REKLAMA

Orytawancyna – działania niepożądane: ogólna charakterystyka

Orytawancyna to substancja czynna należąca do antybiotyków stosowanych głównie w leczeniu poważnych zakażeń skóry i tkanek miękkich wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie. Jak każdy lek, może wywoływać działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić12. Większość zgłaszanych objawów ma łagodny lub umiarkowany charakter, ale niektóre mogą być poważne i wymagają szybkiej reakcji. Częstość oraz rodzaj działań niepożądanych zależą od drogi podania (orytawancyna jest podawana wyłącznie dożylnie), dawki oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, płeć czy obecność innych chorób12.

W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były nudności, reakcje nadwrażliwości, objawy związane z podaniem infuzji oraz ból głowy. Ciężkie działania niepożądane, takie jak zapalenie tkanki łącznej, należą do rzadkości12. Warto zaznaczyć, że kobiety zgłaszały działania niepożądane częściej niż mężczyźni12. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży wydaje się podobny do dorosłych, jednak dostępnych jest mniej danych na ten temat3.

Ważne: Orytawancyna jest podawana w postaci infuzji dożylnej i jej działania niepożądane mogą być związane zarówno z samą substancją czynną, jak i ze sposobem podania. Wśród nich wyróżnia się m.in. reakcje w miejscu wkłucia, takie jak zapalenie żył, zaczerwienienie czy obrzęk. U niektórych pacjentów mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, nudności czy reakcje alergiczne. W przypadku dzieci i młodzieży działania niepożądane są podobne jak u dorosłych, jednak mogą pojawić się także objawy specyficzne, np. drażliwość lub przemijające zmiany w zapisie EKG3.

Najczęściej występujące działania niepożądane

Działania niepożądane orytawancyny podzielone są według częstotliwości ich występowania. Najczęstsze z nich obejmują objawy ze strony przewodu pokarmowego, reakcje alergiczne oraz dolegliwości w miejscu podania leku12.

Często (≥1/100 do <1/10)

  • Nudności – uczucie mdłości pojawiające się po infuzji, zazwyczaj ustępujące samoistnie12.
  • Ból głowy – najczęściej łagodny lub umiarkowany12.
  • Pokrzywka, wysypka, świąd – objawy skórne, które mogą świadczyć o nadwrażliwości12.
  • Reakcje w miejscu podania – zaczerwienienie, obrzęk, zapalenie żył, stwardnienie, świąd lub wysypka wokół miejsca wkłucia34.
  • Nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych – podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych (ALT, AST), zwykle bez objawów klinicznych12.
  • Mialgia – bóle mięśni12.
  • Tachykardia – przyspieszenie akcji serca12.
  • Niedokrwistość – obniżony poziom czerwonych krwinek, zwykle bezobjawowy12.
  • Biegunka, wymioty, zaparcia – zaburzenia żołądkowo-jelitowe, które zwykle mijają po zakończeniu leczenia12.
  • Zapalenie tkanki łącznej, ropień – infekcje mogące się pojawić podczas leczenia, wymagające często dalszej diagnostyki12.

Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)

  • Zapalenie kości i szpiku – infekcja wymagająca specjalistycznego leczenia12.
  • Eozynofilia, małopłytkowość – zmiany w morfologii krwi, zwykle bezobjawowe12.
  • Nadwrażliwość, reakcja anafilaktyczna – reakcje alergiczne, które mogą wymagać natychmiastowej pomocy12.
  • Hipoglikemia, hiperurykemia – zaburzenia metaboliczne, objawiające się np. osłabieniem, drgawkami lub bólami stawów12.
  • Skurcz oskrzeli, świszczący oddech, duszność – objawy ze strony układu oddechowego, mogące wskazywać na reakcję alergiczną12.
  • Ból brzucha – dolegliwość pojawiająca się najczęściej w trakcie infuzji12.
  • Podwyższony poziom bilirubiny – wskazuje na zaburzenia wątroby12.
  • Leukocytoklastyczne zapalenie naczyń krwionośnych, obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, nagłe zaczerwienienie – objawy skórne, które mogą wymagać konsultacji56.
  • Zapalenie pochewki ścięgna – ból i obrzęk w obrębie ścięgien56.
  • Ból w klatce piersiowej, gorączka – mogą towarzyszyć infuzji56.

