Jak dawkować pankreatynę?
Pankreatyna (Pancreatinum) to substancja czynna stosowana w leczeniu zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki. Odpowiednie dawkowanie tego enzymu jest kluczowe dla skuteczności terapii i zależy od wieku pacjenta, masy ciała, przyczyny choroby oraz zawartości tłuszczu w pożywieniu123. Pankreatyna występuje w postaci kapsułek dojelitowych lub kapsułek zawierających peletki, które można otwierać i podawać z miękkim pokarmem o niskim pH, jeśli połykanie kapsułki sprawia trudność14. Lek należy przyjmować podczas posiłku lub bezpośrednio po nim, popijając odpowiednią ilością płynu3.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Typowa dawka pankreatyny dla dorosłych podczas głównych posiłków wynosi od 25 000 do 80 000 jednostek lipazy na jeden posiłek536.
- W przypadku przekąsek zaleca się połowę dawki stosowanej przy głównych posiłkach56.
- Dawkę należy indywidualnie dostosować do nasilenia objawów i ilości spożywanego tłuszczu51.
- Nie należy przekraczać dobowej dawki 10 000 jednostek lipazy na kilogram masy ciała lub 4000 jednostek lipazy na gram spożytego tłuszczu76.
Dostępne postacie i drogi podania
- Kapsułki dojelitowe i kapsułki z peletkami (granulki, minimikrosfery, minitabletki)8910.
- Podanie wyłącznie doustne31.
- W przypadku trudności z połykaniem kapsułkę można otworzyć i wymieszać zawartość z miękkim, kwaśnym pokarmem (np. mus jabłkowy, jogurt) o pH poniżej 5,514.
Dawkowanie pankreatyny w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dzieci poniżej 4 lat: leczenie rozpoczyna się od 1000 jednostek lipazy na kilogram masy ciała na posiłek26.
- Dzieci powyżej 4 lat oraz młodzież: 500 jednostek lipazy na kilogram masy ciała na posiłek26.
- U większości pacjentów z mukowiscydozą nie należy przekraczać 10 000 jednostek lipazy na kilogram masy ciała na dobę76.
- Dawkę należy dostosować do objawów, kontroli biegunek tłuszczowych oraz stanu odżywienia2.
Osoby starsze
- Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki, ale kapsułki można otwierać, jeśli połykanie sprawia trudność1.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
- Brak szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby w dostarczonych źródłach12.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Nie ma szczegółowych informacji dotyczących bezpieczeństwa i konieczności modyfikacji dawkowania w tych grupach w udostępnionych dokumentach12.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie pankreatyny może się różnić w zależności od schorzenia, które jest przyczyną niewydolności trzustki. W mukowiscydozie stosuje się precyzyjne przeliczniki na masę ciała dziecka, natomiast w innych przypadkach (np. przewlekłe zapalenie trzustki, stan po resekcji trzustki, rak trzustki) dawka ustalana jest indywidualnie, zależnie od objawów i ilości tłuszczu w diecie56.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Nie należy przekraczać 10 000 jednostek lipazy na kilogram masy ciała na dobę76.
- W przypadku dzieci z mukowiscydozą dawka nie powinna przekraczać 2500 jednostek lipazy na kilogram masy ciała na posiłek7.
- Przedawkowanie może prowadzić do podwyższenia poziomu kwasu moczowego we krwi i moczu1112.
- Przewlekłe stosowanie bardzo wysokich dawek może być związane z ryzykiem kolonopatii włókniejącej (zwężenie jelit)1314.
Pankreatyna – podsumowanie schematów dawkowania w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 25 000–80 000 j. lipazy na główny posiłek; połowa dawki na przekąskę; nie przekraczać 10 000 j. lipazy/kg mc./dobę65 |
| Dzieci < 4 lata | 1000 j. lipazy/kg mc./posiłek; nie przekraczać 10 000 j. lipazy/kg mc./dobę26 |
| Dzieci ≥ 4 lata, młodzież | 500 j. lipazy/kg mc./posiłek; nie przekraczać 10 000 j. lipazy/kg mc./dobę26 |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych; można otwierać kapsułki przy trudnościach z połykaniem1 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby | Brak szczególnych zaleceń modyfikacji dawki w dostępnych źródłach12 |
| Kobiety w ciąży, karmiące | Brak szczegółowych danych o konieczności modyfikacji dawki12 |
Pankreatyna – elastyczne dawkowanie i bezpieczeństwo
Dawkowanie pankreatyny wymaga indywidualnego podejścia i regularnej obserwacji efektów leczenia. Przestrzeganie zaleceń dotyczących maksymalnych dawek, odpowiedniego sposobu przyjmowania leku oraz dostosowanie dawki do masy ciała i diety pozwala na skuteczną kontrolę objawów niewydolności trzustki i minimalizuje ryzyko działań niepożądanych127.


















