Ogólne zasady dawkowania palonosetronu
Palonosetron to lek przeciwwymiotny, który stosuje się przede wszystkim w zapobieganiu nudnościom i wymiotom związanym z chemioterapią przeciwnowotworową o silnym lub umiarkowanym działaniu wymiotnym12. Dostępny jest w kilku postaciach i może być podawany dożylnie (roztwór do wstrzykiwań lub infuzji) lub doustnie (kapsułki twarde w połączeniu z inną substancją czynną – netupitantem)34.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Roztwór do wstrzykiwań (dożylnie): 250 mikrogramów palonosetronu w pojedynczym wstrzyknięciu dożylnym (bolus), podawanym na 30 minut przed rozpoczęciem chemioterapii. Wstrzyknięcie powinno trwać około 30 sekund56.
- Preparaty złożone doustne (np. kapsułka z netupitantem): 0,5 mg palonosetronu (wraz z 300 mg netupitantu) przyjmowane w całości doustnie, około godzinę przed rozpoczęciem każdego cyklu chemioterapii7.
- Preparaty złożone dożylne (np. fosnetupitant + palonosetron): 0,25 mg palonosetronu (wraz z 235 mg fosnetupitantu) w infuzji dożylnej trwającej 30 minut, rozpoczętej około 30 minut przed chemioterapią89.
Palonosetron stosuje się wyłącznie przed rozpoczęciem chemioterapii – nie zaleca się jego podawania w dniach poprzedzających ani po zakończeniu chemioterapii, jeśli nie jest podawana kolejna dawka cytostatyków1011.
Częstotliwość podawania i czas trwania terapii
Lek podaje się w pojedynczej dawce przed każdym cyklem chemioterapii. Nie ma potrzeby stosowania kolejnych dawek w ciągu jednego cyklu, ponieważ palonosetron działa długo i skutecznie zabezpiecza przed nudnościami i wymiotami przez cały okres ryzyka67.
- Palonosetron może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwwymiotnymi, np. kortykosteroidami lub netupitantem. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić zmniejszenie dawki innych leków, takich jak deksametazon, gdy są stosowane razem z palonosetronem78.
- W przypadku preparatów złożonych (np. kapsułki lub infuzje zawierające palonosetron i netupitant) dawkowanie dotyczy całego zestawu i nie należy dzielić kapsułki ani zmieniać składu infuzji78.
- Podczas przyjmowania palonosetronu mogą wystąpić zaparcia – szczególnie u osób z tendencją do tego typu dolegliwości. Zaleca się obserwację pod tym kątem1213.
- Nie podawaj leku samodzielnie – każdorazowo powinien być aplikowany przez personel medyczny, zwłaszcza w przypadku preparatów dożylnych6.
Dawkowanie palonosetronu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Roztwór do wstrzykiwań: dzieci i młodzież (od 1. miesiąca życia do 17 lat) – zalecana dawka to 20 mikrogramów/kg masy ciała, podawana w pojedynczej, 15-minutowej infuzji dożylnej, rozpoczętej około 30 minut przed chemioterapią. Maksymalna dawka całkowita nie powinna przekroczyć 1500 mikrogramów14.
- Preparaty doustne oraz preparaty złożone dożylne (palonosetron z netupitantem lub fosnetupitantem): nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności w tej grupie wiekowej – brak danych i nie zaleca się stosowania789.
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie jest konieczna modyfikacja dawki u osób starszych. Palonosetron można stosować w standardowych dawkach przewidzianych dla dorosłych, zarówno w postaci dożylnej, jak i doustnej. U pacjentów powyżej 75 lat zaleca się jednak ostrożność ze względu na długi czas działania leku i ograniczone doświadczenie kliniczne w tej grupie wiekowej56789.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- W przypadku łagodnych, umiarkowanych i ciężkich zaburzeń czynności nerek nie jest konieczna modyfikacja dawkowania palonosetronu. Całkowita ekspozycja na lek może być nieco większa przy ciężkiej niewydolności nerek, ale nie wymaga to zmiany dawki56151617.
- Brak danych dotyczących stosowania u pacjentów w krańcowym stadium niewydolności nerek wymagających hemodializy – w tych przypadkach nie zaleca się stosowania palonosetronu141617.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Nie ma potrzeby dostosowywania dawki palonosetronu u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby56181920.
