trzustkowego lub żółciowego wspólnego – np. w wyniku nowotworu, powodujące utrudniony przepływ enzymów78.
  • Zespół Shwachmana-Diamonda – rzadka choroba genetyczna powodująca niewydolność trzustki78.
  • Stan po ostrym zapaleniu trzustki i rozpoczęciu żywienia dojelitowego lub doustnego78.
  • Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych9.
  • Przyspieszony pasaż jelitowy po resekcji żołądka lub jelita cienkiego, stres, choroby zapalne jelit9.
  • Spożywanie ciężkostrawnych pokarmów i związane z tym zaburzenia trawienia9.
  • Choroba trzewna, choroba Crohna, cukrzyca, AIDS, zespół Sjögrena – inne schorzenia mogące prowadzić do niewydolności trzustki9.
Ważne: Pankreatyna występuje w różnych dawkach i postaciach, a jej zastosowanie może się różnić w zależności od choroby i wieku pacjenta. U osób z mukowiscydozą przyjmujących duże dawki pankreatyny należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ opisywano przypadki zwężeń jelit, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 10 000 jednostek lipazy na kilogram masy ciała na dobę. Wszelkie nietypowe objawy ze strony przewodu pokarmowego wymagają konsultacji z lekarzem10111213.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Pankreatyna jest również stosowana u dzieci, w tym niemowląt, młodzieży i dorosłych, szczególnie w przypadku mukowiscydozy, gdzie skuteczność została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych. Dawkowanie oraz możliwość stosowania u dzieci mogą zależeć od wieku i masy ciała dziecka, a także od postaci leku. Wskazania pokrywają się z tymi dla dorosłych, ale szczególną uwagę zwraca się na:

  • Mukowiscydoza – pankreatyna jest standardem leczenia zaburzeń trawienia w tej chorobie od wieku niemowlęcego78.
  • Przewlekłe zapalenie trzustki78.
  • Stan po usunięciu trzustki lub żołądka78.
  • Rak trzustki78.
  • Zespół Shwachmana-Diamonda78.
  • Stan po ostrym zapaleniu trzustki i rozpoczęciu żywienia78.

Niektóre postacie pankreatyny są dopuszczone do stosowania u dzieci w każdym wieku, inne tylko od określonego wieku lub masy ciała – należy sprawdzać zalecenia producenta dla konkretnego preparatu. W przypadku dzieci w wieku 2–8 lat leczonych wysokimi dawkami pankreatyny, ryzyko zwężeń jelit jest szczególnie podkreślane12.

Wskazania w szczególnych grupach pacjentów

W dostępnych źródłach nie wskazano odrębnych wskazań ani przeciwwskazań dla osób starszych, kobiet w ciąży czy pacjentów z niewydolnością nerek. Jednakże większość preparatów pankreatyny można stosować zarówno u dorosłych, jak i u osób w podeszłym wieku1415.

Porównanie wskazań w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Mukowiscydoza Tak Tak Tak Tak Brak danych
Przewlekłe zapalenie trzustki Tak Tak Tak Tak Brak danych
Stan po usunięciu trzustki Tak Tak Tak Tak Brak danych
Stan po usunięciu żołądka Tak Tak Tak Tak Brak danych
Rak trzustki Tak Tak Tak Tak Brak danych
Zespół Shwachmana-Diamonda Tak Tak Tak Tak Brak danych
Stan po ostrym zapaleniu trzustki Tak Tak Tak Tak Brak danych
Choroby wątroby i dróg żółciowych Tak Tak Tak Tak Brak danych
Choroba Crohna, celiakia, AIDS, cukrzyca Tak Tak Tak Tak Brak danych

7891617

Wskazówka: Pankreatyna może być stosowana zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi enzymami trawiennymi. Niektóre preparaty zawierają różne proporcje enzymów (lipazy, amylazy, proteaz), co może mieć znaczenie przy wyborze odpowiedniego produktu dla danego pacjenta. Wybór konkretnej postaci i dawki powinien być dostosowany do potrzeb chorego oraz rodzaju choroby podstawowej181920.

Pankreatyna – skuteczne wsparcie w zaburzeniach trawienia

Pankreatyna to sprawdzona substancja czynna wykorzystywana w leczeniu wielu chorób związanych z niedoborem enzymów trzustkowych, zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Szczególnie ważna jest w terapii mukowiscydozy, przewlekłego zapalenia trzustki czy po zabiegach chirurgicznych na trzustce lub żołądku. Jej skuteczność została potwierdzona w badaniach klinicznych – poprawia wchłanianie tłuszczów, łagodzi objawy niestrawności i pozwala na lepsze przyswajanie składników odżywczych. Wskazania do stosowania pankreatyny są szerokie, a odpowiedni dobór postaci i dawki zapewnia skuteczność terapii i bezpieczeństwo dla pacjenta1234.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się pankreatynę?

Pankreatyna jest stosowana w leczeniu zaburzeń trawienia związanych z niewydolnością trzustki, takich jak mukowiscydoza, przewlekłe zapalenie trzustki, stan po usunięciu trzustki lub żołądka oraz w innych chorobach powodujących niedobór enzymów trzustkowych12.

Czy pankreatyna może być stosowana u dzieci?

Tak, pankreatyna jest dopuszczona do stosowania u dzieci, w tym u niemowląt, szczególnie w leczeniu mukowiscydozy i innych chorób powodujących niedobór enzymów trzustkowych12.

Czy pankreatyna pomaga na niestrawność?

Tak, pankreatyna wspomaga trawienie i może łagodzić objawy niestrawności wynikające z niedoboru enzymów trzustkowych3.

Jakie są najważniejsze przeciwwskazania do stosowania pankreatyny?

Nie należy stosować pankreatyny w przypadku uczulenia na białko wieprzowe lub składniki preparatu. Należy zachować ostrożność przy dużych dawkach u dzieci z mukowiscydozą ze względu na ryzyko zwężeń jelit4.