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)

  • Drżenie – objaw ze strony układu nerwowego, pojawiający się zwłaszcza podczas infuzji12.
  • Niedotlenienie – zmniejszony poziom tlenu we krwi, wymaga obserwacji12.
  • Ból pleców, ból szyi – najczęściej przejściowy, czasem związany z infuzją56.
  • Dyskomfort w klatce piersiowej, dreszcze – mogą pojawić się w trakcie lub po zakończeniu infuzji56.

Częstość nieznana

  • Wstrząs anafilaktyczny – bardzo ciężka reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej pomocy medycznej12.

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

  • Drażliwość – obserwowana sporadycznie u najmłodszych pacjentów3.
  • Przemijające wydłużenie odstępu QT w EKG – zmiana w zapisie pracy serca, zwykle niepowodująca objawów i ustępująca samoistnie3.
  • Zapalenie okrężnicy Clostridioides difficile – cięższa postać biegunki, wymagająca leczenia3.
Warto wiedzieć:

  • Najczęściej zgłaszane działania niepożądane po orytawancynie to łagodne objawy żołądkowo-jelitowe i reakcje skórne.
  • Reakcje w miejscu podania są charakterystyczne dla leków podawanych dożylnie i mogą obejmować zapalenie żył, zaczerwienienie, obrzęk czy świąd.
  • Objawy ciężkie, takie jak wstrząs anafilaktyczny, należą do rzadkości, ale wymagają natychmiastowej interwencji.
  • Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, choć dane są ograniczone.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Wszystkie podejrzewane działania niepożądane związane z przyjmowaniem orytawancyny powinny być zgłaszane do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta. Takie zgłoszenia są bardzo ważne, ponieważ pomagają w monitorowaniu bezpieczeństwa stosowania leku i umożliwiają szybkie reagowanie w przypadku pojawienia się nowych, nieznanych wcześniej objawów74.

Podsumowanie – bezpieczeństwo stosowania orytawancyny

Orytawancyna to antybiotyk o dobrze poznanym profilu bezpieczeństwa. Działania niepożądane występują najczęściej w postaci łagodnych objawów żołądkowo-jelitowych, bólów głowy, reakcji skórnych oraz dolegliwości w miejscu podania infuzji. Ciężkie reakcje, takie jak zapalenie tkanki łącznej czy wstrząs anafilaktyczny, zdarzają się rzadko. U dzieci i młodzieży działania niepożądane są podobne jak u dorosłych, jednak niektóre objawy mogą być specyficzne dla tej grupy wiekowej. Zawsze warto pamiętać, że korzyści z leczenia powinny przewyższać ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych, a wszelkie niepokojące objawy należy zgłaszać odpowiednim instytucjom12.

Tabela: Działania niepożądane orytawancyny według układów narządowych i częstotliwości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie tkanki łącznej, ropień Zapalenie kości i szpiku
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość Eozynofilia, małopłytkowość
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość, reakcja anafilaktyczna Wstrząs anafilaktyczny
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hipoglikemia, hiperurykemia
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy, zawroty głowy Drżenie
Zaburzenia serca Tachykardia
Zaburzenia układu oddechowego Skurcz oskrzeli, świszczący oddech, duszność Niedotlenienie
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, biegunka, zaparcie Ból brzucha
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych Podwyższony poziom bilirubiny
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Pokrzywka, wysypka, świąd Leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, nagłe zaczerwienienie
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Mialgia Zapalenie pochewki ścięgna Ból pleców, ból szyi
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Reakcje w miejscu podania Ból w klatce piersiowej, gorączka Dyskomfort w klatce piersiowej, dreszcze

1526

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane orytawancyny?

Najczęściej zgłaszane to nudności, ból głowy, reakcje skórne, objawy w miejscu podania infuzji oraz łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Czy działania niepożądane po orytawancynie są groźne?

Większość objawów jest łagodna, ale mogą wystąpić także poważne reakcje, np. wstrząs anafilaktyczny lub zapalenie tkanki łącznej.

Czy orytawancyna może powodować reakcje alergiczne?

Tak, możliwe są reakcje nadwrażliwości, pokrzywka, wysypka, a rzadko także reakcja anafilaktyczna lub wstrząs anafilaktyczny.

Jak zgłosić działanie niepożądane po orytawancynie?

Działania niepożądane należy zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych lub producenta leku.

Czy dzieci mogą przyjmować orytawancynę i jakie działania niepożądane mogą wystąpić?

Tak, dzieci mogą ją otrzymywać, a działania niepożądane są podobne jak u dorosłych, choć obserwowano też drażliwość i przemijające zmiany w EKG.

REKLAMA