- W przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby należy zachować ostrożność – dostępne są tylko ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania, szczególnie przy preparatach złożonych181920.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania palonosetronu w ciąży. Lek można stosować tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za absolutnie konieczne21.
- Nie wiadomo, czy palonosetron przenika do mleka kobiecego. Zaleca się przerwanie karmienia piersią podczas stosowania leku22.
- Preparaty złożone zawierające palonosetron są przeciwwskazane w ciąży232425.
- Palonosetron podaje się tylko raz przed każdym cyklem chemioterapii, niezależnie od tego, czy jest stosowany samodzielnie, czy w połączeniu z innymi substancjami czynnymi67.
- Dawka u dzieci dobierana jest na podstawie masy ciała, natomiast u dorosłych i osób starszych stosuje się stałą dawkę standardową614.
- W przypadku zaburzeń czynności nerek lub wątroby (z wyjątkiem bardzo ciężkich przypadków) nie ma potrzeby zmiany dawkowania51518.
- Nie stosować palonosetronu u kobiet w ciąży, jeśli nie jest to absolutnie konieczne. Podczas leczenia należy przerwać karmienie piersią2123.
- Preparaty złożone (np. z netupitantem) nie są przeznaczone dla dzieci i młodzieży7.
Dawkowanie palonosetronu w zależności od wskazania
Palonosetron stosuje się głównie w profilaktyce nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią o silnym lub umiarkowanym działaniu wymiotnym. Niezależnie od rodzaju chemioterapii (silnie lub umiarkowanie wymiotna), zalecane jest podanie jednej dawki przed każdym cyklem leczenia626. W praktyce nie różnicuje się dawkowania w zależności od konkretnego cytostatyku – decydująca jest droga podania i wiek pacjenta.
W przypadku preparatów złożonych (palonosetron z netupitantem lub fosnetupitantem), stosowanych w zapobieganiu zarówno ostrym, jak i opóźnionym nudnościom i wymiotom, zawsze stosuje się pojedynczą dawkę przed cyklem chemioterapii789.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Standardowa dawka dobowa palonosetronu nie powinna być przekraczana. W badaniach klinicznych u dorosłych stosowano dawki do 6 mg bez istotnych różnic w skuteczności ani w profilu działań niepożądanych, jednak nie jest to praktyka kliniczna2728.
- W przypadku dzieci maksymalna całkowita dawka to 1500 mikrogramów14.
- W przypadku przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe. Dializa nie jest skuteczną metodą usuwania palonosetronu z organizmu2728293031.
Tabela podsumowująca dawkowanie palonosetronu
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 250 mikrogramów dożylnie w pojedynczym wstrzyknięciu przed chemioterapią lub 0,5 mg doustnie w kapsułce z netupitantem; w preparatach złożonych dożylnych 0,25 mg w infuzji56789 |
| Dzieci i młodzież (1 m-c – 17 lat) | 20 mikrogramów/kg dożylnie, maks. 1500 mikrogramów; nie zaleca się stosowania preparatów doustnych ani złożonych dożylnych14 |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych; zalecana ostrożność powyżej 75 lat56789 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Bez konieczności modyfikacji dawki; nie zaleca się u pacjentów dializowanych56151617 |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Bez konieczności modyfikacji dawki w łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach; ostrożność w ciężkich zaburzeniach56181920 |
| Kobiety w ciąży i karmiące | Stosować wyłącznie, jeśli lekarz uzna to za konieczne; zaleca się przerwanie karmienia piersią2123 |
Palonosetron – skuteczna ochrona przed nudnościami i wymiotami podczas chemioterapii
Palonosetron jest lekiem, który wyróżnia się prostotą schematu dawkowania – zarówno u dorosłych, jak i u dzieci stosuje się pojedynczą dawkę przed cyklem chemioterapii, co znacznie ułatwia leczenie i zwiększa komfort pacjenta614. U większości pacjentów nie ma potrzeby modyfikowania dawki, nawet w przypadku zaburzeń czynności nerek czy wątroby. Dzięki temu palonosetron jest wygodny i bezpieczny w użyciu, a skuteczność jego działania została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych. W przypadku dzieci, młodzieży oraz kobiet w ciąży i karmiących, należy zawsze kierować się zaleceniami lekarza oraz aktualnymi wytycznymi dotyczącymi bezpieczeństwa stosowania.


















