Pankreatyna – mechanizm działania

Mechanizm działania substancji czynnej – czym jest i dlaczego jest ważny?

Mechanizm działania substancji czynnej, takiej jak pankreatyna, to sposób, w jaki wpływa ona na organizm, aby osiągnąć zamierzony efekt terapeutyczny. W przypadku pankreatyny jej głównym zadaniem jest wspieranie procesu trawienia, zwłaszcza u osób, których własna trzustka nie produkuje wystarczającej ilości enzymów trawiennych. Dzięki zrozumieniu mechanizmu działania tej substancji łatwiej jest zrozumieć, jak pomaga ona w łagodzeniu objawów niedoboru enzymów trzustkowych, takich jak bóle brzucha, wzdęcia czy biegunki¹².

Warto wiedzieć, że na skuteczność działania pankreatyny wpływają dwa pojęcia: farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika to wyjaśnienie, jak substancja czynna działa w organizmie, natomiast farmakokinetyka opisuje, co dzieje się z substancją po jej zażyciu – jak jest wchłaniana, rozprowadzana, rozkładana i wydalana z organizmu. Oba te aspekty są kluczowe dla zrozumienia, dlaczego pankreatyna jest skuteczna i bezpieczna w stosowaniu³.

Jak działa pankreatyna na poziomie organizmu?

Pankreatyna to mieszanina enzymów trawiennych, głównie lipazy, amylazy i proteaz, pozyskiwanych najczęściej z trzustek wieprzowych⁴⁵. Jej zadaniem jest zastąpienie lub uzupełnienie naturalnych enzymów trzustkowych, których może brakować w niektórych schorzeniach, takich jak przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza czy po zabiegach chirurgicznych związanych z trzustką⁶⁷.

• Lipaza – odpowiada za rozkład tłuszczów z pożywienia na mniejsze cząstki, które mogą być wchłonięte przez jelita⁸³.
• Amylaza – pomaga w trawieniu węglowodanów (np. skrobi) na prostsze cukry⁹¹⁰.
• Proteazy (np. trypsyna, chymotrypsyna) – rozkładają białka na aminokwasy i krótkie peptydy, które są łatwiej przyswajane przez organizm⁸³.

Pankreatyna w większości dostępnych preparatów podawana jest w formie kapsułek lub peletek, które są odporne na działanie kwasu żołądkowego. Dzięki temu enzymy są chronione przed zniszczeniem w żołądku i uwalniają się dopiero w jelicie cienkim, gdzie zaczynają działać¹¹⁰.

Mechanizm działania pankreatyny jest ściśle powiązany z jej aktywnością enzymatyczną w przewodzie pokarmowym. Enzymy te rozkładają składniki pokarmowe na mniejsze cząstki, które mogą być wchłonięte przez organizm. Dzięki temu poprawia się wchłanianie tłuszczów, białek i węglowodanów, co przekłada się na lepsze odżywienie i zmniejszenie objawów związanych z zaburzeniami trawienia¹¹¹²¹⁰.

Co dzieje się z pankreatyną po podaniu? – losy leku w organizmie

Farmakokinetyka pankreatyny, czyli jej „droga” w organizmie, różni się od wielu innych leków. Po podaniu doustnym kapsułki lub peletki z pankreatyną szybko rozpuszczają się w żołądku, uwalniając enzymy w postaci odpornych na kwas granulek. Granulki te przemieszczają się do jelita cienkiego, gdzie w odpowiednim pH ich otoczka się rozpuszcza i uwalnia aktywne enzymy¹¹⁴.

Enzymy zawarte w pankreatynie nie są wchłaniane do organizmu w niezmienionej postaci – ich działanie ogranicza się do przewodu pokarmowego. Po wykonaniu swojej funkcji, są one trawione przez soki trawienne oraz florę bakteryjną jelit, a pozostałości wydalane są z kałem¹⁴¹⁵¹⁶.

• Pankreatyna nie przedostaje się do krwi i nie działa poza układem pokarmowym¹³.
• Enzymy są aktywne wyłącznie w jelicie cienkim, gdzie panuje odpowiednie pH (powyżej 5,5–6,0)¹⁶.
• Po rozłożeniu składników pokarmowych, enzymy same są trawione i wydalane¹⁴.
• Nie ma konieczności badań poziomu pankreatyny we krwi, ponieważ nie jest ona wchłaniana¹⁵.

Skuteczność działania pankreatyny zależy od tego, jak szybko i skutecznie enzymy są uwalniane z postaci leku oraz jak dobrze mieszają się z treścią pokarmową. Dlatego ważne jest, by przyjmować pankreatynę razem z posiłkiem¹¹⁶.

Badania przedkliniczne pankreatyny

Przedkliniczne badania pankreatyny wykazały, że substancja ta nie wykazuje istotnej toksyczności ostrej, podostrej ani przewlekłej. Badania na zwierzętach nie wykazały wchłaniania enzymów trzustkowych pochodzenia wieprzowego z przewodu pokarmowego, a po doustnym podaniu nie spodziewano się ogólnoustrojowych działań toksycznych¹⁷¹⁸¹⁹. Nie przeprowadzono badań dotyczących działania rakotwórczego, mutagenności ani wpływu na płodność, ale dostępne dane nie wskazują na istotne zagrożenia w tych obszarach.

Podsumowanie: Pankreatyna – skuteczne wsparcie trawienia dzięki naturalnym enzymom

Pankreatyna jest skuteczną substancją czynną, która dzięki zawartości enzymów trawiennych (lipazy, amylazy i proteaz) wspomaga rozkład tłuszczów, białek i węglowodanów w jelicie cienkim. Jej działanie polega na zastąpieniu lub uzupełnieniu naturalnych enzymów trzustkowych u osób z ich niedoborem. Dzięki specjalnym postaciom leku enzymy te są chronione przed zniszczeniem w żołądku i uwalniane dopiero w miejscu, gdzie są potrzebne. Pankreatyna nie jest wchłaniana do organizmu, działa wyłącznie w przewodzie pokarmowym i jest bezpieczna zarówno dla dorosłych, jak i dzieci. W badaniach klinicznych potwierdzono jej skuteczność w poprawie wchłaniania składników odżywczych i zmniejszaniu dolegliwości trawiennych¹¹¹²²³.